EU beboet BMW en Volkswagen

Technische afspraken Duitse autoproducenten zijn schuldig bevonden aan kartelvorming en moeten een boete van 875 miljoen euro betalen.

Autoproductie in de Volkswagenfabriek in het Poolse Poznan. Volkswagen en BMW krijgen een boete van 875 miljoen euro vanwege kartelvorming.
Autoproductie in de Volkswagenfabriek in het Poolse Poznan. Volkswagen en BMW krijgen een boete van 875 miljoen euro vanwege kartelvorming. Foto Jakub Kaczmarczyk/EPA

De Europese Commissie (EC) heeft de Duitse autobouwers BMW en Volkswagen Groep een boete van 875 miljoen euro opgelegd voor kartelvorming. BMW (inclusief Mini) moet 372 miljoen euro boete betalen, Volkswagen Groep (Volkswagen, Audi en Porsche) 502 miljoen.

De concerns hebben toegegeven dat ze onderling afspraken hebben gemaakt over de uitstoot van stikstofoxide door nieuwe dieselauto’s. Hoewel techniek beschikbaar was om die uitstoot te verminderen, hebben ze die niet volledig benut om niet met elkaar te hoeven concurreren. Dat heeft de EC donderdag bekendgemaakt.

Het is de eerste keer dat het dagelijks bestuur van de Europese Unie technische afspraken rond concurrentie heeft bestraft. Volgens de EC hebben de autofabrikanten in de loop van vijf jaar geregeld technische bijeenkomsten gehad om te praten over de ontwikkeling van de zogeheten selectieve katalytische reductie-technologie (SCR). Door injecteren van een mengsel (AdBlue) in de gasuitlaat van dieselauto’s zou de uitstoot van stikstofoxide geëlimineerd worden. De autofabrikanten besloten doelbewust samen niet meer te doen dan wat wettelijk was vastgelegd.

Daimler, het moederbedrijf van Mercedes, is eveneens schuldig bevonden aan kartelvorming, maar ontloopt een boete – van circa 727 miljoen euro, volgens de EC – omdat het bedrijf in Brussel de afspraken opbiechtte.

Volgens de Commissie beschikten Daimler, BMW, Volkswagen, Audi en Porsche over technologie om de schadelijke uitstoot te verminderen tot ver onder de wettelijke grens, maar is dat niet gebeurd.

Eurocommissaris Margrethe Vestager (mededinging) stelt dat het niet te accepteren is als bedrijven op die manier samenspannen. Volgens haar is het „essentieel” dat bedrijven elkaar beconcurreren, en maximaal innoveren om de vervuiling door auto’s tegen te gaan. Alleen daarmee kan de Europese Unie voldoen aan de doelen om Europa klimaatneutraal te maken in 2050, aldus de Eurocommissaris. „Wij tolereren het niet als bedrijven samenspannen.”

In 2015 kwam de auto-industrie ook al slecht in het nieuws, nadat de Amerikaanse milieudienst EPA de Duitse fabrikant Volkswagen had beschuldigd van ernstige fraude met schadelijke stikstofoxiden. Uit onderzoek bleek dat de autoproducenten verscheidene instrumenten en software gebruikten om emissiemetingen te manipuleren. De auto’s leken zo te voldoen aan Europese milieunormen, terwijl ze in werkelijkheid tot fors boven de wettelijk toegestane hoeveelheid stikstof uitstootten.

Het schandaal, ook wel bekend als de ‘dieselgate’, breidde zich in daarop volgende jaren uit naar andere grote automerken. Zo deed de Franse justitie invallen bij Renault en PSA. De Italiaans-Amerikaanse autobouwer Fiat Chrysler werd in 2017 beschuldigd van fraude. Het bedrijf betaalde inmiddels circa 800 miljoen euro aan schikkingen en er lopen nog verschillende strafrechtelijke onderzoeken.

De Duitse politie deed begin vorig jaar invallen op tien locaties van de Japanse autobouwer Mitsubishi. Ook hierbij ging het om verdenking van gesjoemel met de software. Er is inmiddels voor miljarden euro's aan boetes opgelegd. (NRC)