Opinie

Nederland moet zich imago van fiscale parasiet aantrekken

Criminaliteit

Commentaar

De grootste tabaksbedrijven sluizen jaarlijks zeker 7,5 miljard euro aan dividend, rente en royalty’s door Nederland om hun belastingdruk te verlagen. Zo begon vorig jaar een bericht over Nederland als centrum voor belastingontwijking. Dat zulke fiscale constructies ongewenst zijn is ook in Den Haag doorgedrongen. Zulk beleid bevordert een race naar het laagste tarief, met Nederland als wegwijs- en doorvoerland.

Tegen deze achtergrond kan het j’accuse van de Italiaanse misdaadkenner Roberto Saviano in NRC worden gewogen. Volgens hem is Nederland door z’n financiële dienstverlening (ook) het witwascentrum voor de internationale criminaliteit geworden. En daarmee één van de „misdadigste landen” in de wereld. Het verband met de goed ontwikkelde bankensector wordt ook in de Nederlandse strafrechtketen wel gelegd. Het leidde tot justitie-onderzoek naar het bestrijden van witwaspraktijken door de banken zélf. Met als uitkomst honderden miljoenen boetes en aangekondigde vervolgingen van topmensen.

Dat Nederland vorig jaar wederom de vierde plaats inneemt op de Corporate Tax Haven Index van het Tax Justice Network, een lobbygroep voor eerlijke belastingheffing, maakt duidelijk dat Saviano niets verzint. Na de tabakszaak vorig jaar zei het kabinet een ‘ommezwaai’ te hebben gemaakt. Blijven zwichten voor het bedrijfsleven zou de belastinggrondslag immers zodanig verzwakken dat op termijn alleen nog het vermogen en de arbeid van burgers belast worden. Zij kunnen zichzelf immers niet fiscaal verstoppen op de Bahamas, de Kaaimaneilanden of in Zwitserland. Inmiddels is er in G7-verband een doorbraak bereikt, dat vorige maand binnen de OESO door 130 landen werd ondersteund. Er dient wereldwijd een minimale winstbelasting van 15 procent te komen, althans dat is de bedoeling. Binnen de EU moeten Ierland, Estland en Hongarije dat dan ook nog goed vinden.

De hartekreet van Saviano laat zien dat het inktzwarte beeld van Nederland als fiscale parasiet weinig is veranderd, ommezwaai of niet. Of Nederland inderdaad het predikaat ‘rottend hart van de Europese witwasserij’ verdient, staat nog te bezien. In de belastingparadijzen top-10 staan ook Zwitserland en Luxemburg. Ook Ierland, het Verenigd Koninkrijk en België komen bedrijven graag tegemoet met lage drempels-op-maat. Het probleem is dus Europees.

Lees ook: Nederland is een van de misdadigste landen ter wereld

Daarop wees ook de Antwerpse burgemeester Bart de Wever vorige week, waar het de drugsmaffia zelf betrof. In zijn analyse is drugstoevoer een kwestie van de gehele havendelta, waarbij Nederland het ‘referentieland’ is, zowel voor de doorvoer als de productie van XTC en cannabis. De liquidatie op straat van journalist Peter R. de Vries, die zou voortvloeien uit de georganiseerde criminaliteit, zou „in Europa alle alarmbellen moeten (doen) afgaan, maar ik hoor ze niet. Ook niet hier in België”. Dat ligt dan weer aan de „progressieven” met hun „chique opinies”. De ‘war on drugs’ is weer eens ideologie, bij De Wever nooit ver.

Saviano wijst op een gebrek aan realiteitsbesef, aan zelfkennis en dus ook aan zelfreflectie in de Lage Landen. De grote criminaliteit zou hier weggezet worden als etnisch en dus beperkt. Dat wegkijken gaat dan gepaard met cynisch koopmanschap en economisch egoïsme – geldpiraten en zeerovers, dat zijn de Lage-Landers. Dat mogen kabinet en Kamer zich aantrekken, ook als het niet, of niet meer helemaal waar is. Dat het idee van Nederland als schatkistbewaarder voor de onderwereld zó resoneert op crisismomenten is onaangenaam, maar ook een politiek relevant feit.