China veroordeelt Canadees Michael Spavor tot elf jaar cel wegens spionage

Rechtszaak China lijkt met de veroordeling van zakenman Michael Spavor druk te willen zetten op Canada, vanwege de in Vancouver terechtstaande topvrouw Meng Wanzhou van Huawei.
De ambassade van Canada in Beijing.
De ambassade van Canada in Beijing. Foto Roman Pilipey/EPA

De Canadese zakenman Michael Spavor krijgt in China elf jaar gevangenisstraf voor spionage en het verraden van Chinese staatsgeheimen, zo werd woensdag bekend.

Spavor is een van de zogeheten ,„twee Michaels”, de tweede is de voormalig diplomaat Michael Kovrig. Beiden werden opgepakt in december 2018, een paar dagen nadat Meng Wanzhou, topvrouw bij de Chinese techgigant Huawei en dochter van de oprichter van het bedrijf, was aangehouden op een Canadese luchthaven.

Lees ook: China gebruikt ‘de twee Michaels’ als pionnen in conflict over Huawei

Meng wordt beschuldigd van pogingen om de Amerikaanse sancties tegen Iran te omzeilen via illegale financiële constructies. Amerika wil daarom dat Canada haar uitlevert aan de VS. Over dat verzoek doet de Canadese rechter een dezer dagen waarschijnlijk uitspraak.

Conflict over Huawei

Mogelijk wil China met de veroordeling van Spavor en de zaak tegen twee andere Canadezen druk zetten op Canada in de zaak tegen Meng Wanzhou, topvrouw van de Chinese techgigant Huawei die in Vancouver terechtstaat. China ontkent dat overigens.

Dominic Barton, de ambassadeur van Canada in China, was aanwezig bij het proces in de Noord-Chinese stad Dandong. Hoge diplomaten uit vijfentwintig andere landen kwamen uit solidariteit bijeen in de Canadese ambassade in Beijing.

Barton legt een rechtstreeks verband tussen de zaken tegen de Canadezen en de zaak tegen Meng, die onder de rechter in Vancouver is. „Ik denk niet dat het toeval is dat dit juist nu gebeurt, terwijl de zaken voortgaan in Vancouver”, zo stelde Barton dinsdag.

Volledige afzondering

Spavor en Kovrig worden vastgehouden in vrijwel volledige afzondering van de buitenwereld, het licht in hun cel brandt 24 uur per dag. Ze mogen hun familie niet zien. Lange tijd kregen zij ook geen toegang tot hun advocaten. In 2019 kon Kovrig een tijd niets lezen, omdat zijn leesbril hem was afgenomen. Meng Wanzhou heeft in Canada toegang tot advocaten, ze is op borgtocht vrij.

Het proces tegen Spavor begon pas in maart dit jaar gehouden, ruim twee jaar na zijn arrestatie. De rechter sprak toen al wel de veroordeling uit, maar de strafmaat volgde pas woensdag. Elf jaar is meer dan waar aanvankelijk op was gerekend.

Robert Lloyd Schellenberg

De veroordeling van Spavor volgt kort op de uitspraak tegen de Canadees Robert Lloyd Schellenberg. Hij was in beroep gegaan tegen zijn terdoodveroordeling voor drugssmokkel, maar die terdoodveroordeling werd dinsdag niet herzien.

Lees ook: Chinese rechtbank verwerpt beroep tegen doodstraf Canadees Robert Lloyd Schellenberg

Schellenberg kreeg aanvankelijk een lichtere straf, maar kort na de arrestatie van Meng werd de zaak heropend en volgde alsnog de doodstraf. Canada brengt ook deze zware straf in verband met de arrestatie van Meng. De doorstraf wordt niet meteen ten uitvoering gebracht: hij kan nog worden herzien door een hoger hof.

Canada noemde de zaken tegen de twee Michaels eerder gevallen van „afpersingsdiplomatie”, maar China stelt juist dat Canada „zich op grove wijze heeft bemoeid met China’s juridische onafhankelijkheid.” Meng wordt volgens Beijing in Canada „willekeurig en onrechtmatig vastgehouden.”