Opinie

Vanaf morgen ga ik écht trager leven dan vóór de lockdown

Gemma Venhuizen

Hoe makkelijk is het om je koers te wijzigen als je die eenmaal hebt ingezet? Ik reed op een OV-fiets van Noordlaren naar Haren, ik had de nacht doorgebracht in een groene jeugdherberg, een Natuurvriendenhuis. De naam dekte de lading, de gasten deden geen vlieg kwaad, en het geheel had iets van vakantie kunnen hebben.

Maar ik had haast, want ik moest de trein van 09.35 uur op station Haren halen voor een volgende afspraak. Het schelpengruispad lag vol naaktslakken, die ik met mijn voorwiel probeerde te ontwijken. Of die manoeuvre afdoende was om ook met mijn achterwiel de slakken te sparen wist ik niet, ik keek niet achterom. Liever onwetendheid dan schuldgevoel.

Ik dacht aan de vinvis die onlangs door een containerschip was aangevaren. Het dode dier was dagenlang meegesleurd door het schip voordat het in Terneuzen werd ontdekt. De bemanning had de 15 meter lange walvis nooit opgemerkt. Niet toen hij al dood was, niet toen hij nog leefde. Waarschijnlijk had dat laatste weinig uitgemaakt, grote schepen zijn nog minder wendbaar dan OV-fietsen. De Titanic zag de ijsberg ook te laat.

In het Noordlaarderbos passeerde ik een zwerfkei met twee dichtregels. Ik droomde dat ik langzaam leefde… – de tweede regel kon ik niet lezen, want toen was ik al weer verder. Maar terugfietsen zou te lang duren. En dus jakkerde ik door.

De afgelopen maand was ik teruggevallen in mijn gedrag van vóór de lockdown: hollen van afspraak naar afspraak naar afspraak. Ik had gehoopt dat ik trager zou leren leven. Maar het roer omgooien is minder makkelijk dan gedacht.

Ook uit het nieuwe IPCC-rapport blijkt het belang van wide-scale behaviour changes, om de opwarming te remmen. We zien de ijsberg waar we op afstevenen. Maar zelfs het IPCC zegt niet hóé we ervoor zorgen dat we ons gedrag effectief wijzigen. We praten er wel over, maar in de praktijk blijven we vlees eten en vliegen.

Op Twitter circuleert een bericht uit 2019 van Dilan Yesilgöz-Zegerius, VVD-staatssecretaris van Economische Zaken. Daarin schreef ze over ‘klimaatdrammers’ – een term die haaks staat op haar bericht van deze week, waarin ze schrijft dat klimaatverandering een echt en urgent probleem is. Het is verleidelijk om die koerswijziging schijnheilig te noemen. Maar als we het écht over een andere boeg willen gooien, moeten we blij zijn met íedere stap in de goede richting.

Ik arriveerde drie minuten te vroeg in Haren. Met mijn telefoon in de hand liep ik het perron op. Het gedicht bleek van Vasalis: Ik droomde dat ik langzaam leefde…/ Langzamer dan de oudste steen. Er klonk gekraak. Onder mijn linkervoet zag ik een slak, mét huisje. Of preciezer: met ruïne. Ik stapte in de Sprinter. Vanaf morgen zou ik echt, écht trager gaan leven.

Gemma Venhuizen is biologieredacteur bij NRC en schrijft in de zomer enkele columns op deze plek.