Opinie

De lefgozers zijn nu in het voordeel

Floor Rusman

We leken er even aan ontsnapt, maar tegelijk met het virus breekt deze weken het groepsdenken weer uit. Christiaan Weijts had het in zijn NRC-column over een generatie-oorlog tussen boomers en feestende twintigers: door die laatsten kunnen straks de eersten niet op vakantie. Ook Parool-columnist Johan Fretz plaatste de jongeren tegenover aspirant-vakantievierders. Die laatsten moeten van Fretz maar eens solidair zijn en een jaartje niet naar Griekenland.

Alsof die jongeren niet óók naar het buitenland willen. Alsof het ze niet boeit als ze hun ouders besmetten. En, bovendien: alsof er niks tussen rusteloze jongere en gezapige oudere in zit. Ik kan vertellen: ook dertigers hebben zin om weer in cafés te zitten. En ze hebben géén zin om vlak voor hun tweede prik alsnog corona op te lopen. Of wel? Nou ja, dat hangt van het individu af. Die heb je ook nog, individuen.

Mocht je toch per se in groepen willen denken, dan introduceer ik graag twee nieuwe: de angsthazen en de lefgozers. Hoeveel last mensen hebben (en hadden) van de pandemie hangt immers ook af van hun omgang met risico’s – en dus van hun karakter. Sommige angstige mensen komen al anderhalf jaar hun huis niet uit, terwijl zorgelozer types gewoon hun gang gingen.

De overheid moet altijd iets met dit soort individuele verschillen – ze moet veiligheid bieden zonder de vrijheid af te schaffen. Ze kan riskant gedrag verbieden (denk aan het appverbod op de fiets) of onaantrekkelijk maken (tabaksaccijns), en veilig gedrag verplicht stellen (autogordelplicht) of bevorderen (zebrapaden). Binnen dat kader hebben we normaal gesproken alsnog veel ruimte om onze eigen afwegingen te maken op risicogebied.

Met het coronabeleid was dat anders. De lefgozers konden er niet voor kiezen de gevaren van een volle kroeg op te zoeken, en andersom was het de angsthazen niet gegund zich risicovrij door de publieke ruimte te bewegen. Bijna iedereen was gedwongen meer of minder risico te nemen dan hem/haar lief was.

Met de nieuwste versoepelingen is de balans doorgeslagen in het voordeel van de lefgozers. Onvolledig gevaccineerden lopen met de huidige razendsnelle virusverspreiding een reëel risico om vlak voor de prik alsnog corona op te lopen. Een deel van die paar miljoen mensen zal zich hier niet druk om maken, maar de angsthazen onder hen moeten tot zeker een week na hun tweede prik overal op hun hoede zijn: in het ov, de supermarkt, in het contact met vrienden en familie.

Over dit aspect van de versoepelingen is geen debat gevoerd. Misschien omdat de huidige situatie door het kabinet niet voorzien was. Of is het omdat lefgozers en angsthazen geen duidelijke groepen zijn?

Floor Rusman (f.rusman@nrc.nl) schrijft elke woensdag op deze plek een column.

Correctie: in een eerdere versie van deze column stond dat mensen „tot een week” na hun tweede prik op hun hoede moeten zijn. Dat geldt voor mensen die het Pfizer-vaccin kregen. Voor andere vaccins gelden langere tijden voordat ze effectief zijn.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.