Opinie

Israël heeft niets te zoeken in onze commandocentra

Veiligheid Israël kan met zijn Pegasus-spyware overal inbreken. wil weten of ook de Nederlandse soevereiniteit is geschonden.
Met Israëlische spyware Pegasus kan het land wereldwijd politici, activisten en journalisten via hun telefoons in de gaten houden.
Met Israëlische spyware Pegasus kan het land wereldwijd politici, activisten en journalisten via hun telefoons in de gaten houden. Foto JACK GUEZ / AFP

Verbazingwekkend is het wel dat iedereen zich nu druk maakt om de ultrageheime software die je in Israël kunt kopen van het bedrijf NSO, dat al je appjes en sms’jes op je telefoon kan meelezen zonder dat je er erg in hebt.

Trojaanse paarden, zero click-technologie, Pegasus, meefilmen: het was allemaal sinds pakweg 2013 te lezen in stukken en interviews in onder andere de Financial Times. In plaats van criminelen en terroristen kunnen vele regimes er ook journalisten en politieke tegenstanders mee in de gaten houden, en dat mag natuurlijk niet.

Nieuw aan de onthullingen is de schaal waarop het gebeurt en de veel wijdere klantenkring (ook EU-lidstaat Hongarije) dan werd aangenomen. En de kennelijke frustratie bij critici dat NSO nooit de aandacht kreeg die het verdiende, deels door het traineren van openbaarheidsverzoeken. Ook in Nederland dat regelmatig bij de Israëlische militaire industrie winkelt.

Militaire kwaliteit

Want ook verbazingwekkend is de naïviteit waarmee sommigen boos zijn over het feit dat er voortdurend ‘het Israëlische bedrijf’ aan NSO wordt geplakt, alsof het hier een zuiver commerciële activiteit betreft die zich aan elke overheidsbemoeienis onttrekt. Dat is het dus niet: de spyware Pegasus is van militaire kwaliteit, zeer gewild bij politie- en inlichtingendiensten, en de Israëlische regering maakt met exportvergunningen uit naar welk land de software gaat – of niet. Geheime transacties zijn niet uit te sluiten, maar uit den boze.

In een interview uit 2013 verklapten de oprichters van het bedrijf, Shalev Hulio en Omri Lavie, dat het bedrijf beter geen regeringsdienst (of een beursgenoteerd particulier bedrijf) moest zijn want dat maakte het mogelijk om „dingen die geheim moesten blijven ook geheim te houden.”

De Israëlische regering kijkt en luistert mee, en alleen al uit het feit dat WOB-verzoeken ook in ons land zo tegengewerkt worden, maakt het gedrag van onze diensten verdacht. Toegegeven: je laat je niet zomaar in de kaart kijken als het gaat om veiligheid en misdaadbestrijding.

Lees ook dit artikel: Pegasus verschaft zichzelf toegang tot alles op je mobiel

In de gebouwen van de Europese Commissie in Brussel, ook in die van de Nederlandse afvaardiging, werd in 2003 al tot ieders ontzetting Israëlische apparatuur aangetroffen. Het gaat hier niet om onschuldige games die je om de hoek bij Intertoys koopt. Andere koek is het als iedere controle ontbreekt, en als het bedrijf zaken doet met duistere regeringen en we en passant de Israëlische regering laten meebeslissen over onze inlichtingencapaciteit.

Uit ouder materiaal bleek al dat NSO, dat binnen de tien jaar van zijn bestaan een duizendvoudige jaaromzet van 1 miljard (850 miljoen euro) behaalde – het begon met anderhalf miljoen in 2010 –, in spyware handelt die in kwaliteit waarschijnlijk alleen door de Britten (GCHQ) en Amerikanen (NSA) wordt geëvenaard.

De Israëlische regering kijkt en luistert mee

Een bedrijf dat volgens de Universiteit van Toronto aan zeker 45 landen levert, dat met toestemming van de Israëlische regering elke dienst, ook app-verkeer buiten de eigen jurisdictie, kan afluisteren. En bovendien dat NSO ook een aparte ‘service’ (Enhanced Social Engineering Message) biedt aan slachtoffers van spionage in het repareren van de opgelopen schade. Dat is aan een inbreker hulp vragen bij de opsporing van een inbreker.

Geheimzinnige sms’jes

Zo kwam in een van de juridische procedures tegen NSO naar boven dat de weduwe van een in 2017 vermoorde Mexicaanse journalist Javier Valdez , ineens geheimzinnige sms’jes kreeg die haar naar de dader(s) zouden leiden. Dat zou ook het verweer van NSO dat het zelf niet weet wat een koper met de spyware doet, tegenspreken.

Het is een inbreuk op ieders, dus ook de Nederlandse, soevereiniteit als de Israelische regering via NSO in de, om met de Financial Times te spreken, „classified war rooms” aanwezig zou zijn. Daarom is een uitdrukkelijke bevestiging van onze regering nodig dat we met dit soort software niets van doen hebben. Dat is iets anders dan het verklappen van staatsgeheimen of, de gebruikelijke verdedigingslinie, het prijsgeven van je modus operandi.