Recensie

Recensie Film

Duistere queeste uit bewijsdrang in ‘The Green Knight’

Fantasy De dood lijkt alom aanwezig in David Lowery’s bewerking van het veertiende-eeuwse ridderverhaal ‘Sir Gawain and the Green Knight’.

Gawain (Dev Patel) belandt in een queeste vol geesten, magie en ambiguïteit, in ‘The Green Knight’.
Gawain (Dev Patel) belandt in een queeste vol geesten, magie en ambiguïteit, in ‘The Green Knight’. Foto Eric Zachanowich

The Green Knight is een duistere film, figuurlijk en letterlijk. Zo laat regisseur David Lowery (A Ghost Story) licht vallen in de Middeleeuwse burcht van koning Arthur via fakkels en kleine ramen, waardoor het soms turen is naar schimmen op het scherm. Dat verhindert niet dat de film visueel overdondert met onder meer prachtige kostuums die de symboliek in het verhaal aandikken, zoals de tegenstelling tussen christendom (‘beschaving’) en natuur. Zo geven de kronen van Arthur en echtgenote Guinevere hun een aureool, terwijl de ‘Groene Ridder’ die hun hof binnenstormt trekken heeft van een wandelende boom.

Lowery’s film is een vrije bewerking van het veertiende-eeuwse ridderverhaal ‘Sir Gawain and the Green Knight’. Hierin onderbreekt de Groene Ridder op Kerstdag het diner van de ridders van de ronde tafel en stelt een ‘spel’ voor. Iemand mag hem een slag toebrengen, maar dan moet die persoon een jaar later bij hem langskomen om een gelijkaardige slag te ontvangen. Een van de aanwezigen is Gawain, in de film de zoon van de mysterieuze zus van Arthur, van wie Lowery benadrukt dat hij zijn positie aan het hof dankt aan privileges. Gawain (Dev Patel) lijkt zich hier bewust van; als Arthur zijn neef vraagt een verhaal te vertellen, geeft die toe weinig te hebben meegemaakt.

Uit groepsdruk of bewijsdrang wil Gawain graag op het voorstel van de Groene Ridder ingaan en onthoofdt de onaangekondigde gast weinig eervol. Waarna deze zijn hoofd opraapt en groentje Gawain verplicht is de volgende Kerst het ‘spel’ af te maken.

Een jaar later heeft Gawain ‘wat te vertellen’, maar moet hij ook schoorvoetend op weg naar zijn lot. Hij belandt in een queeste die minder actie bevat dan geesten, magie en ambiguïteit over wat echt is. Zo zien we Gawain kort liggen als skelet, nadat hij is overrompeld door struikrovers en claimt dat hij geen ridder is. De dood lijkt alom aanwezig, waardoor de kwetsbaarheid en vluchtigheid van het leven wordt benadrukt. Dev Patel weet ondertussen zijn anti-held iets innemends te geven.

Wat de film zegt over heldhaftigheid en de coming-of-age van Gawain is niet eenvoudig te vatten. Het einde is complex en abrupt. Online is het close readen van scènes al begonnen. Wat past bij het originele verhaal dat in de veertiende eeuw werd geschreven, maar eeuwen later nog wordt bestudeerd.