Omwonenden Tata betalen onderzoek milieuschade

IJmuiden Onderzoek moet aantonen welke stoffen Tata Steel uitstoot. Tien omwonenden hebben een miljoen euro beschikbaar gesteld.

Tata Steel IJmuiden.
Tata Steel IJmuiden. Foto Olivier Middendorp

Een groep van tien anonieme omwonenden heeft 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een onafhankelijk onderzoek naar de uitstoot van Tata Steel. De bedoeling is om met drones en onderwaterrobots de lucht- en waterkwaliteit in de omgeving te meten teneinde te achterhalen welke stoffen de IJmuidense staalfabriek loost. De initiatiefnemers hopen daarvoor op korte termijn een buitenlands ingenieursbureau te strikken. Er is haast geboden met het onderzoek: voor 9 september moeten de resultaten worden opgeleverd volgens de belangengroepen, want dan debatteert de Tweede Kamer over de toekomst van Tata Steel.

„Het is enorm lastig om binnen een maand een onderzoek naar de bron af te ronden”, reageert Antoinette Verbrugge, voorzitter van stichting Frisse Wind, een van de lokale instanties die zich achter het initiatief hebben geschaard. „Daarom hopen we dat de Tweede Kamer het debat verplaatst naar na 9 september.”

Het onderzoek is volgens Verbrugge hard nodig, omdat de omwonenden het vertrouwen in de GGD, het RIVM en het provinciebestuur hebben verloren. Ze zegt wel veel contact te hebben met gedeputeerden. Mocht de provincie alsnog bereid blijken om metingen uit te voeren, dan „doen we een handreiking en zullen we samen een onderzoeksvraag definiëren”.

Zorgen om gezondheidsschade

Tata Steel heeft zich al langer de woede van de omgeving op de hals gehaald, omdat omwonenden in Wijk aan Zee en Beverwijk zich zorgen maken over gezondheidsschade door toedoen van de fabriek. Begin deze maand onthulde het Noordhollands Dagblad dat de naam Tata Steel uit een rapport naar de mogelijke oorzaak van een hoger percentage kankergevallen in de regio moest worden gehaald op instigatie van GGD-directeur Bert van de Velden.

Een andere reden om zelf het heft in handen te nemen, is het moment van de RIVM-publicatie naar gezondheidsschade door neerdwarrelend stof van de staalfabriek. Dat onderzoek komt op 15 september naar buiten – zes dagen nadat de Kamer debatteert over Tata Steel.

Eerder dit jaar deden zo’n 1.100 omwonenden samen met milieuorganisaties aangifte tegen de rechtspersonen en (oud)-leidinggevenden van Tata Steel. Ze verwijten hun dat de fabriek „willens en wetens kankerverwekkende stoffen blijft uitstoten”. Advocaat Bénédicte Ficq staat de omwonenden bij.