The Ruggeds

Foto Thijs Huizer

Interview

The Ruggeds hebben overal succes met hun virtuoze skills

Breaking collectief Broers zijn het. De vaste kern van The Ruggeds kent elkaar al sinds de zandbak. Nu krijgen ze subsidies, doen tv-shows, theaterpodia en clips van megasterren. „Maar we zijn overal dezelfde guys.”

Het heeft iets romantisch: The Ruggeds, het breaking collectief uit Eindhoven, traint in een pand dat op de nominatie voor sloop staat. Gelegen aan het Lichtplein, in het gebouw van het voormalige Philips Lighting Application Center, ‘Eindhovenser’ kan het haast niet. En ruig, ofwel: rugged.

In het gestripte pand klinken uit een ruimte pompende beats, basis voor de crew practice van een mannetje of tien, onder wie twee dansers die zullen optreden tijdens Summer Dance Forever, het grote internationale hiphopdansfestival dat op 17 augustus in Amsterdam begint. Uit Limburg zijn twee jochies van vijftien gekomen, voor een soort informele stage. Wie de studio binnengaat, loopt een wolk van verse zweetlucht binnen. Her en der liggen schoenen en shirts op een hoopje, tassen en waterflesjes ertussen – het bekende werk in een dansstudio. Minder gebruikelijk: een magnetron. Wel handig.

Die combinatie van commercieel, underground en theater geeft een fijne wisselwerking

Roy Overdijk The Ruggeds

Om beurten nemen de mannen de vloer, proberen dingen uit, applaudisseren bij een geslaagde move. Ieder oefent voor zich – breaking is van oorsprong een individuele dansvorm. Aan de zijkant krijgt een danser aanwijzingen voor een betere backflip: het ‘each one teach one’-principe van de hiphop in de praktijk. Rondom de vloer wordt gebabbeld. Kan makkelijk, de muziek staat hard genoeg.

Informeel is hier het sleutelwoord. En misschien ook wel de sleutel tot het succes van de groep autodidacten die in 2005 werd opgericht en die misschien wel beroemder buiten dan in Nederland is. De kernleden van de (momenteel) negenkoppige Ruggeds kennen elkaar al lang; Jessy ‘Jazzy Gypz’ Kemper, Roy Overdijk en Virgil ‘Skychief’ Dey uit de zandbak in Woensel. Toen de vader van Jessy, zelf voormalig bboy, in 2005 les begon te geven in een gymzaaltje, kwam Niek Traa er al snel bij. Net als Samir Jacobs, die wegens een blessure met krukken loopt en „met vroegpensioen” is. Hij zit aan de kant en kijkt toe, „want ik hou er nog wel van”.

Breaking collectief The Ruggeds

Foto Thijs Huizer

Pa Kemper kon ze al gauw niets meer bijbrengen, waarna ze het zelf gingen uitzoeken, op hun eigen manier. The Ruggeds, voorheen Rugged Solutions, werd een begrip in de underground battle scene, waarna de liefde voor het battelen, die aldus hun eigen website „iets te serieus” werd opgevat, zich ontwikkelde tot lifestyle. Optredens op belangrijke podia en competities volgden. Hun (eerste) wereldtitel breaken stamt uit 2014, daarna volgden nog vele onderscheidingen, waaronder de Cultuurprijs van de gemeente Eindhoven en vorig jaar, tot hun grote verrassing, de Charlotte Köhler Prijs. Hun groeiende bekendheid leidde tot commerciële opdrachten en samenwerkingen met artiesten als Rita Ora, J.Lo, Justin Bieber, Sheila E., dj’s Afrojack en Martin Garrix. Van zandbak tot Sydney Opera House, kort samengevat. „Maar we zijn overal dezelfde guys”, aldus Overdijk.

Underground en bovenwereld

Inmiddels lopen de oer-Ruggeds tegen de dertig, maar de honger en drive zijn gebleven. Sinds 2015 maakt het Eindhovense breaking collectief ook theatervoorstellingen. Per productie wordt bekeken wie meedoet. Wie een aantrekkelijke commerciële gig kan doen, krijgt daarvoor de ruimte. „We kijken dezelfde kant op, maar iedereen maakt uitstapjes”, zegt Overdijk. „Sommigen richten zich nu op de Olympische Spelen van 2024, als breaken voor het eerst als discipline meedoet. Die combinatie van commercieel, underground en theater geeft een fijne wisselwerking. Als je alleen het ene zou doen, ben je minder sterk. We hebben ook geen last van een richtingenstrijd.”

State Shift is ons motto. Altijd aanpassen, en elkaar helpen waar nodig

Jessy Kemper The Ruggeds

Dey vult aan: „Als je elkaar al zo lang kent, heb je een machine gecreëerd die goed werkt zoals-ie is. Dan moet je elkaar blijven vrijlaten, anders gaat het blokkeren.” Overdijk: „Het werkt in ons voordeel. Buurman Henk heeft geen weet van onze underground status maar ziet ons wel in televisieshows als Holland’s Got Talent. Die zichtbaarheid in de bovenwereld is ook gunstig bij het aanvragen van subsidies.”

Brabant en de gemeente Eindhoven hebben de groep al langer omarmd als aansprekende vertegenwoordigers van de stad. Sinds vorig jaar krijgen The Ruggeds ook subsidie van het Fonds Podiumkunsten, voor het eerst vierjarig. Kemper, met een ironische grijns: „Wel de verkéérde vier jaar, met Covid en lockdowns. Optreden voor zalen met vijftig of honderd man is gewoon superjammer.”

Theater is een manier om de creativiteit te blijven voeden, zegt Overdijk. Dat is wat anders dan zo snel mogelijk power moves als jackhammers, head spins, flares of halo’s te demonstreren – wat er bij het publiek altijd ingaat als koek. „Dat is old skool.”

Overdijk is de choreograaf binnen de groep en richt zich met zijn ‘broers’ op nieuwe mogelijkheden, andere transities tussen moves, meer dans. Mét alle technische mogelijkheden van theater willen ze de kijker niet zozeer imponeren, maar meenemen in hun wereld. „De fundering is uitgebreid.”

In 2015 was in de eerste theatershow Adrenaline al de drang zichtbaar om méér te laten zien dan virtuoze skills, met trage, bezonken en bespiegelende delen waarin complexe bewegingen werden ontleed. Met Between Us (theaterversie 2019) presenteerden ze zichzelf als vriendenclub met geweldige en geestige dansnummers, idiote acrobatiek en jongenslol. Ze scoorden er hoog mee op de toonaangevende Breakin’ Convention in het hedendaagse danswalhalla Sadler’s Wells. Ook dit jaar treden ze in dat Londense theater op.

Intiemer

Hun meest recente voorstelling, het tweeluik State Shift, te zien tijdens Summer Dance Forever in Amsterdam, is intiemer van opzet dan de eerdere stukken: een duet en een solo. „Een show over aanpassingsvermogen en improviseren”, aldus Overdijk. „Voor het deel Waterbrothers van State Shift heb ik gekeken naar de verschillende vormen die water aanneemt onder invloed van temperatuur. Met Lee-Lou (Demierre) belichaam ik dat door steeds een andere benadering van de vloer te kiezen. Vloeiend en glijdend, of scherp en hard.” De van kleur verspringende lichtsculptuur werpt een feeëriek schijnsel op hun lichamen die zich in en uit elkaar vouwen, elkaar spiegelen en om elkaar heen cirkelen.

In het tweede deel, Turn, soleert ‘Skychief’ Virgil. Overdijk: „Ik ken Vir al sinds mijn vierde. Dat maakt het makkelijk om bepaalde bewegingskwaliteiten te koppelen aan dingen die in zijn leven zijn gebeurd en hoe hij daarmee is omgegaan. De vraag is: zwem je tegen de stroom in, of is het go with the flow?”

Als groep gaan ze altijd met de flow. „State Shift is ons motto”, zegt Kemper. „Altijd aanpassen, en elkaar helpen waar nodig. Ik zou eigenlijk niet in deze show zitten, maar nu doe ik live de muziek, dat is mijn ding. Ieder heeft zijn eigen rol. Niek is met video bezig, Vir met kleding en merchandise.”

Iets dergelijks willen ze in de toekomst jongeren bieden die professioneel door willen met hiphop. Een opleiding als een informele werkplaats waar zij hun kennis kunnen doorgeven, een soort community waar iedereen zijn eigen traject met eigen coaches kan uitstippelen. „De huidige academies bieden goed onderwijs”, zegt Kemper diplomatiek, „maar die mogelijkheid wordt niet geboden. En als je dan méér wilt? Je kunt tussendoor niet eens een commerciële opdracht aannemen.”

The Ruggeds hebben nog genoeg te doen, te ontwikkelen en te ontdekken. En er is weinig tijd, want breaking is notoir blessuregevoelig. Daar hebben alle leden van de groep al ervaring mee gehad. De belasting op polsen en knieën van sommige ‘klassieke’ moves is niet alleen zwaar, maar ronduit slecht. Maar ja, het breakersbloed kruipt waar het niet gaan kan. „Gezond trainen bestáát niet als je breakt”, lacht Roy. „Maar ik vind wat wij doen zo vet. Creatief zijn, vette dingen maken. Dat willen we voor altijd blijven doen.”

The Ruggeds met ‘State Shift’ (‘Waterbrothers’/ ‘Turn’); 19 aug op festival Summer Dance Forever. Inl: theruggeds.com Summer Dance Forever, 17 t/m 22 aug Amsterdam. Inl: summerdanceforever.com