Van Dissel: coronameldingen ‘fluïde begrip’ geworden

Jaap van Dissel praat de Tweede Kamer bij tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer over ontwikkelingen rond het coronavirus.
Jaap van Dissel praat de Tweede Kamer bij tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer over ontwikkelingen rond het coronavirus. Foto Bart Maat / ANP

Het wordt lastiger om de verspreiding van het coronavirus te duiden aan de hand van de dagelijkse infectiecijfers. Dat zei Jaap van Disssel, hoofd infectieziektebestrijding bij het RIVM, woensdag tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer.

„De meldingen zijn een samenraapsel van verschillende bronnen geworden; we hebben de resultaten van GGD-teststraten, maar die worden deels - ik wil niet zeggen vervuild - maar aangevuld door testen van personen die op reis gaan en door personen die testen voor toegang.” Deze groep mensen liet zich veelal testen zonder klachten te hebben - mét klachten mag iemand eigenlijk sowieso niet deelnemen of op reis. Negatieve uitslagen worden nog niet doorgegeven aan de GGD, zegt Van Dissel. „De positieve getallen worden toegevoegd, maar je weet daar de noemer niet van.”

Dat maakt het duiden van het percentage positieven lastiger, zei hij. „We testen nu een hele boel personen die geen klachten hebben. Test je veel personen zonder klachten - en dat is per definitie zo als je ergens in wilt - dan wordt de duiding van zo’n percentage totaal anders.”

Testen voor toegang

Van Dissel illustreerde zijn punt aan de hand van resultaten uit de teststraten van het toegangstesten, die deze week voor het eerst opgenomen zijn in de weekcijfers van het RIVM. In de week van 28 juni werd volgens Stichting Open Nederland, de organisatie achter het testen voor toegang, ruim 303.000 keer getest voor toegang. Van die testen waren er 643 (0,2 procent) positief - ongeveer 10 procent van het totaal aantal positieve testen in die periode.

Zulke cijfers zijn belangrijk voor de reisadviezen (groen tot donker rood) van de Europese Unie, die bepaald worden aan de hand van het percentage positieve testen en het aantal besmettingen per hoofd van de bevolking in een land. Van Dissel pleit voor harmonisatie van de Europese signaalwaarden. „Verstaat iedereen in Europa hetzelfde onder die aantallen? Ik denk dat de ambtelijk top daarover moet samenkomen, of we allemaal hetzelfde meten.”

„Het beeld voor de zomer is niet louter positief”, merkte demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdag al op in een brief aan de Tweede Kamer. „Nederland kan door de oplopende besmettingen weer donkerder kleuren op de kaart voor het ECDC. Andere landen zullen op basis daarvan weer restricties op leggen.” Van Dissel: „Of Nederland snel weer in het rood komt, weet ik niet. Dat zal nog wel even duren.”

‘Argusogen’

De recente toename van het aantal besmettingen bekijkt het OMT volgens Van Dissel „met argusogen”, maar reden tot zorg is er nog niet. De ziekenhuisopnamens blijven vooralsnog laag, omdat ouderen het grootste risico lopen om erg ziek te worden van het coronavirus en juist zij in de hoogste mate gevaccineerd zijn. „We hopen dat het een hiccup is van de eerste twee weekenden [na versoepelingen, red.], die af gaat nemen als ook jongeren de vaccins nemen.”

Voor ingrijpen is het te vroeg. Momenteel is volgens Van Dissel duidelijk waar de nieuwe besmettingen vandaan komen: vooral onder jongeren, vooral opgelopen in de horeca en op feesten. Van Dissel: „Het doel van het OMT is niet het voorkomen van neusverkoudheid en milde ziekten. Wat wij willen voorkomen is overbelasting van de zorg en we willen de kwetsbaren beschermen. Die zijn momenteel niet betrokkken bij deze opleving.”

Van Dissel adviseerde eerst te kijken naar verbetering van de huidige maatregels, zoals rond het Testen voor Toegang. Daar zijn signalen dat de testbewijzen niet altijd even goed gecontroleerd worden. Het OMT adviseerde destijds ook toegangstesten 24 uur geldig te laten zijn, bracht Van Dissel in herinnering. Het kabinet besloot vanwege de praktische haalbaarheid een testbewijs 40 uur houdbaar moest zijn.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Reisadvies Algarve op oranje, coronabewijs verplicht voor terugkerende reizigers