De Haagse raad stemt tegen de bouw van een tijdelijk ministerie naast het Catshuis

Renovatie Binnenhof Het ministerie van Algemene Zaken wil verhuizen naar het Catshuis. Maar de Haagse gemeenteraad vindt dat er geen tijdelijk kantoor in de tuin mag komen.

Schets van het ontwerp van de tijdelijke bebouwing (links) in de tuin van het Catshuis (rechts). Beeld Rijksvastgoedbedrijf
Schets van het ontwerp van de tijdelijke bebouwing (links) in de tuin van het Catshuis (rechts). Beeld Rijksvastgoedbedrijf

Een domper voor Algemene Zaken. De ambtenaren zouden, terwijl hun ministerie op het Binnenhof wordt gerenoveerd, naar een tijdelijk gebouw gaan in de tuin van het Catshuis, de ambtswoning van de premier. Een „duurzaam en circulair” kantoor zou daar worden gebouwd volgens het Rijksvastgoedbedrijf, met „geschakelde units” en een buitengevel van hout „zodat de uitstraling aansluit bij de omliggende natuur”.

Maar de Haagse gemeenteraad ligt dwars. Donderdagavond stemde de raad unaniem in met een motie van de Partij voor de Dieren, de Haagse Stadspartij en GroenLinks, met als boodschap dat de gemeente geen vergunning moet afgeven voor de tijdelijke bebouwing. Want, zo zei Robert Barker van de Partij voor de Dieren: „Het is belachelijk om een kantoor van vijf verdiepingen in een beschermd park met waardevolle natuur neer te plempen, terwijl er lege kantoorruimtes om de hoek staan.”

Dat bleek een breed gedeelde mening onder zowel coalitie- als oppositiepartijen, ondanks de argumenten van wethouder Anne Mulder (Stadsontwikkeling, VVD). Hij herhaalde keer op keer dat de tuin van het Catshuis „niet onze grond is” en dat er „geen juridische grond” was om de bouwvergunning te weigeren. „De aanvraag is getoetst aan de relevante kaders, en voldoet daaraan”, zei hij. „Als we weigeren maakt de rechter gehakt van onze beslissing”, waarschuwde hij.

Een muur die gedemonteerd zou moeten worden voor de bouw, is volgens hem niet zo monumentaal als de critici zeggen. De bomen die gekapt zouden moeten worden, onder meer om dertig parkeerplaatsen aan te leggen, zouden vervangen worden. De Engelse landschapstuin is geen onderdeel van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur of het Natuurnetwerk Zuid-Holland, maar „een exclave” in dat netwerk. Het Catshuis zelf, ooit de woning van dichter Jacob Cats (1577-1660) die ook het omringende Park Sorghvliet liet aanleggen, wordt niet aangetast en daarmee ook de wijk niet, dat een beschermd stadsgebied is. En Mulder wees op de belofte van het Rijksvastgoedbedrijf dat als het Binnenhof over vijfenhalf jaar is gerenoveerd, alles weer wordt „teruggebracht in de huidige staat”.

Lees ook: Den Haag krijgt een gracht in ruil voor een jarenlange bouwput

Leeg kantoorpand

De ergernis – ook van omwonenden – schuilt er ook in dat tegenover het Catshuis kantoorruimte te huur staat met ondergrondse parkeerruimte. „Dan gaan we toch niet een nieuw kantoor bouwen”, zei Sebastian Kruis (PVV). „Andere delen van Algemene Zaken gaan naar andere gebouwen, ik heb nog geen argumenten gehoord waarom dat niet kan voor deze ambtenaren”, zei Peter Bos van de Haagse Stadspartij. Veiligheid zou een kwestie zijn, maar de gemeenteraad wees erop dat de goed beveiligde Israëlische ambassade ook in een nabijgelegen kantoorpand zit.

Wethouder Mulder zei dat de gemeente niet ging over alternatieven. De vergunningaanvraag ging immers alleen over het terrein rondom het Catshuis.

Maar ook dat argument wuifde de gemeenteraad weg. „De voorbeeldrol van het Rijksvastgoedbedrijf valt me tegen”, zei Arjen Kapteijns, van coalitiepartij GroenLinks en een van de indieners van de motie, daarover. Coalitiepartij CDA wilde ook „graag” dat het Rijksvastgoedbedrijf naar alternatieven keek. CDA, D66 en Hart voor Den Haag zeiden „weinig juridische hoop” te hebben dat de bouw echt tegengehouden kan worden, maar wilden een signaal afgeven. „We beschouwen het niet als wenselijk dat er gebouwd wordt in een van onze mooiste parken”, zei CDA-fractievoorzitter Kavish Partiman.

Want voor de gemeenteraad telt de beschermde status van het park. Na afloop van de stemming zei Peter Bos van de Haagse Stadspartij: „Park Sorghvliet was beschermd en moet beschermd blijven.” Arjen Kapteijns van GroenLinks zei: „Het is belangrijk dat we als raad het signaal afgeven dat we in onze dichtbevolkte stad superzuinig moeten zijn op onze groene gebieden, ook al gaat het om tijdelijke bebouwing. Gekapte bomen komen niet meer terug.”

Het Haagse college „gaat zich beraden op de uitkomst” van de stemming. Het betekent in elk geval dat de verhuizing van Algemene Zaken op zich laat wachten. De Eerste en Tweede Kamer verhuisden afgelopen week naar respectievelijk het Lange Voorhout en het voormalige ministerie van Buitenlandse Zaken.

Luister ook deze zaterdag naar de podcast Haagse Zaken over de verbouwing van het Binnenhof. Zie NRC/Audio
Lees ook: Het Binnenhof lekt en schimmelt en sputtert, toch doet het afscheid pijn