Recensie

Recensie Muziek

Dirigeren is studeren, studeren, studeren (en nooit genoeg)

Podcast klassieke muziek In ‘De maestro met de breinaald’ laat Christiaan Kuyvenhoven zich omscholen tot dirigent. De podcastserie toont wat het dirigentschap werkelijk behelst: studeren, studeren, studeren.

Pianist Christiaan Kuyvenhoven.
Pianist Christiaan Kuyvenhoven. Foto Christiaan Kuyvenhoven

Hoe duur is een dirigeerstok? Een tientje, zegt de handelaar. Doet u er dan maar twee. Ex-NPO Radio4-presentator Christiaan Kuyvenhoven (36), opgeleid als concertpianist, wil namelijk dirigent worden. Of preciezer: hij wil de Vijfde symfonie van Mahler dirigeren – alsof iemand die begint met fietsen zich meteen aanmeldt voor de Tour de France. In de zesdelige podcastserie De maestro met de breinaald jaagt Kuyvenhoven zijn jongensdroom na, met hulp van dirigenten Ed Spanjaard en Antony Hermus. Hij maakte de serie in opdracht van de International Conducting Competition Rotterdam, die volgend voorjaar voor het eerst plaatsvindt. Volgende week verschijnt de laatste aflevering van de podcast.

De breinaald waarmee Kuyvenhoven op zijn jongenskamer dirigeerde komt in het verdere verhaal niet voor. Ook met het succesvolle tv-programma Maestro, waarin BN’ers voor een orkest werden gezet, heeft de serie weinig te maken. Kuyvenhoven kent het klappen van de klassieke zweep en de podcast mikt niet op een gelikte performance, maar verheldert wat het dirigentschap werkelijk behelst.

Lees ook het interview met dirigent Antony Hermus

Complete zomercursus

In de eerste aflevering zit meteen een fantastische scène, waarin Ed Spanjaard voor de vuist weg uiteenzet hoe je het eerste deel van Mahlers Vijfde zou kunnen benaderen – ter waarde van een complete zomercursus klassiekemuziekinzicht in een minuut of drie. Spanjaard is een begenadigd verteller bij wie je aan de lippen hangt. Hermus lijkt gemoedelijk, maar komt analytisch steeds scherp uit de hoek.

Kuyvenhoven illustreert zijn queeste met archieffragmenten, zoals van Leonard Bernsteins legendarische Young People’s Concerts met de New York Philharmonic of het tirannieke getier van de grote Arturo Toscanini, die de vloer aanveegt met zijn contrabassectie. Techniek, voorstellingsvermogen, communicatie, leiderschap, de psychologie van het eerste contact, zenuwen – er passeert veel de revue, op een ongedwongen manier.

Het leven van een dirigent bestaat uit studeren, studeren, studeren, heeft Kuyvenhoven in de vierde aflevering in de gaten. En wanneer heb je dan het gevoel dat je er klaar voor bent? „Bijna nooit”, zegt Spanjaard eerlijk.

Lees ook het interview met dirigent Ed Spanjaard