De interne rust lijkt wedergekeerd in BIJ1, voor nu

Ledenvergadering Partijleider Sylvana Simons nam tijdens een ledenvergadering afscheid van haar nummer twee, Quinsy Gario. Er waren door zestien mensen klachten tegen hem ingediend.

Partijleider Sylvana Simons en Quinsy Gario, de voormalige nummer twee van BIJ1, op archiefbeeld.
Partijleider Sylvana Simons en Quinsy Gario, de voormalige nummer twee van BIJ1, op archiefbeeld. Foto ANP/Sander Koning

Het allergrootste gevaar lijkt geweken bij BIJ1. De partij hield zaterdag een beladen algemene ledenvergadering, en de uitkomst was allerminst zeker. Maar na een dag van online gesprekken en toespraken lijkt de rust enigszins wedergekeerd. De jonge radicaal-linkse partij kan zich richten op de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar, waar BIJ1 hoopt door te breken in meerdere gemeenten. Kritische afdelingen, zoals die in Den Haag, hebben zich niet afgescheiden.

Maar hier was wel een machtswoord voor nodig van partijleider Sylvana Simons, die zich de afgelopen week stil hield terwijl een intern conflict in alle hevigheid naar buiten kwam. Simons verbond haar grote idealen als politicus aan de interne strubbelingen in haar partij, en zei: „Je kunt onmogelijk van mij vragen misstanden in de samenleving te bestrijden, en tegelijkertijd verwachten dat ik er in mijn eigen partij voor wegkijk. (..) Je kunt niet van mij vragen Rutte op zijn wangedrag aan te spreken maar mij vragen dat niet bij Quinsy Gario te doen.”

Simons schaarde zich op de ledenvergadering achter de schorsing van activist en kunstenaar Quinsy Gario, de nummer twee van de kandidatenlijst. De vergadering was niet toegankelijk voor journalisten.

‘Zin doordrijven’

Vorige week kwam naar buiten dat het landelijk bestuur Gario om onduidelijke redenen wilde royeren als lid. Er waren door zestien mensen klachten ingediend tegen Gario, die waren onderzocht door advocatenkantoor Van Overbeek de Meyer. Op de ledenvergadering kwam het bestuur met wat meer context. Volgens het rapport van het advocatenkantoor ging het om „zin doordrijven, manipulatief, stoken, disrespectvolle omgang, groepsdruk creëren, voor het blok zetten, weglopen, niet open staan voor gesprek, het negeren van gezamenlijk genomen besluiten en meer”.

Volgens leden is sprake van een poging van witte mensen aan de top om Gario en andere voorlopers in de antiracismebeweging eruit te werken

Onder leden is Gario – Simons noemde hem zaterdag een „pionier” in de antiracismebeweging – zeer geliefd. Sympathisanten vermoedden een opzetje: Gario wilde naar eigen zeggen „pestgedrag” en machtsconcentratie van bestuursleden aan de orde stellen. Hij was, met andere woorden, te lastig voor de partijtop. Een brief aan het bestuur, ondertekend door een paar honderd leden, „wordt er ingespeeld op de racistische ‘enge zwarte man’-trope”. Er zou sprake zijn van een poging van witte mensen aan de top om Gario en andere voorlopers in de antiracismebeweging eruit te werken.

Sylvana Simons keerde dit verwijt zaterdag om. „Suggereren dat anderen de dienst uitmaken, is een poging zwart vrouwelijk leiderschap te decimeren en uit te wissen”, zei ze. Simons verontschuldigde zich tegenover de mensen die geklaagd hadden over Gario. Zij had eerder signalen gekregen over haar nummer twee, „sommigen noemden hem Het Paard van Troje”, maar die genegeerd. „Omdat BIJ1 gelooft dat je niet kunt oordelen op basis van gefluister in de wandelgangen, hebben we die niet serieus genoeg genomen. Dat reken ik mijzelf het meeste aan. En dat spijt mij.”

Quinsy Gario reageerde in de Volkskrant: „Ik heb al langer kritiek op het functioneren van de partij: ze hebben de ledenadministratie en financiën niet op orde en de begeleiding van nieuwe afdelingen verloopt niet goed. Mensen worden weinig tot matig ingewerkt. Het gaat gewoon slecht. In plaats van dat naar mij en andere mensen geluisterd wordt die dit al een poosje zeggen, word ik nu neergezet als een gevaarlijke zwarte man.”

Interne ruzies komen vaker voor

BIJ1 is lang niet de enige partij waar het intern schuurt. Ook is het lang niet uniek dat persoonlijke en inhoudelijke argumenten door elkaar lopen. In het CDA woedt een richtingenstrijd na het vertrek van Pieter Omtzigt. In GroenLinks leeft onvrede over de koers van partijleider Jesse Klaver na het verlies bij de laatste verkiezingen. Forum voor Democratie scheurde onlangs voor de zoveelste keer: drie Kamerleden gingen onafhankelijk verder. Daar ging het ten dele om een persoonlijke afkeer van Baudet, én onvrede over diens radicalisering.

Lees ook dit profiel van BIJ1

De ruzie bij BIJ1 wordt door sympathisanten van beide kampen – zowel het bestuur als Gario – ook gezien als iets dat het persoonlijke overstijgt. Sympathisanten van Gario verwijten het bestuur onder meer „koloniale machtsspelletjes” (in de woorden van oud-bestuurslid Manju Reijmer) en racisme. Anderen zeggen dat juist dat een verkeerde manier van redeneren is: door het antiracisme van Gario voorop te stellen, wordt vergeten dat BIJ1 een intersectionele partij moet zijn. Ofwel: er is geen hiërarchie in onrecht, en seksisme is even belangrijk om te bestrijden. Sylvana Simons suggereerde dat veel kritiek op de partijtop – op haarzelf en voorzitter Jursica Mills – door datzelfde seksisme ingegeven waren. „Wij zijn prima in staat onze leiderschapstaken uit te voeren zonder de hulp van welke man dan ook, in de laatste plaats Quinsy Gario.” De komende maanden zal moeten blijken of Simons de leden met sympathie voor Gario voor de partij kan blijven behouden.