Fraude topnotaris Pels Rijcken blijkt nog groter – kantoor onder verscherpt toezicht

Landsadvocaat Topnotaris van Pels Rijcken blijkt achttien jaar lang geld te hebben gestolen van klanten. Het kantoor is onder verscherpt toezicht geplaatst.

Kantoor van Pels Rijcken in Den Haag.
Kantoor van Pels Rijcken in Den Haag. Foto Kim van Dam/ANP

De megafraude door notaris Frank Oranje bij landsadvocaat Pels Rijcken is omvangrijker dan tot nog toe bekend. Oranje blijkt ten minste achttien jaar lang geld van klanten naar privérekeningen te hebben geboekt. Het gaat om in totaal ruim 9,5 miljoen euro waaronder ook geld van de staat. Dat blijkt uit een brief en verklaring van Pels Rijcken en een Kamerbrief van demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) van vrijdagochtend.

In maart maakte Pels Rijcken bekend dat notaris Oranje jarenlang via „geraffineerd frauduleus handelen” geld in drie zaken wegsluisde naar privérekeningen. Het geld kwam van derdengeldrekeningen die Oranje de afgelopen tien jaar beheerde en was bestemd voor gedupeerde beleggers in internetbedrijf World Online, verzekeraar Converium en voor gemeenten en provincies die afvalverwerker Attero hadden verkocht. Volgens Pels Rijcken blijkt uit aanvullend extern onderzoek dat deze fraudegevallen „het sluitstuk” waren van een fraude die ten minste achttien jaar heeft beslagen.

Geld dat hij voor klanten moest beheren, boekte Oranje over naar stichtingen „die ogenschijnlijk een legitieme rol vervulden”, stelt Pels Rijcken. Daarbij vervalste Oranje geregeld betaalopdrachten. Voordat de derdengelden moesten worden uitbetaald, zorgde de notaris ervoor dat de middelen weer met nieuw gestolen gelden werden aangevuld. „Oranje vulde op deze wijze in feite het ene gat met het andere.”

Landsadvocaat

Pels Rijcken is een van de voornaamste advocaten- en notariskantoren van Nederland en treedt al sinds jaar en dag op als landsadvocaat. Oranje, die in november suïcide pleegde, was een van dé gezichten van Pels Rijcken en schopte het in 2018 zelfs als eerste notaris tot bestuursvoorzitter. Dat hij achttien jaar lang onopgemerkt kon frauderen en tot bestuursvoorzitter werd gepromoveerd toont dat Pels Rijcken de interne organisatie niet op orde had.

Onlangs is Pels Rijcken onder verscherpt toezicht geplaatst door de Haagse deken, toezichthouder op de advocatuur, blijkt uit een brief van Pels Rijcken aan Grapperhaus. Volgens de deken moeten de interne controles verbeterd worden en is de sociale veiligheid en aanspreekbaarheid bij Pels Rijcken niet in orde.

Lees ook dit achtergrondverhaal: Zo geraffineerd was de grootste fraudezaak ooit binnen de Nederlandse advocatuur niet. Toch is tien miljoen euro nog zoek

Grapperhaus spreekt van een „uiterst zorgelijke” kwestie. In tegenstelling tot eerder onderzoek dat Grapperhaus liet uitvoeren blijkt dat Oranje in verschillende ‘dossiers’ geld van de staat wegsluisde. Omdat Oranje het geld weer aanvulde is de uiteindelijke schade voor de staat beperkt tot enkele duizenden euro’s misgelopen rente.

De schade aan de reputatie van de landsadvocaat is vele malen groter.

Grapperhaus noemt de kwaliteit van de juridische bijstand van de staat „van het grootste belang”: „De resultaten van de onderzoeken nopen tot een zeer serieuze aanpak om herhaling te voorkomen en de dienstverlening voor de Staat blijvend veilig te stellen.”

Waar de door Oranje gestolen 9,5 miljoen euro is gebleven en wat zijn motief was, heeft het externe onderzoek van Pels Rijcken niet onthuld. „Het is naar privé overgeboekt”, stelt een woordvoerder desgevraagd. „De bevoegdheid om op die rekening te kijken hebben wij niet.”