‘Nederlandse universiteiten stoppen met werven buitenlandse studenten’

Koerswijziging Waar universiteiten de afgelopen jaren het aantal buitenlandse studenten zagen toenemen, stoppen ze nu met het actief werven buiten Nederland.
Universiteiten zeggen meer buitenlandse studenten niet aan te kunnen.
Universiteiten zeggen meer buitenlandse studenten niet aan te kunnen. Foto Bart van Overbeeke/ANP/Hollandse Hoogte

Nederlandse universiteiten zijn gestopt met het actief werven van buitenlandse studenten. Onderwijsinstellingen geven in plaats daarvan voorlichting. Er is sprake van een koerswijziging: voorheen probeerden universiteiten buitenlandse studenten juist massaal te verleiden om hier te komen studeren. Overwerkte docenten, huisvestingstekorten en volle collegezalen hebben geleid tot een ander beleid, blijkt vrijdag uit een rondgang van het FD langs dertien universiteiten.

Lees ook deze reportage: In je eentje in de internationale klas

De koerswijziging lijkt vooralsnog weinig effect te hebben. In het vorige collegejaar stonden ruim 70.000 internationale studenten ingeschreven in het wetenschappelijk onderwijs; zo’n 21 procent van alle studenten. Dat is een toename van 13 procent vergeleken met het jaar ervoor, blijkt uit cijfers van de Vereniging van Samenwerkende Universiteiten (VSNU). De afgelopen jaren is het aantal buitenlandse studenten fors toegenomen, van ruim 30.000 in 2015 naar 62.000 in 2019. De meeste buitenlandse studenten – ruim 71 procent – zijn afkomstig uit Europese landen.

De toename van buitenlandse studenten is financieel aantrekkelijk voor universiteiten. Hoe meer (buitenlandse) studenten, hoe hoger het bedrag dat de onderwijsinstellingen kunnen bijschrijven. Jaarlijks moeten onderwijsinstellingen een subsidiebedrag verdelen onder elkaar; wie de meeste studenten huisvest, krijgt het grootste deel van de subsidie. Ook hangt de hoogte van het bedrag af van het aantal studenten dat hun diploma haalt.

Debat

De internationalisering van het wetenschappelijk- en hoger onderwijs is vaak onderwerp van debat geweest. In 2019 pleitten de Vereniging van Universiteiten en Vereniging van Hogescholen ervoor om de groei te stelpen. Buitenlandse studenten zouden de toegankelijkheid van het onderwijs bedreigen, omdat de voertaal steeds vaker veranderde in Engels. Nergens in Europa - afgezien van het Verenigd Koninkrijk - zijn meer Engelstalige opleidingen dan in Nederland.

Universiteiten hebben echter weinig mogelijkheden om de instroom te begrenzen; ze kunnen via numerus fixus en loting inschrijven, maar die beperking geldt ook voor Nederlandse studenten. Door Europese regelgeving mogen Nederlandse onderwijsinstellingen niet specifiek buitenlandse studenten weigeren.

Lees ook: Buitenlandse studenten in Nederland bestrijden heimwee met bellen, koken en wachten

Het Centraal Planbureau (CBP) stelde in 2019 vast dat Nederlandse studenten mogelijk buiten de boot zullen vallen door de toename van buitenlandse studenten. Ook zorgden zij voor extra drukte op de huizenmarkt, een van de redenen waarom Nederlandse studenten langer thuis blijven wonen.

Het CPB schetste in het onderzoek ook positieve kanten aan de internationalisering van het onderwijs: zo profiteert de Nederlandse economie van buitenlandse studenten doordat ze de staatskas spekken. Een Europese student draagt zo’n 5.000 tot 17.000 euro bij aan de economie. Dat bedrag ligt volgens de onderzoekers nog hoger bij studenten buiten het Europese continent, omdat zij hun collegegeld helemaal zelf betalen.

Bovendien hopen bedrijven uit de technische sector hun personeelstekorten te kunnen lenigen door de afgestudeerde buitenlandse studenten, die er relatief vaak voor kiezen om in Nederland te blijven werken. Dat geldt ook voor studenten die een natuurwetenschappelijke opleiding hebben gevolgd.