Opinie

Het virus leidt tot een strandtenteconomie

Maarten Schinkel

De spike van de Deltavariant doorboort niet alleen onze celwanden effectiever, hij dreigt nu ook het economische herstel lek te prikken. Tot nu toe was er een en al optimisme over deze zomer: de periode waarin zoveel mogelijk mensen zouden zijn gevaccineerd, het leven zijn gang hernam en een golf aan opgekropte vraag zou loskomen. De OESO voorzag vorige maand een economische groei van 2,7 procent in Nederland voor heel 2021, gevolgd door een extra spurt van 3,7 procent volgend jaar.

Dat geldt versterkt voor de hele eurozone, waar de groei nog hoger zou worden: 4,3 procent dit jaar en 4,4 procent in 2022. De schade van 2020 was voor toeristenlanden als Portugal, Griekenland of Spanje dan ook enorm, en het herstel dus uitbundiger. In de Verenigde Staten moet de postcoronastuiter zelfs zorgen voor een economische groei van 6,9 procent dit jaar – maar die wordt geholpen door president Bidens megasteunpakket van duizenden miljarden dollars.

De Verenigde Staten zitten mede daardoor in de loop van dit jaar alweer op het welvaartsniveau van voor de pandemie. Voor Nederland is dat begin volgend jaar en voor de eurozone als geheel een kwartaal of wat later.

Eind goed al goed, zo lijkt het – al waren er al twee kanttekeningen bij te maken: allereerst is de welvaartsgroei niet meegerekend die zou hebben plaatsgevonden als de pandemie er niet was geweest. Die schade wordt in de meeste landen sowieso nooit meer ingehaald.

En: het heeft ook wat gekost. Er is fors geld tegenaan gesmeten door overheden om te voorkomen dat ook de economie er aan Covid onderdoor ging. De staatsschuld steeg in de eurozone gemiddeld van 104 procent van het bruto binnenlands product in 2019 naar een verwachte 125 procent dit jaar. Voor de VS is dat nog extremer: van 108 procent naar 141 procent.

Het resultaat is dat het gros van de banen en bedrijven nog overeind staat. Maar kunnen ze nóg een Covidrecessie aan? Hoe diep zijn de zakken van veel staten nog om die recessie dan weer te mitigeren? En, niet onbelangrijk, hoe ver kunnen centrale banken nog gaan om ook die extra uitgaven te financieren? Want laat je niet beetnemen: het pandemie-opkoopprogramma van staatsleningen door de ECB heeft via een korte omweg het gros van de coronasteun gefinancierd. Voor Nederland komt het neer op 56 miljard euro tot nu toe, en dat komt dicht in de buurt van alles wat er tot nu toe is uitgegeven.

Er hangt dus nogal wat af van de Deltavariant – en de rest van het Griekse alfabet die er mogelijk nog achteraan komt. De schade die de nieuwe opleving van Covid-19 op dit moment veroorzaakt, is nog moeilijk te bepalen. Wellicht valt het mee. Maar als Delta doorbreekt, dan komen alle discussies die we kennen van vorige virusgolven terug, en dan heviger.

Of nieuwe maatregelen weer schade gaan veroorzaken, of dat het gedrag van mensen dat evengoed al doet wanneer er géén maatregelen worden genomen.

Of je moet wegdrukken, mitigeren, of laten circuleren en het beste er maar van hopen. Hoe een leven verwoest door Covid is af te wegen tegen een leven dat gefnuikt wordt door werkloosheid, faillissement, te weinig onderwijs of een te late medische ingreep.

Dat kan, en zal, alle kanten opgaan. Maar uiteindelijk leidt een heftige opleving van Covid tot de vraag of we voorlopig in een ‘strandtentsamenleving’ willen wonen. Met stille lege en onzekere winters, waarna alles telkens moet worden goedgemaakt in uitbundige zomers.

Of niet.

Maarten Schinkel schrijft over economie en financiële markten.