‘Golf van faillissementen blijft uit’

Coronacrisis Er gaan toch minder bedrijven omvallen door de coronacrisis dan experts eerder dachten, zeggen de bijzonder-beheerexperts zelf.

Hoewel de grote golf faillissementen lijkt uit te blijven, zijn bedrijven in sectoren als de horeca wel kwetsbaar.
Hoewel de grote golf faillissementen lijkt uit te blijven, zijn bedrijven in sectoren als de horeca wel kwetsbaar. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Van uitstel komt afstel, en dat geldt misschien ook wel voor de langverwachte faillissementsgolf. Dat is althans de verwachting van bijzonder-beheerspecialisten van grote banken, zelfstandige kantoren en insolventieadvocaten, blijkt vrijdag uit een groot onderzoek.

Voor de tweede keer dit jaar ondervroegen consultancykantoor PwC en de Universiteit Leiden een panel van honderd experts op het gebied van herstructurering en faillissementen. Uit deze ‘bijzonder beheer barometer’ volgen een aantal opvallende conclusies. Zo meent driekwart van de ondervraagden dat er als gevolg van de coronacrisis veel minder faillissementen zullen volgen dan ze zelf begin 2021 verwachtten. Een even groot deel van de ondervraagden vindt dat er geen nieuwe overheidsmaatregelen nodig zijn om bedrijven te ondersteunen, en dat de huidige goed hebben gewerkt.

De afgelopen maanden is er veel gespeculeerd over een faillissementsgolf, met name op het moment dat de grootschalige overheidssteun voor de economie stopt. Aan het begin van de coronacrisis namen veel banken miljardenvoorzieningen, ook wel stroppenpotten genoemd, om deze potentiële golf te kunnen afhandelen. De afdelingen bijzonder beheer – waar noodlijdende bedrijven worden ondergebracht – zetten zich schrap voor drukke tijden.

In de tweede helft 2020 werden veel van de stroppenpotten nog eens opgehoogd: zo deed de Rabobank er nog eens een half miljard bij, bovenop een eerdere 1,5 miljard – wat de winst flink drukte. Alleen: volgens veel van de geraadpleegde experts gaat die faillissementsgolf er misschien wel helemaal nooit meer komen. Ook niet wanneer de overheidssteun stopt.

„De economische omstandigheden zijn flink verbeterd”, zegt Edwin van Wijngaarden van PwC. De detailhandel draait inmiddels weer volop. „Daardoor is er een veel rooskleuriger beeld van de toekomst.” De bijzonder-beheerexperts zien dat meer bedrijven succesvol zelfstandig verder gaan dan begin 2021, en dat de instroom van nieuwe bedrijven is afgenomen. Sommige banken denken zelfs al na over het terugschroeven van de capaciteit op deze afdelingen, na hier de afgelopen tijd flink meer personeel voor te hebben geworven.

Daarbij speelt volgens Van Wijngaarden ook iets anders mee, naast de aangetrokken economie. „Het kabinet heeft besloten dat het afbetalen van belastingschuld niet meer binnen drie jaar hoeft, maar binnen vijf jaar. Dat werd begin 2021 nog gezien als een van de belangrijkste redenen waardoor bedrijven in de problemen zouden komen.” Door de verlenging van de termijn, hoeven bedrijven op de korte termijn minder af te betalen en gaan ze dus minder snel failliet.

Er wordt nog wel een kleine piek in faillissementen verwacht, maar dan iets later

Volgens de onderzoekers valt te concluderen dat de overheidsmaatregelen hoogstwaarschijnlijk effectief zijn. Er wordt door driekwart van de experts nog wel een faillissementspiek verwacht, maar wel lichter en vermoedelijk pas in de eerste helft van 2022, aldus de meeste panelleden. Dat is een half jaar later dan ze begin 2021 dachten, toen het er nog op leek dat de steunmaatregelen van de overheid eerder zouden worden afgebouwd en er géén extra belastinguitstel was. Er zijn volgens de bijzonder-beheerexperts nog altijd best wat bedrijven die kwetsbaar zijn voor een faillissement. Zo kampen de horeca en de retail bijvoorbeeld met hoge (belasting)schulden. „Dat moet wel terugverdiend gaan worden door die bedrijven”, aldus van Wijngaarden.

Lees ook dit verhaal over Dongen Pallets, dat een bijzonderbeheertraject meemaakte – en overleefde

Ook de vastgoedsector schatten de experts in als kwetsbaar, hoewel op een wat langere termijn. Wanneer veel bedrijven in de winkelstraat het niet redden, werkt dat door in de vastgoedsector, is de verwachting. Op dit moment ligt het aantal faillissementen nog altijd rond een laagterecord. In het eerste kwartaal van 2021 gingen er minder dan vijfhonderd bedrijven failliet. Vóór de coronacrisis lag dat aantal gemiddeld net iets onder de duizend.