Hoed u voor extremen

Portrettekenen Een zomercursus door . Aflevering 4: wat wil je uitdrukken?

Als het alleen om gelijkenis zou gaan kun je veel beter en sneller een foto maken. Minstens zo belangrijk als gelijkenis is de vraag waarom je een persoon wilt portretteren; wat wil je over hem of haar uitdrukken? Een goed portret toont de buitenkant en de binnenkant, het uiterlijk en het karakter dat hij of zij heeft volgens de kunstenaar. Een portret is dus eigenlijk niet zozeer een getrouwe momentopname als wel de weergave van een relatie.

Welke gelaatsuitdrukking kies je om dat karakter te tonen? Elk mens heeft heel veel gezichten: vrolijk, boos, angstig, bang, verrast, walgend, jong, oud, gezond, ziek, enzovoort. Maar welke typeert de persoon voor jou het beste? Meestal worden de extremen gemeden, omdat ze niet de essentie weergeven, te vluchtig zijn – behalve bij Gerrit Zalm. Net als bij een begrafenistoespraak blijven dan vooral neutrale en positieve gezichtsuitdrukkingen over, zoals vriendelijk, spiritueel, vastberaden, pienter, alert, nadenkend, etc.

Als je niet weet hoe je een bepaalde gelaatsuitdrukking kunt vangen, krijgt een portret al snel een lege, starende blik. Leer daarom het arsenaal aan mogelijkheden goed kennen. Wat maakt dat een gezicht vriendelijk, vastberaden, etc. oogt? Wat is het karakteristieke van de verschillende gelaatsuitdrukkingen?

 

 

Oefening 1

Maak een verzameling van foto’s van geschilderde of gefotografeerde portretten die je aantrekkelijk vindt. Wat drukken die uit over de geportretteerde? Welke gelaatsuitdrukking is daarvoor gekozen?
 

 

Oefening 2

kijk in spiegel wat er met je gezicht gebeurt bij verschillende emoties. Leg dat vast in kleine schetsen, die niet hoeven te lijken, maar wel de specifieke uitdrukking hebben.

Prijsvraag: stuur een getekend of geschilderd portret in. De winnaar mag een workshop van Siegfried Woldhek bijwonen. Mail uw werk o.v.v. ‘Portret’ uiterlijk 6 september 2021 naar achterpagina@nrc.nl