Nieuwe Hollandse Waterlinie en Koloniën van Weldadigheid op Unesco Werelderfgoedlijst

Erfgoed Nog één Nederlandse inzending wordt in de komende dagen behandeld: de Neder-Germaanse limes.
Fort bij Vechten, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Fort bij Vechten, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Foto Sem van der Wal/ANP

Twee Nederlandse monumenten hebben een plek gekregen op de Unesco Werelderfgoedlijst. Het gaat om de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een serie van forten, dijken, sluizen, gemalen, kanalen en polders die werden gebruikt om Nederland te verdedigen tegen aanvallen van buitenaf, en het sociale experiment de Koloniën van Weldadigheid. De Nederlandse Commissie Unesco meldde de nieuwe opnames op maandagmiddag.

De waterlinie werd tussen 1815 en 1870 gebouwd tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. In totaal was het systeem zo’n tweehonderd kilometer lang. Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945 was de verdedigingslinie in gebruik. Door grote delen grond onder water te zetten, wat ze onbegaanbaar maakte voor legers te voet en te ondiep voor schepen om doorheen te varen, werden de belangrijkste Nederlandse steden erachter beschermd.

De inzending van de Koloniën van Weldadigheid deed Nederland samen met België. Op drie plaatsen in Nederland en één in België werden aan het begin van de negentiende eeuw stukken onontgonnen gebied ingericht die „pauperkolonies” werden genoemd: armen in steden werden ernaartoe verhuisd om ze werk in de agrarische sector te bieden.

Nog één Nederlandse inzending

De Stelling van Amsterdam, een waterlinie rondom de hoofdstad en onderdeel van de Hollandse Waterlinies, was al Werelderfgoed sinds 1996. Met de toevoeging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie noemt de Unesco Commissie Nederland ze vanaf nu de Hollandse Waterlinies.

Unesco is tot aan eind juli in vergadering over aanpassingen aan de Werelderfgoedlijst. Nog één andere Nederlandse inzending komt in de komende dagen aan bod: de Neder-Germaanse limes. Eerder deze week werden de havens van Liverpool van de lijst geschrapt, omdat nieuwbouw de authenticiteit van de havens zou hebben veranderd.

Lees ook: De Koloniën van Weldadigheid: van utopie naar plek van verdriet