Reportage

Zelfs op superspikes komt niemand in de buurt van de tijden van Usain Bolt

100 meter sprint Ook het koningsnummer van de Spelen, de 100 meter, werd gelopen in een leeg stadion. Een bizarre, historische gebeurtenis.

Sprinters Fred Kerley (links), Akani Simbine (midden) en Lamont Marcell Jacobs (rechts) op het koningsnummer van de Spelen.
Sprinters Fred Kerley (links), Akani Simbine (midden) en Lamont Marcell Jacobs (rechts) op het koningsnummer van de Spelen. Foto Fabrizio Bensch/Reuters

Opeens doven de lichten in het olympisch stadion van Tokio. Er klinkt aarzelend gejubel vanaf de tribunes. Alleen media, organisatie en stafleden kregen toegang deze zondagavond. Iedereen die mocht is gekomen voor de finale van de 100 meter mannen, hét koningsnummer van de Spelen, met een rijke historie van legendarische races die de mondiale sportcanon kleurden. Op afgebakende stukken tribune is geen zitplaats meer te krijgen. Alles bij elkaar gaat het om drieduizend mensen. In een stadion met tachtigduizend zitplaatsen. Het had hier moeten kolken. Nu is het er vreemd.

Wie een dag eerder niet bij de finale van de 100 meter voor vrouwen was, kan de indruk krijgen dat de stroom is uitgevallen. Maar het hoort bij de lichtshow die de organisatie heeft gestart, een spectaculaire introductie die toeschouwers een onvergetelijk atletiekavond had moeten bezorgen. Nu het aardedonker is, zie je niet dat het stadion uitgestorven is. Dat pakt goed uit.

Als in het circus wordt er een spot op de hoofdrolspelers gericht. Acht brede kerels staan te ijsberen voor hun startblok. Hun naam en foto wordt op het tartan geprojecteerd. De verrassendste is die van Su Bingtian. Nog nooit stond een Chinees in de olympische finale van de 100 meter.

Lees hier het laatste nieuws van de Olympische Spelen

Toptijden

De omstandigheden zijn zondagavond perfect voor toptijden. Tegen tienen is het nog bijna dertig graden, bij een hoge luchtvochtigheid en windstilte. Sprinters houden van dit klamme weer. Het zorgt ervoor dat hun spieren op temperatuur blijven. De baan in Tokio geldt bovendien als razendsnel. De vrouwen hadden het zaterdagavond bewezen. De Jamaicaanse Elaine Thompson-Herah liep in 10,61 seconden naar haar tweede olympische titel, gevolgd door twee van haar landgenoten, Shelly-Ann Fraser-Pryce en Shericka Jackson. Het was een verbetering van het olympisch record dat al stond sinds de Spelen van 1988 in Seoul, de tweede tijd ooit gelopen. Alleen Florence Griffith-Joyner was met 10,49 ooit sneller.

Om dat record en op dat van de 200 meter, ook van ‘Flo Jo’, hangt een zweem van doping. Bewezen werd dat nooit. De vrouwen die 33 jaar later haar toptijden benaderen, doen dat op superspikes; schoenen met een zool van carbon en schuimachtig materiaal. De techniek waaide over uit het marathonlopen en zorgt voor ophef in de sport. Atleten die er niet over kunnen beschikken, zijn in het nadeel. Maar in de finale loopt iedereen er op. Het is dan weer geen garantie op succes.

De Amerikaan Trayvon Bromell, dit seizoen de snelste man op de 100 meter (9,77), haalt de finale namelijk niet. De series kwam hij al nauwelijks door en in de halve finale eerder op zondagavond werd hij uitgeschakeld. Het was de man die door Usain Bolt werd getipt voor olympisch goud.

Zijn naam is gevallen. Usain Bolt, grootheid van de sport. Achtvoudig olympisch kampioen, elf keer de beste van de wereld. Heerser op de 100 en 200 meter, en de estafette. Zijn hegemonie duurde dertien jaar. Voor het eerst sinds de Spelen van Beijing (2008) gaat er iemand anders dan hij olympisch kampioen worden.

Lees ook: Ook met hun geheime wapen mist estafetteploeg een olympische medaille

Leegte na Usain Bolt

Toen hij in 2017 stopte met atletiek, liet hij een leegte achter. Bolt was de man die de atletieksport mondiaal wist te verkopen. Waar hij liep, gebeurde wat. Onderweg naar het startblok voerde hij altijd een show op. Hij grijnsde de camera in, wiebelde met zijn wenkbrauwen. Zijn handelsmerk werd de bliksemschicht, die hij uitbeeldde door met zijn lange armen naar boven te wijzen. Bolt is nog altijd wereldrecordhouder op de 100 en 200 meter, met 9,58 en 19,19 seconden. Zelfs op superspikes, die Bolt oneerlijk vindt, komt niemand daar vier jaar na zijn afscheid in de buurt.

Bolt, nog altijd pas 34 jaar, rust op zijn lauweren op Jamaica. Hij werd onlangs vader van een tweeling, Thunder en Saint Leo. Hij was al vader van dochter Olympia Lightning. Bolt verdiende miljoenen tijdens zijn carrière, richtte een foundation op, waarmee hij scholen helpt aan lesmateriaal. Zijn aanwezigheid wordt gemist deze zondagavond. Hij had vast nog iets van leven in het stadion weten te brengen. Zijn opvolger is nog niet opgestaan.

Je moet een fanatieke atletiekvolger zijn om de acht finalisten thuis te brengen. Op de genoemde Chinees na gaat het om jonge kerels, een enkeling met olympische ervaring. De Brit Zharnel Hughes wordt de schlemiel van de avond. Hij wordt uit de olympische finale geschoten. Na de herstart zijn ze wel goed weg. Er gaat geen muur van geluid op. En toch wordt het een historische avond. Voor het eerst in de geschiedenis wint een Italiaan de 100 meter. Hij heet Marcell Lamont Jacobs, is 26 jaar, en heeft 9.80 seconden nodig voor het goud. Fred Kerley uit de VS en Andre De Grasse uit Canada eindigen vlak achter hem.

Maar de prestatie van de avond was het niet. Die werd geleverd door Yulimar Rojas uit Venezuela. Zij verbrak in haar laatste poging een 26-jaar oud wereldrecord op het onderdeel hinkstapsprong en had een uitzinnig publiek verdiend.