De smet op de loopbaan van Lionel Messi is verdwenen: kampioen met Argentinië

Copa América Voor Lionel Messi, en heel Argentinië, kwam zaterdagnacht een einde aan een jarenlange obsessie: Messi won met de nationale ploeg de Copa América, en daarmee eindelijk de hoofdprijs die bij zijn status hoort.

Foto Carl de Souza / AFP

Het was „historisch, subliem en onvergetelijk”. De Argentijnse media tuimelden zaterdagnacht over elkaar heen in hun zoektocht naar superlatieven om de winst van de Copa América te beschrijven. Met de overwinning in de finale op Brazilië (1-0) in het Maracanã Stadion in Rio de Janeiro, het hol van de leeuw, veroverde Argentinië, na 28 jaar droogte, weer een hoofdprijs. „Met de glorie van één avond werd 28 jaar teleurstelling begraven”, jubelde La Nación. „Een collectieve droom kwam uit.”

En, belangrijker dan alles, zo lijkt het: Lionel Andrés Messi, 34 jaar oud inmiddels, het wonderkind dat voetbalfans over de hele wereld tot tranen weet te roeren, heeft eindelijk de bekroning van zijn indrukwekkende carrière. Vanaf nu kan hij vredig gaan slapen. De smet op zijn loopbaan als Argentijns international is verdwenen.

Bij het laatste fluitsignaal, zaterdagavond in Rio de Janeiro, stortte Messi op zijn knieën en huilde van vreugde, voordat hij werd bedolven onder een meute van medespelers. Zijn emotionele reactie liet zien hoe groot de last op zijn schouders was geweest. Argentina campeón. Het was hem nog nooit gelukt.

35 prijzen

Het leek de afgelopen weken alsof het kampioenschap van Zuid-Amerika alleen draaide om die ene vraag. Gaat Messi, na al die eerdere mislukkingen, zijn eerste grote prijs winnen met de nationale ploeg? Hij had alles gewonnen, was jarenlang onbetwist de beste voetballer van de wereld. Maar het was altijd in de kleuren van FC Barcelona, de club die hem al op jonge leeftijd uit Rosario naar de Catalaanse kust had gehaald. Hij bezorgde Barça maar liefst 35 prijzen, waarvan vier keer de Champions League en tien keer de Spaanse landstitel. Zes keer won hij de Gouden Bal, als beste voetballer van de wereld. Een record. Zoals hij zoveel records heeft.

Maar zelfs dat palmares was niet genoeg voor een plek tussen de groten der aarde, zoals Pelé bij buurland Brazilië, en vooral zijn illustere landgenoot en voorganger bij La Albiceleste, Diego Maradona, zo was het overheersende gevoel in Argentinië. Maradona, die eind vorig jaar op 60-jarige leeftijd overleed, had het land in 1986 eigenhandig aan de wereldtitel geholpen, en daarmee een goddelijke status verworven.

Messi mag als onsterfelijk worden gezien in Europa, vooral in Barcelona, waar hij grotendeels opgroeide, maar in zijn vaderland was er altijd dat vraagteken. Messi zou meerdere keren gezegd hebben dat hij alle prijzen die hij won met FC Barcelona direct zou inruilen voor één hoofdprijs met Argentinië. Want zodra de watervlugge sterspeler het shirt van zijn land aantrok, leek er iets te verkrampen bij hem. Zestien jaar geleden, in 2005, debuteerde Lionel Messi voor de nationale ploeg. Hij is al tien jaar aanvoerder, sinds 2016 topscorer aller tijden, en sinds dit jaar recordhouder met het aantal interlands voor Argentinië. De teller staat sinds zaterdag op 151.

Argentijnse tragedies

Messi speelde vier WK’s met zijn land, en zes keer de Copa América. Hij kreeg de prijs voor de beste speler van het WK van 2014, in Brazilië. Maar hij kon er niet naar kijken, door die pijnlijke nederlaag tegen Duitsland in de finale, de grootste teleurstelling van zijn leven. Alsof het zo moest zijn nam hij dit weekeinde op dezelfde plek, het mythische Maracanã, wraak op de geschiedenis, en vooral op zichzelf. Al zal hij de wereldtitel van 2014 nooit meer winnen.

Telkens ging het mis. De finales die Messi verloor met de nationale ploeg zijn tot in de kleinste details beschreven en geanalyseerd, tragedies van de Argentijnse geschiedenis. Voor een land met zo’n rijke voetbalhistorie is 28 jaar zonder winst in de Copa América onverteerbaar. De laatste keer dat Argentinië won was in 1993, Messi was nog een klein kind.

In 2007 speelde hij de finale van de Copa América met een gouden generatie, aan de zijde van sterren als Juan Román Riquelme, Carlos Tévez, Hernan Crespo en Javier Mascherano. Maar een zeer defensief spelend Brazilië bleek te sterk. Na de verloren WK-finale tegen Duitsland was het drama nog groter, toen Argentinië twee Copa-finales verloor van Chili, in 2015 en 2016, de laatste keer mede doordat Messi een strafschop miste. De snoeiharde kritiek op de kleine sterspeler, ook van nationale legende Maradona, was tot diep in Catalonië te horen. Messi scoort alleen voor FC Barcelona, fulmineerde Maradona. Messi scoorde nooit in de vier finales die hij tot dit weekeinde speelde. Dat ‘record’ bleef zaterdag in Rio de Janeiro overeind.

Op leeftijd

Het was niet voor niets dat Messi de nationale ploeg uit wanhoop twee keer vaarwel zei, zo diep zat de pijn. Zijn carrière leek langzaam uit te doven, zeker toen hij vorige zomer ook bij FC Barcelona openlijk dreigde met vertrek. Ook al is hij bij vlagen nog briljant, steeds vaker is te zien dat hij op leeftijd is gekomen. Al die opgekropte frustraties, de vernederingen in het shirt van zijn land, verklaren de uitbarsting van emoties zaterdagnacht.

Messi speelde niet geweldig in een keiharde finale, en kon opnieuw geen stempel drukken op de wedstrijd die werd gedomineerd door Brazilië. Voor het eerst dit toernooi waren er wat toeschouwers toegelaten, 7.000 om precies te zijn. Alleen Ángel Di María wist te scoren, al in de eerste helft. Messi miste vlak voor tijd een grote kans, maar werd wel topscorer van het toernooi, met vier doelpunten. En hij werd verkozen als beste speler van de Copa América, samen met zijn Braziliaanse vriend Neymar, oud-collega bij FC Barcelona.

Maar die prijs was vooral symbolisch voor Lionel Messi. Hij beseft als geen ander dat hij een van zijn laatste kansen heeft gegrepen om zijn naam definitief te verankeren in de nationale voetbalgeschiedenis van Argentinië.