Reportage

In de as van het Griekse Varympompi smeult woede voor de regering

Bosbranden athene Om slachtoffers te voorkomen werd in Griekenland volop geëvacueerd – maar de bewoners willen dat meer geblust wordt.

De Griekse hoofdstad Athene op 4 augustus.
De Griekse hoofdstad Athene op 4 augustus. Foto Louisa Gouliamaki/AFP

Toen de vuurzee vorige week zijn huis ten noorden van Athene gevaarlijk dicht was genaderd en de brandweer nergens viel te bekennen, besloot Dimitris Karamperos het evacuatiebevel te negeren en zelf zijn huis te beschermen. „De politie stond aan de deur en zei dat ik onmiddellijk moest vertrekken, anders zou ik verbranden. Maar ik weigerde. Ik zei: schrijf mijn naam en adres maar op en klaag me aan. Ik laat mijn huis niet in de steek.”

Karamperos’ vrijstaande huis is een van de weinige gebouwen die overeind zijn gebleven in de voorstad Varympompi, die grensde aan het laatste grote bos rond Athene. Van veel andere huizen staan alleen de zwartgeblakerde buitenmuren nog overeind. De omringende heuvels zijn veranderd in een grijze woestenij van as en verkoolde bomen. Langs de wegen staan karkassen van auto’s.

,,Natuurlijk is dit het resultaat van klimaat, maar dat weten we al tien jaar. Maar wat heeft de regering is de tussentijd gedaan om zich hierop voor te bereiden? Niets.”

Tegenover het huis van Karamperos ligt een omheind sportcomplex van een lokale school, dat ook is ontsnapt aan het vuur. „Het complex heeft een wateraansluiting met sterke druk. Dat heeft ons gered. Mijn buurman Iannis en ik hebben het hek opengebroken en brandslangen aangesloten, zodat we het vuur op afstand konden houden. De brandweer was nergens te bekennen en de blusvliegtuigen gooiden alleen water op het bos, niet om het dorp te beschermen. De coördinatie van brandbestrijding was totaal verkeerd.”

Geen doden

In Griekenland groeit de woede over het onvermogen van de regering om de branden onder controle te krijgen en dorpen te beschermen. De regering wijst op de buitengewone omvang en intensiteit van de branden, aangewakkerd door de ergste hittegolf in decennia. Karamperos: ,,Natuurlijk is dit het resultaat van klimaat, maar dat weten we al tien jaar. Maar wat heeft de regering is de tussentijd gedaan om zich hierop voor te bereiden? Niets.”

Premier Mitsotakis voelde zich maandag genoodzaakt zijn excuses aan te bieden. „We hebben misschien gedaan wat menselijk mogelijk was, maar in veel gevallen was het niet genoeg.” Mitsotakis benadrukte dat er tenminste geen doden zijn gevallen, mede dankzij het waarschuwings- en evacuatiesysteem dat na de dodelijke brand in Mati in 2018 is opgezet. Maar critici verwijten de regering dat zij zich uit angst voor de politieke gevolgen van een ‘nieuwe Mati’, uitsluitend heeft geconcentreerd op evacuaties en niet op het blussen.

‘Geen brandweer, wel politie’

De meeste inwoners van Varympompi zijn ondergebracht in hotels elders in de stad. Vrijwilligers met piercings en dreadlocks helpen een oude vrouw om haar afgebrande huis leeg te halen. In een park in het centrum van de wijk lopen ingenieurs van de overheid die de schade komen opnemen voor eventuele compensatie. De regering heeft voor dit doel 500 miljoen euro vrijgemaakt.

„In plaats van brandweerlieden stuurde de regering veel politieagenten die mensen onder dwang uit hun huizen haalden.”

Lees ook dit interview met bosbrandexpert Johann Goldammer ‘Hulp van burgers bij voorkomen bosbrand is nodig’

Inwoner Xristoforos Syranisis, een veertiger met zijn armen vol tatoeages, heeft een kraampje opgezet met water en voedsel voor dorpsbewoners. Samen met andere vrijwilligers zegt hij in twee dagen tientallen huisdieren te hebben gered die waren achtergebleven door de evacuaties. Syranisis is net als veel meer Grieken woedend op de Griekse pers, die volgens hem de „propaganda van de regering napraat”. Ook komt de brandweer 5.000 manschappen tekort. „In plaats van brandweerlieden stuurde de regering veel politieagenten die mensen onder dwang uit hun huizen haalden.” Nog steeds wemelt het van de agenten en militairen in Varympompi, die rondjes rijden om het park en werkloos sigaretten zitten te roken in hun auto. „Als je huis afbrandt heb je geen agenten nodig, maar brandweermannen.”