Partij van president Sandu wint verkiezingen in Moldavië

Hervormingen President krijgt nu kans om belofte van strijd tegen corruptie, criminaliteit en armoede waar te maken.

President Maia Sandu kreeg applaus toen ze zondag in de hoofdstad Chisinau ging stemmen.
President Maia Sandu kreeg applaus toen ze zondag in de hoofdstad Chisinau ging stemmen. Foto DUMITRU DORU/ EPA

Een gewaagde poging van de Moldavische president Maia Sandu om een haar gunstig gezinde regering aan de macht te krijgen, heeft haar partij een eigenstandige meerderheid opgeleverd in het parlement. De pro-Europese Partij van Actie en Solidariteit (PAS) won zondag bijna 53 procent van de stemmen in het armste land van Europa. Sandu moet nu de hervormingen zien waar te maken die zij haar kiezers de afgelopen jaren beloofd heeft.

„Ik hoop dat vandaag het einde betekent van het boevenbewind in Moldavië”, zei zij in een eerste reactie op Facebook. „De mensen moeten spoedig de voordelen ervaren van een schoon parlement en een regering die zich daadwerkelijk bezighoudt met de problemen van de bevolking.”

Moldavië (ongeveer 3 miljoen inwoners) heeft te lijden onder een wankele economie en rechtsstaat, corruptie, schandalen, politieke crises en wanbestuur. De macht is er sinds de onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie in 1992 vooral in handen geweest van pro-Russische socialisten en oligarchen. Internationale organisaties betitelden het land als „een gekaapte staat”.

Vervroegde verkiezingen

Vorig jaar won echter de hervormingsgezinde Sandu (49) de presidentsverkiezingen. Zij was in 2019 kortstondig premier en heeft daarvoor gewerkt bij de Wereldbank in Washington DC en als minister van Onderwijs. Ze geniet vooral veel steun onder jongeren en onder Moldaviërs in het buitenland.

De centrum-rechtse Sandu beloofde in haar campagne de corruptie, criminaliteit en armoede aan te pakken en toenadering te zoeken tot de Europese Unie. Omdat ze daar als president betrekkelijk weinig over te zeggen heeft, forceerde ze vervroegde verkiezingen. Die zijn afgelopen zondag gehouden.

Bij een opkomst van 48 procent werd haar partij ruimschoots de grootste. De PAS kreeg 63 van de 101 zetels in het parlement. Het socialistische blok van ex-president Igor Dodon kreeg ruim 27 procent van de stemmen. De partij van Ilan Shor – een oligarch die verantwoordelijk wordt gehouden voor een bankschandaal waarbij in 2014 een zesde van het bruto binnenlands product van Moldavië verdampte – haalde bijna 6 procent. Volgens internationale waarnemers verliepen de verkiezingen „soepel”.

Sandu’s partij zal nu relatief eenvoudig een regering kunnen formeren. De hervormingen die zij voorstaat, zijn daarmee nog niet zeker. In veel instituties, zoals het justitie-apparaat, is de invloed van de voormalige machthebbers diep verankerd. Ook is onduidelijk hoe verdere vervlechting met de EU vorm kan krijgen. Een samenwerkingsovereenkomst in 2014 leverde niet veel op.

De verkiezingsuitkomst „plaatst een enorme verantwoordelijkheid op ons”, zei PAS-vicevoorzitter en parlementariër Mihai Popsoi na de uitslag. „We hebben geen excuses meer om de beloofde hervormingen niet na te komen.”