Tweede prik ook veilig bij allergie

Coronavaccinatie Wie een allergische reactie kreeg bij de eerste coronaprik, kan onder medische begeleiding toch veilig een tweede prik krijgen.

Een injectiespuit wordt gevuld met het vaccin van Pfizer-BioNTech.
Een injectiespuit wordt gevuld met het vaccin van Pfizer-BioNTech. Foto Joseph Prezioso / AFP

Mensen die bij de eerste prik van het coronavaccin van Pfizer-BioNTech of Moderna een allergische reactie kregen, kunnen onder goede medische begeleiding veilig een tweede prik met hetzelfde vaccin krijgen. Dat is de conclusie van een onderzoek uitgevoerd in vijf Amerikaanse ziekenhuizen en maandag gepubliceerd in JAMA Internal Medicine.

Aan de studie deden 189 mensen mee die overgevoeligheidsklachten kregen na de eerste prik met Moderna of Pfizer-BioNTech. De klachten varieerden in ernst, van rode vlekken en tintelingen tot galbulten en kortademigheid. Bij 32 mensen was sprake van anafylaxie, een ernstige en potentieel levensbedreigende allergische reactie.

In overleg en onder begeleiding van een arts durfden 159 deelnemers het aan om de tweede prik te nemen. Een derde van hen kreeg uit voorzorg antihistamine-medicatie om een eventuele sterke overgevoeligheidsreactie bij voorbaat te dempen.

Alle 159 patiënten verdroegen de tweede dosis van het vaccin goed, inclusief de negentien mensen die de eerste keer een anafylactische reactie hadden doorgemaakt. Eén op de vijf deelnemers rapporteerde na de tweede prik overgevoeligheidsverschijnselen, maar die waren mild, trokken vanzelf weg of konden goed behandeld worden met antihistamine.

Anafylactische reactie

De uitkomst wijst er volgens de Amerikanen op dat de overgevoeligheid bij deze vaccins niet veroorzaakt wordt door een klassiek allergische reactie – dan zouden de verschijnselen bij een tweede prik namelijk even erg of zelfs erger moeten zijn.

In de Nederlandse landelijke richtlijn voor Covid-vaccinatie staat nog dat het optreden van ernstige overgevoeligheidsverschijnselen bij de eerste vaccinatie „een absolute contra-indicatie” is om de tweede prik te zetten. Maar dat zal „op korte termijn” veranderen, zegt een woordvoerder van het RIVM: „Los van deze nieuwe Amerikaanse studie waren onze deskundigen al bezig de richtlijn op dit punt te herschrijven. Naar verwachting is die herziening binnen enkele weken gereed. In overleg met een allergoloog zouden de mensen die dit treft, dan alsnog volledig gevaccineerd kunnen worden.”

Het gaat niet om een grote groep mensen. Bijwerkingencentrum Lareb heeft tot dusver 222 meldingen gekregen van allergische reacties na vaccinatie met een van de vier toegelaten coronavaccins. De meeste allergische reacties (136) werden gemeld bij het vaccin van Pfizer-BioNTech, maar dat is dan ook veruit het meest gebruikte vaccin in Nederland. Van het AstraZeneca-vaccin kwamen 51 meldingen van allergische reacties binnen, van Moderna dertig en van Janssen vijf. Vaak ging het om huiduitslag of zwelling rond de ogen of keel. Bij 62 meldingen was er een vastgestelde anafylactische reactie.

Lees ook dit interview met hoogleraar Miriam Sturkenboom over vaccinbijwerkingen: ‘Het monitoren van vaccinbijwerkingen zorgt voor de nodige hoofdbrekens’