Reportage

Pepinster ruimt voortvarend de modder op, maar maakt zich zorgen over de toekomst

Overstromingen België Tot de zwaarst getroffen plaatsen in België hoort het Waalse Pepinster. Een rij huizen langs de rivier werd weggevaagd. Willen mensen er blijven wonen?

Schade na de overstromingen in het Belgische Pepinster op zaterdag.
Schade na de overstromingen in het Belgische Pepinster op zaterdag. Foto Nicolas Maeterlinck / Belga / AFP

Het water is eindelijk weg en de zon schijnt. Dus kunnen de inwoners van het door de overstromingen zwaar getroffen Waalse plaatsje Pepinster beginnen met een gigantische schoonmaakoperatie. Overal zijn vrouwen en mannen in de weer om de stinkende donkerbruine drab, die soms wel tien centimeter dik in hun huis of winkel ligt, weg te scheppen of te vegen. Dikwijls zit de smurrie vol glasscherven omdat ook de ramen onder de watermassa’s bezweken.

Voor hun woningen en winkels vormen zich grote afvalhopen. Tafels, kasten, gitaren, speelgoed, allemaal dierbare bezittingen die nu kapot zijn en besmeurd met een laag modder, nog slechts geschikt voor de vuilnisbelt. Soms liggen er zwaar beschadigde auto’s naast, die door de kolkende rivier de Vestre werden meegesleurd als waren het kussentjes.

„Het is vreselijk”, zegt Magali Thunissen (37), die een oud huisje aan de Rue Hodister bewoont en in allerijl met haar gezin terugkwam van een camping toen ze op de radio hoorde over de watersnood. Haar witte shirt zit onder de moddervegen. „Het water stond tot halverwege de trap naar boven. We hebben heel veel spullen verloren.” Ze wijst de gang in die ze net enigszins van de smurrie heeft ontdaan. Thunissen, die in een fabriek in een naburige gemeente werkt, woont hier sinds 2007. Of het gezin hier blijft, in de wetenschap dat zoiets zich zou kunnen herhalen, heeft het paar nog niet besloten. Dan moeten we opzij want Thunissens echtgenoot wil passeren met een stapel kapotte, besmeurde planken onder zijn arm.

Onbewoonbaar

Sommige inwoners van Pepinster, een stadje circa 30 kilometer ten oosten van Luik dat in de negentiende eeuw tot bloei kwam door de allang verdwenen textielindustrie, kunnen helemaal niet naar huis omdat dat is weggevaagd. Vooral langs de Vestre zelf, een van de twee riviertjes die door Pepinster stromen, zijn zo een dozijn huizen verloren gegaan. Andere woningen zijn onbewoonbaar verklaard, waaronder een huis waarvan de buitenkant deels is weggeslagen. Een bed hangt op de eerste etage half naar beneden en lijkt elk moment de rivier in te kunnen glijden. Een klok in een ander kamer van het huis tikt door, alsof er niets is gebeurd.

Niet iedereen kon tijdig worden geëvacueerd. Ten minste twee mensen werden verzwolgen door het water, toen hun huis bezweek. Drie mensen kwamen om toen een reddingsboot met geëvacueerden omsloeg. Er zijn ook nog altijd 22 vermisten in Pepinster. Van onder het puin werden zaterdag stemmen gehoord, waarna het Belgische leger een reddingsoperatie ondernam, vooralsnog zonder succes. Sommige mensen konden pas vrijdag, twee dagen na het begin van de zondvloed, van de daken van hun huizen worden gered.

Sommige wat oudere ondernemers hebben me al verteld dat ze de moed niet meer hebben hun zaak nog voort te zetten

Sébastien Vanderheyden dierenarts in Pepinster

Voor veel inwoners van Pepinster rijst de vraag of ze hun bestaan hier weer willen oppakken. „Dit is mijn geboorteplaats en ik ga door”, zegt Sébastien Vanderheyden (40), die een dierenartspraktijk heeft aan de zwaar beschadigde Rue Hallet, vastberaden. Hij wist woensdag nog net een kat en een hond die bij hem in behandeling waren te redden via het dak aan de achterkant van zijn praktijk, die dicht tegen een steile helling is gebouwd. „Weliswaar heb ik nu het meeste verloren van wat ik de afgelopen tien jaar had opgebouwd maar ik ben er voor een deel voor verzekerd”, vertelt hij in een korte broek vol moddervlekken. „Maar sommige wat oudere ondernemers hebben me al verteld dat ze de moed niet meer hebben hun zaak nog voort te zetten. Dat belooft niet veel goeds voor de toekomst.”

Geen verslagen stemming

Toch heerst er geen verslagen stemming in Pepinster. Veel bewoners putten moed uit de grote solidariteit die medebewoners tonen door hard mee te helpen met de schoonmaak. En ook van elders krijgen ze hulp. Op de weg naar Pepinster stagneert het verkeer, mede door veel auto’s van vrijwilligers die zijn uitgerust met zeemlappen, emmers, vegers en schoonmaakmiddelen. „Ik denk dat ik wel door dertig vrijwilligers ben geholpen”, zegt Vanderheyden. Ook Thunissen waardeert die solidariteit zeer. „Dat zou je in een grotere plaats niet zo gauw zien”, zegt ze.

De Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Belgische eurocommissaris Didier Reynders (Jusititie) en de Belgische premier Alexander De Croo namen zaterdag de schade op in Pepinster. Foto Yves Herman/Reuters

Ook de Belgische premier Alexander De Croo, die samen met Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zaterdag Pepinster bezocht, zegde hulp toe. „We moeten ook helpen om deze gemeente, waarvan het centrum volledig verwoest is, opnieuw op te bouwen”, zei hij. Hij hoopt daarbij onder meer op hulp van de Europese Commissie. Inmiddels zijn er ook al grote bulldozers en grijpers aan het werk om het puin te helpen ruimen.

Maar Christophe Lange, die een muziek- en gamesshop heeft waar ook feestverlichting verkrijgbaar is, heeft weinig vertrouwen in de overheid. Hij zag een groot deel van de inboedel van zijn zaak verloren gaan, al bleef zijn huis buiten Pepinster gespaard. „Het water stond wel 1,60 meter hoog in de winkel. Ik stond perplex hoezeer de rivier alles met enorm geweld in het rond had gegooid en hoe alles onder de modder zat.” Met een paar anderen is hij druk aan het schoonmaken. „Maar ik ga niet op de regering wachten. Ik doe het zelf wel. Binnen enkele weken, misschien maanden hoop ik mijn zaak weer in bedrijf te hebben.”