Opinie

Graag beter doordacht en minder overmoedig coronabeleid

Stijgende besmettingen

Commentaar

Soms komen excuses geen moment te laat. Dat geldt zeker voor die van demissionair premier Rutte (VVD) en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA). Woensdag moeten ze zich tijdens een ingelast Kamerdebat verantwoorden voor de te grote coronaversoepelingen. Maandag boden ze wijselijk alvast hun excuses aan. „Er is een inschattingsfout gemaakt. Daar balen we van. Excuses daarvoor”, zei Rutte.

Die excuses zijn hard nodig. Vrijdag werden de versoepelingen van 26 juni deels teruggedraaid. Horecazaken moeten eerder dicht, discotheken en nachtclubs zelfs helemaal, nu de besmettingscijfers in korte tijd ontspoorden. Rutte en De Jonge zeiden het zonder zelfreflectie. In hun betoog zetten de twee bewindslieden de schijnwerpers vooral op anderen: de jongeren die te hard hebben gefeest, de nog te grote groep niet-gevaccineerden, EU-landen die onvoldoende begrijpen dat Nederlandse vakanties prima kunnen doorgaan, ondanks de besmettingsexplosie.

De woedende reacties op de persconferenties vielen te verwachten. In Den Haag gaat het al sinds de verkiezingen over een nieuwe bestuurscultuur, maar als zelfs fouten toegeven al lastig wordt gevonden, is nog een lange weg te gaan. Terwijl het hier gaat om fouten met echte gevolgen voor mens en economie. Door het besluit Nederland voor de vakantie versneld te heropenen, raakten mensen onnodig besmet. Zij worden mogelijk ook ziek. Horecazaken, reisbureaus en andere bedrijven lijken gebaat bij een snelle heropening, maar hebben meer aan doordacht beleid dat niet al na twee weken deels moet worden teruggedraaid.

Door de hoge besmettingsgraad dreigt Nederland ook weer rood te kleuren op de Europese kaart. Dat kan ertoe leiden dat andere EU-landen extra eisen gaan stellen aan Nederlandse vakantiegangers. Er zijn grotere problemen in de wereld, maar vakanties die in het water vallen door overmoedig kabinetsbeleid: dat is politiek dynamiet, zo weet ook het kabinet.

Een bijzonder moment, noemde Rutte het, toen hij op 18 juni, na meer dan een jaar vol offers en ergernissen, versoepelingen aankondigde. De facto mocht alles weer. Hij zei ook: mét inachtneming van de anderhalve meter afstand. Een boodschap die in het naderende feestgedruis toen al geen doel meer trof. Het systeem van toegangstesten, bedoeld om de afstandsregel in nachtclubs te kunnen loslaten, bleek een wassen neus. „We hebben het gedrag gewoon niet goed ingeschat”, erkende De Jonge maandag.

Dat geldt ook voor het gedrag van het kabinet zelf. Minister Ferd Grapperhaus (Justitie, CDA) zong voor de camera’s ‘Zeg Mondkapje waar ga je heen’. De Jonge kwam met ‘Dansen met Janssen’, bedoeld om jongeren te verleiden tot vaccinatie. Wie zich liet inenten, mocht meteen met toegangsbewijs het nachtleven in, terwijl een prik pas na twee weken goed werkt.

Het is te hopen dat het kabinet beter gaat luisteren naar het gezond verstand. Ook drie weken geleden waren er signalen, zoals de snelle verspreiding van de Deltavariant in het VK, Portugal en Spanje. Het mondkapje afschaffen versterkte daarna het beeld dat het gevaar is geweken en dat Nederland anders is dan de rest van de EU. Je kunt zeggen: zolang ziekenhuisopnames niet omhooggaan, is er weinig aan de hand. Bovendien, vooral jongeren zijn nu besmet geraakt, met een kleine kans op opname. Maar wat als zij andere nog niet of slechts deels gevaccineerden aansteken? De eerste tekenen dat ook in hogere leeftijdsgroepen de besmettingen toenemen, zijn er al.

Lees ook dit artikel: Rutte en De Jonge gaan diep door het stof en maken excuses: versoepelen was ‘een inschattingsfout’