Zoeken naar een beetje diepgang in de analyses van de EK-finale

Zap Veel gasten, weinig tijd: de EK-rustanalyse op NPO1 was geen analyse, maar een onderbreking van de reclameblokken.

Presentatoren Henry Schut en Sjoerd van Ramshorst blikken met analisten in NOS Studio Europa terug op de EK-finale.
Presentatoren Henry Schut en Sjoerd van Ramshorst blikken met analisten in NOS Studio Europa terug op de EK-finale. Beeld NOS

Zul je net zien. Waag je je als invallend televisierecensent zonder televisie aan de EK-finale, je legt je lot vol vertrouwen in handen van de livestream die NPO Start heet, en dan begeeft de livestream het nét als de strafschoppenserie tussen Italië en Engeland zijn kookpunt bereikt. Paniekmoment.

Gelukkig was daar Radio 1, dat ook de avondprogrammering leeg had geveegd voor de finale – Met Het Oog op Morgen moest maar een avondje uitwijken naar YouTube. Ik schakelde op tijd over om te horen hoe Engelands hoop Marcus Rashford „als een hippisch paardje stond te dribbelen’’ voor zijn penalty – en miste.

Zo’n taalvondst en zulk aanstekelijk enthousiasme hoorde ik niet langskomen in de televisieuitzending. Niet in het commentaar van Frank Snoeks, die zijn laatste eindronde versloeg. En evenmin in de NOS-studio, waar de tafelgasten maar niet echt in de wedstrijd wilden komen.

Gewoon heel slecht

Vooral voetbalvedette Rafael van der Vaart had het moeilijk. Vooraf had hij al met lichte ergernis opgemerkt dat hij van de Engelse bondscoach en zijn strategie weinig begreep – suggererend dat van enige strategie helemaal geen sprake was. Daarna keek hij bij elk studiomoment bedroefder. Hij vond het „gewoon een hele slechte wedstrijd’’, zei hij halverwege, waarin „die ene gozer op het middenveld, hoe-heet-ie, Rice, de beste is’’ en dat zei genoeg.

Waarom precies, dat zouden we niet te weten komen, want wat was aangekondigd als „de snelste rustanalyse ooit’’ door Henry Schut bleek inmiddels al voorbij. De kijker was weer overgeleverd aan de reisbureaus, burgerketens en bitcoinbeleggingen die de STER-programmering vullen. Dit was geen rustanalyse, dit was een onderbreking van de reclameblokken.

Wat is dat toch? De Belgen en de Britten kiezen voor grondige tactiekbesprekingen in de rustpauze. Het Duitse ZDF zendt gewoon een laat journaal uit – zo blijft zelfs de geobsedeerde voetbalkijker nog op de hoogte van de wereld buiten het stadion. Bij de NOS was het net niks: één studio, veel gasten, weinig tijd. Het is een recept dat we ook kennen uit het talkshowcircuit, met hetzelfde resultaat.

Niet dat sporttelevisie ernstig hoeft te zijn om indruk te maken. Dione de Graaff zat de hele avond te popelen om De Avondetappe te presenteren, dat opnieuw door voetbalverlengingen naar de nóg latere avond werd verdreven. De lol aan tafel leed er niet onder, Rob Harmeling kondigde een dansje op tafel aan. Als een hippisch paardje, dacht ik.

Diepere overdenkingen

In de voetbalstudio was de sfeer na afloop van de strafschoppen, de livestream was inmiddels hersteld, minder frivool. Marco van Basten – een overtuigd adept van de school die penalty’s als penálty’s blijft uitspreken – noemde de EK-uitslag „treurig voor de Engelsen en geweldig voor de Italianen”. Pierre van Hooijdonk vond het een slecht teken dat de Italiaanse keeper tot speler van het toernooi was uitgeroepen. Van der Vaart vond dat de Engelsen de nederlaag aan zichzelf te danken hadden, vanwege de gekke aanloopjes waarmee ze hun penalty’s inleidden. „Lekker dan, zeg ik dan.’’

Héél even had tussen de oppervlakkigheid van de analyses het reliëf van diepere overdenkingen doorgeschenen. Dat was te danken aan oud-profvoetballer Leonne Stentler. Toen Henry Schut haar voor de finale vroeg hoe ze terugblikte op het EK, noemde Stentler twee namen: Christian Eriksen en Peter R. de Vries. Hun balanceeract op de rand van de dood – de een ineengezakt op het veld, de ander neergeschoten – had het toernooi voor haar overschaduwd. Eigenlijk, zei Stentler, was het „ontzettend naar, deze maand’’.

Van der Vaart had geknikt. „En ook het Nederlands elftal’’, vulde hij aan. Dat was dan wel „niet zo erg als een mensenleven, maar qua voetbal ontzettend teleurstellend.’’ Hij keek er naar uit als het erop zat.

Rik Rutten vervangt deze week Arjen Fortuin.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.