Oyfo Museum

Foto Oyfo Museum

Interview

Hier moet de kunst straks de techniek gaan bevragen, vragen genoeg immers

Lous Kerkhof, directeur Oyfo Museum Zondag opent het Oyfo Techniekmuseum in Hengelo de deuren. Het museum werd uit ‘bezuinigingsnood’ geboren, maar het voordeel is dat kunst en techniek nu samenkomen.

Een tijdmachine, een bodyscan en interactieve onderzoekstafels. Het zijn een paar voorbeelden van de gadgets die te zien zijn in de imposante fabriekshal van Hazemeijer Hengelo als het Oyfo Techniekmuseum zondag de deuren opent. In het restaurant staan rondvliegende drones met menukaarten op de planning.

„De mens kan eigenlijk niet meer zonder techniek. We zijn halve cyborgs geworden met pacemakers en kunstheupen, maar het zit ook al in kleinere dingen zoals ogen laten laseren. Hier in Oyfo willen we een plek creëren waarbij we techniek, kunst en wetenschap met elkaar verbinden en leerlingen voorbereiden op de beroepen van de toekomst”, vertelt directeur Lous Kerkhof over de samenvoeging van het Twents Techniekmuseum Heim, het Centrum voor Kunsteducatie en de Muziekschool Hengelo. Op de bovenetage zijn de nieuwe oefenruimtes al in gebruik genomen, beneden wordt er nog getimmerd en geboord, een grote stalen stellage wordt via de museumwinkel de tentoonstellingsruimte in gesjouwd.

Kerkhof: „Dit is ontstaan vanuit een bezuinigingsopdracht op cultuur. Vijf jaar geleden moest er vanuit de gemeente worden gekeken naar hoe we konden fuseren. In 2015 zijn eerst het Techniekmuseum en het Centrum voor Kunsteducatie samengevoegd, in 2017 volgde de Muziekschool. Dat was het moment om een volledig nieuwe naam te bedenken omdat er niet een kopje was dat de lading zou dekken. Oyfo is het geworden.”

Hoe bezuinig je zonder de functies van de drie afzonderlijke instanties te ondermijnen?

„Kijk, een bezuiniging is nooit plezierig. Met wie we zouden fuseren was vrij en daarom zijn we gaan kijken hoe we het konden omdraaien: meer doen in plaats van minder, hoe het een het ander kan versterken en met wie we organisch konden samensmelten. We kozen voor het aansnijden van de overeenkomsten tussen wetenschap, techniek en kunst.”

Hoe pakt dit straks uit?

„Een muziekles blijft gewoon een muziekles, een schilderles een schilderles. Het mag ook naast elkaar bestaan. Maar met het samenbrengen van bezoekersstromen breng je iets bijzonders teweeg. Op weg naar je schilderles loop je door het museum heen, dus alles vloeit in elkaar over. We krijgen vanaf september een basisschool in huis. Ik denk dat dit de eerste school is die ‘inwonig’ is bij een museum en een centrum voor de kunsten. We hebben in de museale verhaallijn kunstwerken die reflecteren op techniek en vragen stellen bij de techniek. Hoe was de tijd voor sociale media en waar gaan we nu naartoe? Hoe ziet eten in 2050 eruit? Wat betekent de manier waarop we iets produceren voor jou als mens en de planeet? Textiel is een van de meest vervuilende industrieën die we kennen, als oude textielregio kan Twente daar iets van vinden.”

Richt het museum zich voornamelijk op de toekomst?

„Zonder de oude technieken begrijp je de nieuwe niet. Door de huisvesting in de fabriek zijn we weer bij onze roots. We hebben stukken in bruikleen uit onder andere Boerhaave en Nemo, maar de machines uit het oude Techniekmuseum zijn ook meegekomen. Zo gaan we in het museum stapsgewijs van een oude telefooncentrale naar vragen over big data. We maken de verbinding met het verleden, heden en de toekomst en daarbij hoort de vraag, waarom staat dit museum in Twente? Dat linkt naar de geschiedenis van Hengelo als Techniekstad. Dan volgt een bloemlezing van alle uitvindingen die daarbij horen tot nu toe, en de mislukkingen.”

Foto Oyfo Museum

Op welke problemen stuitten jullie bij de fusie?

„De bouwkosten vielen zo’n twintig procent hoger uit. We hebben duurzaam gebouwd met warmtepompen en zonnepanelen, maar asbest in een oud fabriekspand valt altijd tegen. Die extra kosten moesten we absorberen. We hebben een heel klein team. In onze theaterzaal is nog geen licht en geluid.”

En waarin zit straks de winst?

„In de samenkomst van de verschillende culturen. We hebben in totaal 200 kunstenaars, musici, technische vrijwilligers, docenten en stafmedewerkers. Als die van drie verschillende plekken naar één ruimte gaan om koffie te drinken, begint er wat te bloeien.”

Het Oyfo Techniekmuseum in Hengelo opent 18 juli de deuren. Meer info Oyfo.nl