Gevangen Navalny opnieuw aangeklaagd in Rusland

Oppositieleider Navalny zou met zijn anticorruptieorganisatie Russische burgers hebben opgeroepen tot illegale activiteiten. Hij riskeert drie jaar extra celstraf.
De Russische oppositieleider Navalny neemt deel aan een protest tegen het Kremlin, op 29 februari 2020.
De Russische oppositieleider Navalny neemt deel aan een protest tegen het Kremlin, op 29 februari 2020. Foto Shamil Zhumatov/Reuters

De gevangen Russische oppositieleider Aleksej Navalny is opnieuw aangeklaagd, nu voor „het oprichten van een organisatie die burgers oproept tot illegale activiteiten”, zoals het oproepen tot deelname aan betogingen. Dat heeft het Russische Onderzoekscomité, dat fungeert als de recherchetak van het Russische Openbaar Ministerie, woensdag bekendgemaakt. Navalny zit op dit moment een gevangenisstraf van 2,5 jaar uit omdat hij zijn borgvoorwaarden niet zou zijn nagekomen. Hij riskeert door de nieuwe aanklacht drie jaar extra in de cel te moeten doorbrengen.

Navalny richtte in 2011 anticorruptieorganisatie FBK op. In juni dit jaar ontbond de rechtbank in Moskou FBK, omdat zij ‘extremistisch’ zou zijn. Volgens de nieuwe aanklacht van het Onderzoekscomité riepen Navalny en zijn medestanders via hun eigen kanalen en pagina’s van hun organisatie Russen op om deel te nemen aan „ongecoördineerde bijeenkomsten” in januari 2021. Op dat moment was Navalny volgens de onderzoekers „bewust van het illegale karakter” van de geplande activiteiten en deed hij dit „zonder toestemming van de autoriteiten”.

Dinsdag maakten de Russische autoriteiten al bekend een crimineel onderzoek te zijn begonnen naar Navalny’s naaste medewerkers Leonid Volkov en Ivan Zjdanov, die beiden in ballingschap buiten Rusland verblijven. Zij worden ervan beschuldigd geld in te hebben gezameld voor ‘extremistische organisaties’. Volkov stond aan het hoofd van het netwerk van regionale kantoren van Navalny, Zjdanov was directeur van Navalny’s anticorruptieorganisatie, die onderzoek deed naar corruptie van hooggeplaatste Russische politici. Het collectief stelde zelfverrijking van onder andere president Vladimir Poetin en premier Dmitri Medvedev aan de kaak. Als Volkov en Zjdanov schuldig worden bevonden, kan het duo bij een eventuele terugkeer in Rusland tot acht jaar de cel in moeten.

Hongerstaking

Navalny zit sinds halverwege januari vast. Hij werd gearresteerd bij zijn terugkomst uit Duitsland, waar hij zich had laten behandelen na een mislukte aanslag met het zenuwgas Novitsjok. Volgens het Russische gevangeniswezen FSIN overtrad de Kremlincriticus met zijn verblijf in het buitenland de voorwaarden van zijn vrijheidstelling in 2013, toen Navalny een voorwaardelijke celstraf kreeg opgelegd in de ‘Yves Rocher-fraudezaak’.

De oppositieleider werd overgebracht naar een strafkamp nabij Moskou, waar zijn gezondheid snel achteruit ging. Eind maart kondigde Navalny aan in hongerstaking te gaan, omdat hij naar eigen zeggen medische hulp werd ontzegd. Halverwege april belandde hij in levensgevaar in het ziekenhuis, om een aantal dagen na advies van artsen zijn hongerstaking te beëindigen. Zijn naaste medewerker Zjdanov zei eind mei dat Navalny „min of meer” hersteld was.