Kabinet: uitgeprocedeerde Afghanen worden tijdelijk niet uitgezet

Taliban De komende zes maanden worden uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers niet uitgezet. De strijd met de Taliban laaide de afgelopen weken hevig op.
Een opvanglocatie voor asielzoekers in Hoogeveen.
Een opvanglocatie voor asielzoekers in Hoogeveen. Foto Kees van de Veen

Het kabinet gaat de komende zes maanden geen uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoekers uitzetten naar hun land van herkomst. Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel en Migratie, VVD) heeft een zogeheten besluit- en vertrekmoratorium voor Afghanistan ingesteld, zo schrijft zij woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Het moratorium regelt dat Afghanen de komende maanden niet gedwongen uitgezet worden, zij bij een nieuwe asielaanvraag opnieuw onderdak kunnen krijgen en dat de beslistermijn van lopende asielaanvragen met een jaar wordt verlengd. Volgens Broekers-Knol is de situatie in het land „zodanig aan verandering onderhevig” en de „ontwikkelingen voor de komende periode dermate onzeker” dat een dergelijk besluit nodig is.

Ook Duitsland heeft woensdagmiddag besloten Afghaanse asielzoekers tijdelijk niet uit te zetten vanwege de verslechterde veiligheidssituatie in het land, zo heeft een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken bekendgemaakt. Een aantal uur eerder stelde het ministerie nog tegen persbureau Reuters door te zullen gaan met potentiële uitzettingen.

Ambtsbericht

Daarnaast komt er in Nederland versneld een nieuw ambtsbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken over Afghanistan. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), dat onder het ministerie van Justitie en Veiligheid valt, beroept zich voor het beoordelen van asiel- en terugkeerdossiers deels op dit document, dat vastlegt wat de situatie in het land is en welke mogelijke risico’s burgers en terugkerende asielzoekers lopen. Het huidige ambtsbericht stamt van november 2020. Het eerstvolgende bericht werd pas in oktober verwacht, waardoor de recent opgelaaide strijd met de Taliban niet in het document dat de IND hanteert is opgenomen.

De Kamerleden Hanneke van der Werf (D66) en Don Ceder (ChristenUnie) riepen het kabinet eerder op in ieder geval tot de verschijning van een nieuw ambtsbericht geen Afghanen uit te zetten. Broekers-Knol zal de Kamer na het ontvangen van het nieuwe bericht informeren over „de conclusies die ik uit dat ambtsbericht trek voor het landgeboden asielbeleid”. Het ministerie stelde eerder ondanks het verouderde ambtsbericht iedere Afghaanse casus ook „individueel” te beoordelen.

Lees ook: ‘Er is niemand meer hier die ons helpt’ — verslag vanuit Afghanistan

Detentie

Eerder deze week werd bekend dat Nederland van plan was de uitzettingsregeling voor asielzoekers met Afghanistan in stand te houden, ondanks de daar opgelaaide strijd met de Taliban. Hoewel volgens het ministerie van Justitie en Veiligheid momenteel geen procedures tot uitzetting lopen, zitten er wel „minder dan vijf” Afghaanse asielzoekers vast in detentie. Het in detentie houden van asielzoekers mag alleen wanneer er zicht is op uitzetting; het ministerie kon eerder tegenover NRC niet uitsluiten dat het alsnog over zou gaan op het uitzetten van Afghanen.

Asieladvocaten waren kritisch op het Nederlandse voornemen. „Het is schaamteloos om de focus te leggen op het uitzetten in plaats van het opvangen van asielzoekers op het moment dat de situatie in Afghanistan verslechtert”, zei Wil Eikelboom, voorzitter van de Vereniging van Asieladvocaten en -Juristen, eerder tegen NRC. Hulporganisatie Vluchtelingenwerk noemde het Nederlandse besluit „absurd”.

Lees ook: Was de missie naar Kunduz zinloos?