De steun van haar man, kinderen, vrienden en oud-collega’s hield Renate Evers overeind.

Foto Sebiha Oztas

Interview

Chronisch patiënt werd ze pas in het ziekenhuis

Medische missers Renate Evertse schreef een boek over de medische fouten die haar leven veranderden. Haar advies: vraag een second opinion.

Renate Evertse was tot haar 54ste een blije verpleegkundige op de spoedeisende hulp. Moeder van drie kinderen, grote vriendenkring, veel feestjes – „ik kon de moonwalk als geen ander” – en een goed huwelijk.

Ze woont al dertig jaar in een hoekhuis in een Rotterdamse buitenwijk. Nu, 61 jaar oud, is Renate arbeidsongeschikt, slikt ze antidepressiva, heeft ze acht operaties gehad en volgt er binnenkort nog een. Ze heeft elke dag pijn en is incontinent.

Het verhaal van Renate, dat ze opschreef in het boek Robot dokter had zijn dag niet, is er een van pech en strijdlust. Dat verhaal begon op haar 54ste met vleesbomen in de baarmoeder. Die veroorzaakten ernstige bloedingen – ze kon geen witte broek meer aan – en moesten er in het ziekenhuis uit gehaald worden. Komt best vaak voor. Vervolgens moest haar baarmoeder eruit – bij Renate waren ‘onrustige cellen’ geconstateerd en er zijn te veel vrouwen in haar familie die kanker hadden gehad.

Daarna kreeg Renate, zoals wel meer vrouwen, verzakkingen. Haar blaas, vagina en endeldarm zakten naar beneden. „Dat deed niet zozeer pijn, maar ik kon moeilijk lopen”, vertelt ze. „Het voelde voortdurend alsof er een zware bal tussen mijn bovenbenen hing.”

Da Vinci-robot

En toen ging het mis. Een ervaren gynaecoloog die is gespecialiseerd in operaties met een zogeheten Da Vinci-robot zou haar verzakte onderdelen wel even vastzetten. Met plastic bekkenbodemmatjes van polypropyleen en een metalen schroef. Vaker gedaan, geen zorgen. Zijn naam noemt ze niet in het boek, maar hij werkt in het Rotterdamse Franciscus Gasthuis & Vlietland.

Tijdens een vijf uur durende operatie plaatste hij, met behulp van de robot, de schroef in haar rug. Toen Renate wakker werd had ze ondraaglijke pijn. Zenuwpijn. Ze kende dat niet, nog nooit gehad. Die zenuwpijn zou vier maanden blijven.

Renate ging daarna alsmaar achteruit. Ze verloor veertien kilo, was bleek, doodmoe en had dag en nacht pijn. Werken kon ze niet meer. Haar man en kinderen zorgden voor haar. De dokter, die in het boek dokter Anker heet, stelde haar telkens gerust. Een andere patiënt had die pijn ook, zei hij, binnen vier maanden was die voorbij. Hij schreef pijnstillers voor, zocht psychologische hulp voor haar. Renate: „Hij deed wel steeds nerveuzer als mijn man en ik weer eens langs kwamen. Maar we vertrouwden hem toen nog. Hij was de ervaren dokter.” Op een goed moment vroeg hij: „Heeft u misschien een hernia?” Nee, dat was het niet, dát wist Renate zeker.

Schroef in zenuwcentrum

Pas na vier maanden zenuwpijn - ze liep met haar rug op negentig graden door de pijn – werd duidelijk wat er mis was gegaan: de dokter en zijn robot hadden de schroef verkeerd geplaatst. Midden in het zenuwcentrum in haar rug. Een neurochirurg in hetzelfde ziekenhuis, die eindelijk een foto van haar rug bekeek, ontdekte dat. „Welke gek heeft die schroef daar geplaatst?”, riep hij.

De verkeerd geplaatste schroef moest eruit. Weer een operatie. Dokter Anker zou het doen, samen met een collega. Waarom weer dokter Anker? Renate: „Wij dachten: hij heeft dit probleem veroorzaakt, hij lost het maar op ook.”

De dokter, die inmiddels niet meer ontkende dat er iets was misgegaan bij het plaatsen van de schroef, plande de operatie met een collega, een orthopedisch chirurg. De schroef werd eruit gehaald. Renate: „De vreselijke zenuwpijn verdween. Het mes in mijn rug was eruit. Maar ik kreeg wel bloedingen, ik moest overgeven, kreeg diarree.” Weer was er iets niet goed gegaan. Zij en haar man Oscar eisten een gesprek met de orthopeed. Anker was er niet bij. Tijdens dat gesprek bleek dat de orthopeed helemaal geen verstand had van ruggen, alleen van knieën en enkels.

Toen was de maat vol. Oscar schakelde een letselschadeadvocaat in. En prompt werd Renate geweigerd bij het ziekenhuis waar ze al zo veel artsen had gezien.

Ze was nog steeds een wrak. Via het noodnummer van de NVOG (de beroepsvereniging van gynaecologen) kreeg ze een afspraak met gynaecoloog Jan-Paul Roovers in het Amsterdam UMC. Hij haalde de plastic stukjes van de ‘matjes’ uit haar buik (weer een operatie) die Anker erin had gezet tegen de verzakkingen. De plastic matjes waren door de vaginawand gegroeid. „Roovers is een schat. Hij heeft me goed geholpen.”

Lees ook: UMCU gaat medische missers voortaan altijd onderzoeken

Incontinent na operatie

Renate is nog steeds niet de oude. En zal dat nooit meer worden. Ze kreeg een neurostimulator om de pijn te verminderen en recent een stoma omdat ze incontinent is. Alle reparatie-behandelingen die ze onderging en -gaat, na de schroef, heeft ze in andere ziekenhuizen dan het oorspronkelijke ziekenhuis gedaan.

Onderwijl voerde ze een rechtszaak om compensatie te krijgen, omdat ze arbeidsongeschikt is geworden. Centramed (een van de twee verzekeraars waar artsen verzekerd zijn tegen schadeclaims) zette de hakken in het zand. Renate eiste vier ton, ze kreeg uiteindelijk ongeveer een derde van dat bedrag uitgekeerd voor de geleden schade. Dat was drie jaar na de plaatsing van de schroef.

Intussen had ze zelf een deskundige, een onafhankelijke neurochirurg, betaald om haar dossier te beoordelen en een letselschadeadvocaat in de arm genomen. Dat kostte al met al duizenden euro’s. Maar belangrijker: ze was veranderd van een vrolijke vrouw in een chronische patiënt. Het leven was alleen nog de moeite waard door de enorme liefde en steun die ze kreeg van haar man, haar kinderen, haar oud-collega’s en haar vrienden.

Renate was het strijden moe. Ze heeft de zaak gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, maar geen klacht ingediend bij het tuchtcollege voor de gezondheidszorg. „Ik had er de energie niet meer voor.”

Het ging haar inmiddels niet meer om de evidente medische fout – een verkeerd geplaatste schroef in haar rug – maar om de ontkenning ervan door de dokter en het ziekenhuis. „Niemand luisterde naar me. Ik ben verpleegkundige, dus ik weet heus wel of er iets mis is met mijn lichaam. Ik moest elke keer zo’n stampij maken als ik pijn had, omdat ze mij niet geloofden en dachten dat het tussen de oren zat.”

Haar advies voor patiënten die een ingewikkelde nieuwe operatie wordt voorgesteld: „Vraag altijd eerst een second opinion aan in een ander ziekenhuis.” Haar advies aan artsen die een fout hebben gemaakt: „Wees eerlijk. Luister naar de patiënt en erken je fout.”

Een lange brief

Uiteindelijk heeft dokter Anker het met Renate uitgepraat, op haar initiatief. Anderhalf uur hebben ze gepraat. „En daarna heeft hij me een lange brief geschreven. Waarin hij zei dat hij het heel erg vond dat door zijn toedoen mijn leven zo is veranderd. Dat heeft me goed gedaan. En hij schreef dat hij zo was getroffen door de liefde van mijn man voor mij.”

Lees ook: Artsen en inspecties klagen over gebrekkige controle op implantaten. Ze hebben gelijk

Het betrokken ziekenhuis laat NRC in een reactie weten de „enorme impact te betreuren” die de medische ingrepen op het leven van Renate hebben gehad. „Waaronder ook de beperkingen en pijnklachten die mevrouw ook nu nog in het dagelijks leven ervaart.” Haar boek „is voor ons als ziekenhuis belangrijk om te lezen, zodat we kunnen leren van hetgeen is voorgevallen, zowel medisch als qua communicatie”. Het ziekenhuis zegt inmiddels geen bekkenbodemmatjes meer te plaatsen.