Reportage

Ook met hun geheime wapen mist estafetteploeg een olympische medaille

Tokio 2020 In de sterkste opstelling begon de estafetteploeg aan de eerste finale ooit op de 4x400 meter gemengd. Dus met Femke Bol, de nieuwe ster van de Nederlandse atletiek.

De Nederlandse atleten Lieke Klaver (gehurkt), Femke Bol, Ramsey Angela en Liemarvin Bonevacia zien dat ze veertien hondersten van een seconde tekort zijn gekomen voor een olympische medaille op de 4x400 meter.
De Nederlandse atleten Lieke Klaver (gehurkt), Femke Bol, Ramsey Angela en Liemarvin Bonevacia zien dat ze veertien hondersten van een seconde tekort zijn gekomen voor een olympische medaille op de 4x400 meter. Foto Robin van Lonkhuysen/ANP

Daar staat ze dan toch, op de plek in het olympisch stadion van Tokio waar de atleten vlak voor hun races in de schijnwerpers worden gezet, halverwege de eerste bocht. Geflankeerd door haar teamgenoten zwaait ze lachend naar de camera’s. Femke Bol, de nieuwe ster van de Nederlandse atletiek, gaat starten in de finale van de 4x400 meter gemengde estafette, als derde loopster. Dat was tot het allerlaatste moment geheim gebleven.

Pas een half uur voor de start werd de pers erover geïnformeerd. Op het inschrijfformulier stond met ballpoint in zwierige letters haar naam genoteerd. Toen werd duidelijk dat het coachduo Laurent Meuwly en Bram Peters had gekozen om vol voor goud te gaan op het onderdeel dat voor het eerst olympisch is. Met Bol in de gelederen stond op de baan de sterkste opstelling. Er was met haar een reële kans op een medaille.

Lees ook: Project 400: ineens doen de Nederlandse atleten weer mee op de volle ronde – ook in Tokio

Dat ze liep betekende ook een risico. Want Femke Bol, 21 jaar en debutante op de Spelen, had al een 400 meter in de benen. Ze liep zaterdag even voor het middaguur haar serie 400 meter horden en hoewel ze die met speels gemak wist te winnen en de laatste honderd meter rustig uitliep, kon het niet anders dan dat ze van die race vermoeid was geraakt. Ze heeft een overvol programma deze Spelen.

Maandag loopt ze de halve finale 400 horden en als het meezit woensdag de finale, waar ze zomaar een medaille kan halen, na haar uitschieter van vorige maand in Stockholm, waar ze de vierde tijd ooit liep. En dan is er aan het eind van het atletiektoernooi ook nog de 4x400 meter bij de vrouwen. Ook zonder horden is ze verreweg de snelste loopster in Nederland. Elk team wordt beter met haar benen.

Tegenstrijdige dingen

Na haar serie zaterdagochtend zei Bol tegenstrijdige dingen. De NOS verzekerde ze ervan die avond niet nog eens in actie te zullen komen. „Ze [het team] liepen zo sterk, ze hebben mij niet nodig.” Ze had gelijk: Jochem Dobber, Lieke Klaver, Lisanne de Witte en Ramsey Angela hadden vrijdagavond hun eigen nationaal record met acht seconden verbeterd, tot 3.10,69 minuten en plaatsten zich als tweede voor de olympische finale, achter Polen.

Maar tegen Meuwly zei Bol iets heel anders. De afspraak met haar coach was kennelijk om aan te geven hoe ze zich na haar hordenrace zou voelen. Op basis daarvan zou worden bepaald of Bol voor de tweede keer in actie zou komen. „Ik voelde me supergoed na de series”, zei ze, „en ik wilde graag risico nemen omdat er een kans was op een medaille”. Twee keer lopen op een dag kon volgens haar geen kwaad. „Ik heb 48 uur rust tot de halve finale en daarna 36 uur tot de finale.”

Zaterdagochtend was duidelijk geworden dat Nederland er met de Verenigde Staten een zware concurrent bij zou krijgen, terwijl ze vrijdagavond na een foute wissel waren gediskwalificeerd. De VS vochten die jurybeslissing met succes aan en mochten toch starten. Hetzelfde ging op voor de Dominicaanse Republiek, uitgerekend twee van de snelste ploegen ter wereld. Die wetenschap kan hebben meegespeeld in Meuwly’s besluit; alleen met Bol in de ploeg zou Nederland een kans houden op een medaille. Ook de troefkaart bij de mannen werd uitgespeeld. Voor Jochem Dobber kwam Liemarvin Bonevacia in de plaats, houder van het Nederlands record.

Femke Bol heeft het stokje overgegeven aan de laatste Nederlandse loper, Ramsey Angela. Foto Robin van Lonkhuysen/ANP

Met souplesse

Bonevacia komt zaterdagavond even na half tien lokale tijd goed uit de startblokken en zorgt ervoor dat Lieke Klaver als eerste aan haar 400 meter kan beginnen. Zij moet het hebben van haar eerste 300 meter en zakt daarna vaak wat weg. Dat gebeurt nu ook. Bol, het haar in twee lange vlechten, begint als vierde aan haar ronde en moet in de achtervolging. Dat doet ze met verve. Tot op het laatste rechte stuk blijft ze op souplesse lopen, met grote passen dendert ze op Ramsey Angela af. Die houdt vervolgens zicht op goud tot in de voorlaatste bocht. Daarna komen, jawel, de Dominicaanse Republiek en de VS langszij. Polen wint, zij worden twee en drie. En Nederland gaat strijdend ten onder, wordt vierde, in weer een nieuw Nederlands record (3.10,36). Het viertal komt veertienhonderdste van een seconde tekort voor een medaille.

Met Bol gegokt en verloren, zou je kunnen zeggen. Bol ziet het zelf anders. „We pakken er net naast, maar als we derde waren geworden, had iedereen de beslissing begrepen.” Ze maakt zich allerminst zorgen over haar individuele races. „Ik heb nu 48 uur rust tot de halve finale en 36 uur tot de finale.” Dat vindt ze genoeg. Een gemiste medaille liet ze zich niet aanpraten. „De rest was heel sterk. We hebben gestreden met alles wat we hadden en dat is het belangrijkst. Dit ligt aan niemand, het is een team waarmee je het doet. Al baal ik wel. Ik denk dan: had ik zelf maar iets beter gelopen.”

Haar ploeggenoten kunnen een half uur na hun race alweer lachen. „Je kunt zeggen dat we een medaille zijn misgelopen, maar je kunt ook zeggen dat we net niet op het podium van de Olympische Spelen staan”, zegt Lieke Klaver. „Dat is toch mega cool? Vierde is gewoon echt heel goed.” Angela: „We hebben nergens iets laten liggen. Meteen na de finish was ik nog wel teleurgesteld. Maar nu ben ik alweer positief.”

Dat zij de finale zouden lopen met Femke Bol hoorden ze pas middags. Met wie ze gingen racen was hen om het even. Hoewel het volgens Angela klopt dat ze met Bol meer kans zouden hebben op een medaille, vindt Klaver: „Dat stokje is bij iedereen in goede handen. We hebben allemaal vertrouwen in elkaar.”

Toch waren ze niet uitsluitend positief. Klaver zegt te balen van het gehonoreerde protest van Amerika. „Er waren wel drie punten waarop ze gediskwalificeerd hadden moeten worden. Het is oneerlijk dat je dan alsnog in de finale kan staan. Ik ben benieuwd hoe dat nou gegaan is. Maar dat is iets voor na de Olympische Spelen.”