Opinie

Mysterieuze silo’s voor raketten in Chinese woestijn

China graaft in de woestijn silo’s voor kernraketten, zeggen experts uit de VS. Wil China onderhandelen, afschrikken of beide, vraagt zich af?

Michel Kerres

Naast de nucleaire arsenalen van Rusland en de Verenigde Staten steekt de Chinese voorraad kernwapens povertjes af. Moskou heeft 1.625 kernkoppen operationeel en 3.750 in reserve, Washington heeft er 1.800 operationeel en 4.630 in reserve. Het Chinese arsenaal blijft steken op 200 à 350 kernkoppen die niet permanent op raketten gemonteerd zijn, zoals een deel van de kernladingen van Rusland en de VS.

De VS gaan ervan uit dat China plannen heeft om zijn arsenaal aan te vullen. China heeft immers grootse plannen: het wil in 2049 een krijgsmacht van „wereldklasse” hebben. De afgelopen weken werd duidelijk waar die nieuwe kernkoppen terecht kunnen komen: China graaft op verschillende plekken naar schatting 250 raketsilo’s voor intercontinentale ballistische raketten (ICBM’s).

Volgens de officiële Chinese lezing houdt het land een zeer bescheiden defensief arsenaal kernwapens aan ten behoeve van afschrikking. De silovelden werpen de vraag op of China een nieuwe weg inslaat.

In juni ontdekten onderzoekers op satellietbeelden dat er 120 silo’s gegraven zijn in de buurt van de kleine stad Yumen. Deze week ontdekten collega’s van de Federation of American Scientists 380 kilometer noordelijker, in de buurt van Hami, nog een bouwplaats. De nieuwe sites lijken op een klein siloveld op een oefenterrein in Binnen-Mongolië dat sinds 2016 bekend is, en waar in februari al verhoogde activiteit gezien werd. De bouw van zo’n 250 silo’s komt neer op een vertienvoudiging van het huidige aantal. Straks heeft China méér silo’s dan Rusland en meer dan de helft van de Amerikaanse installaties.

De experts, Matt Korda en Hans Kristensen, schrijven dat nog niet duidelijk is wat China met de silo’s gaat doen. De silo’s kunnen geladen worden met een raket met één kernkop of met nieuwe Dongfeng-41-raketten die meerdere kernkoppen kunnen dragen. Een deel van de silo’s kan ook leeg blijven om de raketten te laten rouleren om zo tegenspelers op een dwaalspoor te brengen. De VS waren eens van plan om voor elke raket 23 silo’s te bouwen.

Het is hoe dan ook een grote investering in de nucleaire infrastructuur. Wat wil China? Meebewegen met de modernisering van wapenarsenalen die zowel de VS als Rusland doorvoeren? Geopolitieke ambitie? Het opbergen van ballistische raketten buiten het bereik van conventionele Amerikaanse kruisraketten?

Het is ook mogelijk dat China een betere uitgangspositie in eventueel wapenoverleg ambieert. Deze week vonden weer gesprekken over bewapening plaats in Genève – zoals vanouds tussen Rusland en de VS. President Trump probeerde China al eens aan tafel te krijgen. Hij vond het niet logisch dat Rusland en de VS wél en China niet gebonden waren aan wapenakkoorden. China haalde zijn schouders op: eerst moesten de VS maar raketten vernietigen om op ooghoogte met China te komen.

Toch is overleg met China een goed idee. Ook een klein arsenaal is een dreiging – China heeft die wapens niet zomaar. Een Amerikaanse expert bracht in herinnering dat de VS ten tijde van de Cubacrisis in 1962 al duizenden kernwapens had, maar de Sovjet-Unie slechts een paar honderd, niet heel veel meer dan China nu. Het hoogste doel van wapenoverleg is wapenreductie. Overleg kan ook leiden tot inzicht in elkaars mogelijkheden en bijdragen aan onderling vertrouwen. Gezien de bijna wekelijkse schermutselingen tussen China en de VS is dat geen overbodige luxe. Vraag is wel hoe je China zover krijgt.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.