Reportage

In de getroffen Duitse dorpjes ruimen de bewoners alles zelf op. Zonder stroom

Overstromingen In het zwaar door overstromingen getroffen Duitse Eifel-gebied wordt met man en macht puingeruimd.

In Bad Münstereifel vormen mensen een doorgeefketting om handmatig het puin uit de straat te krijgen, omdat ze er niet met een kruiwagen kunnen rijden.
In Bad Münstereifel vormen mensen een doorgeefketting om handmatig het puin uit de straat te krijgen, omdat ze er niet met een kruiwagen kunnen rijden. Foto Gordon Welters

Op de hoek tegenover het gymnasium ruikt het naar rottend voedsel. Hier zat, voor de ramp, een supermarkt, nu benen mannen met kruiwagens vol al dan niet bedorven levensmiddelen naar buiten. „We zijn hier gisteren begonnen, de stank werd te erg”, zegt Markus Käseberg. Hij komt uit een dorp in de buurt, en is in Bad Münstereifel om te helpen de ravage op te ruimen. Het centrum van het middeleeuwse stadje, idyllisch gelegen tussen groene heuvels van de Eifel, is woensdagnacht door het water verwoest. „Er zijn verderop nog twee supermarkten open. Maar de schappen zijn leeg, de leveranciers kunnen hier niet komen.”

Ook vier dagen na de watersnoodramp, die in Duitsland ten minste 164 mensen het leven kostte, is in het centrum van Bad Münstereifel nog geen stroom of stromend water. Veel wegen zijn onbegaanbaar. De hoofdstraat is een modderige gracht, voortbewegen gaat springend van asfaltschots naar asfaltschots. Uit de ramen kieperen bewoners en vrijwilligers emmers en kruiwagens modder.

Uit heel Duitsland zijn hulpverleners aangerukt: militairen, reddingsbrigades, brandweermannen, ambulancepersoneel. Maar die hulpverleners concentreren zich vooralsnog op acute noodsituaties in het rampgebied, zoals de aardverschuivingen bij Erftstadt. In de dorpen en stadjes in puin, waar het water langzaam zakt en het directe gevaar is geweken, staan de bewoners er voorlopig alleen voor.

Lees ook: Elk land zijn eigen beleid, ‘maar we wentelen niks op elkaar af’

Hoewel: uit de hele regio, en daarbuiten, komen vrijwilligers naar Bad Münstereifel om de getroffenen te helpen. Drie potige mannen lopen met pallets waterflessen, scheppen en kruiwagens richting binnenstad. Ze komen van dertig kilometer verderop. Volker Süssenbach: „Het is een plicht. Weten wat hier aan de hand is, en dan thuis een leuke dag hebben, dat gaat niet. De mensen hier hebben hulp nodig. Ze hebben niets meer, zelfs geen water om zich te wassen.” Ze zijn hier de tweede dag: „We gaan gewoon naar het eerste het beste huis en bieden onze hulp aan. Gisteren hebben we een kelder leeggeschept en al het verzopen meubilair van de begane grond naar buiten gedragen.”

Het opruimen van het puin begon gelijk, na de eerste dag van de watersnood.

Foto Gordon Welters

Waar begin je in een stad in puin? Wat voor een buitenstaander onbegonnen werk lijkt, is voor de bewoners de enige weg terug naar het leven van vóór 15 juli, de dag van de watersnood. Meteen de dag erop begon het puinruimen. De wanhoop laat zich vaak pas zien als de werkzaamheden onderbroken worden voor een praatje met een passant of bekende.

Wegen om het puin weg te rijden

Onder de stadspoort staat een kleine graafmachine, een trekker rijdt af en aan met grind, dat wordt gestort in de waterplassen waar het asfalt is weggeslagen. Het materieel is ter beschikking gesteld door een firma in Aken. „Het belangrijkste is nu dat we de wegen weer begaanbaar maken”, roept de bestuurder vanuit zijn cabine. „Dan kunnen we het puin tenminste wegrijden.”

Lees ook: Nu het water zakt, dringt de watersnood de Duitse politiek binnen

Bij het gemeentehuis zit een militair samen met een ambtenaar achter een tafeltje. Vrijwilligers kunnen er een paar tuinhandschoenen krijgen en vragen waar ze het best aan de slag kunnen. De militair bladert door zijn lijsten: „Honderden vrijwilligers hebben zich vandaag gemeld.” De meesten zijn na een paar uur werk tot hun oksels bedekt met modder.

Carlo Pittau, een zeventiger met wit stekeltjeshaar, heeft met zijn vrouw een Italiaans ijscafé in de hoofdstraat. Hij was daar toen het water steeg. „Op een gegeven moment zag ik mijn terrasstoelen wegspoelen”, vertelt hij. „Ik heb mijn buurman kunnen redden. Hij probeerde uit zijn winkel naar huis te gaan, maar werd meegesleurd door de stroming. Hij kon zich vasthouden aan zo’n bloembak die met een pin in de grond staat. Ik heb toen dit touw gepakt”, hij raapt een bemodderd touw op, „het aan deze pilaar vastgemaakt, het andere uiteinde naar hem gegooid en hem naar binnen getrokken.” Een van de onbekende hulpkrachten, een boomlange dertiger, loopt voorbij met een kruiwagen. Desgevraagd zegt hij dat-ie uit Keulen komt, zo’n 50 kilometer naar het noorden, maar hier in de buurt groot werd en hier in zijn Heimat moest helpen. „Ha, Keulen”, zegt Pittau, „daar is mijn terrasmeubilair nu ook.”

De ravage in de hoofdstraat van het centrum moest werden opgeruimd.

Foto Gordon Welters

Waterbeheer buurlanden pagina 4Impact in België pagina 5Testcase Biesbosch pagina 6Wel of niet verzekerd? pagina E3