Geen brave herbergen, maar propagandacentra

In aanloop naar de zomervakantie wijst de weg naar de beste spelletjes. Vandaag: creëer je eigen heilstaat.

Heerlijk, een spel waarin je je eigen ellendige heilstaat kan vormgeven. Een privé-dictatuur. Beveiligingsrobots die de straten veilig houden? Genetische manipulatie een gaaf idee? Of investeer je liever in een almachtige inlichtingendienst? In It’s a Wonderful World kan dat allemaal: de samenleving precies zo griezelig inrichten als je zelf wil.

Dat verloopt sympathiek: het spel gaat niet om het indoctrineren van je bevolking, maar vooral om bouwen. Dat deden de Romeinen ook! Aan het begin van elke ronde krijg je een handvol kaarten met bouwprojecten waarvan je er één uitkiest. De rest van je kaarten geef je door naar links – je ontvangt een nieuwe set kaarten van rechts. Dat doorgeven leidt al snel tot allerlei psychologische overwegingen. Wat wil jij en wat zouden je medespelers willen? Je kúnt meteen die dure maanbasis pakken die aan het eind van het spel veel punten zal opleveren. Maar als de anderen aan tafel die maanbasis laten schieten, dan komt-ie straks wel. Dan kun je nú de windturbines pakken die meteen nuttig zijn.

Aan het einde van de ronde produceren kaarten grondstoffen in de vorm van plastic blokjes. Er zijn blokjes voor alles wat een autocraat maar wensen kan: kennisblokjes, energieblokjes, goudblokjes. En mét die blokjes kun je weer nieuwe bouwprojecten voltooien. Zo jongleer je de instroom van bouwmaterialen met de projecten die je nog wil voltooien: een zuinige heerser wil geen grondstof verspillen, maar een tekort is al even rampzalig.

In de eerste ronden druppelen de blokjes nog maar langzaam binnen, aan het einde is het een vloed van plastic. Zo wordt je steeds machtiger en krachtiger. In de laatste ronde kun je je toeleggen op het bouwen van dure ‘wereldwonderen’, zoals een expeditie naar het binnenste van de aarde of een nieuw wereldcongres.

Elke speler belichaamt een ander imperium, met eigen doelen en middelen. De Pan-Afrikaanse Unie richt zich op wetenschap, het Azteekse Imperium wordt beloond voor het bouwen van monumentale projecten terwijl de Aziatische federatie juist inzet op goudproductie. Dat is meteen opletten bij het doorgeven van kaarten: grote kans dat die Afrikaanse speler alle wetenschapskaarten op wil vegen.

De illustraties van Anthony Wolff tonen een prettig gestoord futurisme. Denk: zonne-aanbidders op het strand met een nucleaire centrale op de achtergrond. Of een bubbelstad met een heerlijk klimaat binnen de bubbel en een hels landschap erbuiten. Misschien even slikken voor wie zich sowieso al zorgen maakt over planeet, democratie of wereldvrede. Thuis vonden wij het juist louterend eens geen hoeves en herbergen te bouwen, maar propagandacentra en ruimteliften.

De spelregels zijn in het Nederlands, maar gelukkig zijn de kaarten zelf in het Engels. Een saucer squadron klinkt toch gevaarlijker dan een eskadron van schotels.