‘The Fast and the Furious’: al twintig jaar razen en racen

Fast & Furious Twintig jaar nadat Vin Diesel in z’n zwarte 1970 Dodge Charger R/T de eerste ‘The Fast and the Furious’-film kwam binnenronken is The Fast Saga uitgegroeid van een culterige streetracefilmserie tot een over the top franchise met James Bond-achtige schurken. Het geheim van het succes: alles is familie.

Nathalie Emmanuel en Vin Diesel in ‘F9: The Fast Saga’.
Nathalie Emmanuel en Vin Diesel in ‘F9: The Fast Saga’. Foto Foto Univeral Studios

Brandstof: familie

Het was waarschijnlijk Christopher Nolan die het bij de release van zijn grote sciencefictionfilm Interstellar (2014) nog eens netjes samenvatte: alles is familie. Je kunt de wereld wel willen redden, maar „als ouder ben je de geest van de toekomst van je kinderen”. Iets wat Steven Spielberg in bijna al zijn films uitspeelt. Maar wat pak ’m beet ook de plotmotor is van Francis Ford Coppola’s Godfather-films. Ruimte- en tijdreizen, maffiavetes, zelfs de Bond-films (Skyfall!) hebben het begrepen. Je kunt alle schurken, special en visual effects, gadgets en complotten van de wereld op elkaar stapelen, maar de enige manier om de maan te bereiken is omdat je je familie bij elkaar wilt houden, trauma’s oplossen en verzoening vinden. Trots, eer, loyaliteit, tuurlijk, maar het moet wel een doel hebben. De oude Griekse-tragedieschrijvers glimmen van trots. Hun dramatische erfenis leeft voort in de spektakelcinema.

Vanaf het moment dat actiester Vin Diesel in 2001 in z’n zwarte 1970 Dodge Charger R/T in straatracefilm The Fast and the Furious de filmgeschiedenis kwam binnenronken ging het zijn personage Dom Toretto er dan ook nooit alleen maar om de snelste te zijn. In de afgelopen twintig jaar groeide de filmserie uit tot een van de succesvolste filmfranchises aller tijden. De splinters spatten van de geile glimglans van het blik, brandend rubber plakte aan de straten, accelererende motoren verdoofden je oren. Maar de extended familie die Dom om zich heen verzamelde was altijd de reden om de motor te starten.

In F9 komt daar zelfs een heus origin-verhaal bij. We leren de jonge Dom kennen. En als vader loopt hij uiteindelijk met zijn zoontje over het circuit waar het allemaal begon. Dat die familie deels biologisch en deels gekozen was, was ook een slimme zet: de FF-films waren vanaf het begin af aan divers en inclusief. Zo schakelde een aanvankelijk culterig opgezette B-film met een A-filmbudget soepel met de tijdgeest. Ook vanaf het begin: natuurlijk zaten er testosteronmomentjes in en sexy meiden, maar er was nooit een reden om langs genderscheidslijnen te denken.

In de achteruitkijkspiegel

Het begint bij het begin. Maar wie de overkoepelende verhaallijn van de FF-films enigszins wil volgen moet (net zoals bij die andere filmuniversums met hun spin-offs, prequels en origin-verhalen) de volgorde een beetje door elkaar husselen. Voor de echte fans: er zijn ook nog korte films en een animatieserie op Netflix om de chaos compleet te maken. Het begon allemaal in 2001 met The Fast and the Furious, waarin FBI-agent Brian O’Connor (Paul Walker) undercover gaat in de illegale straatracebende van Dom Toretto (Vin Diesel), en verliefd wordt op diens zus – de plot lijkt erg op die van Kathryn Bigelows surffilm Point Break. Twee jaar later kwam 2 Fast 2 Furious, zonder Vin Diesel (die bang was dat niets het eerste deel zou kunnen evenaren), maar met een rol voor rapper Ludacris als Tej (die een belangrijke rol in de rest van de serie zou krijgen). Dan komt de vierde film Fast and Furious (2009), waarin Dom en Brian verenigd worden en Dom zijn grote liefde Letty (Michelle Rodriguez) verliest. Zoals in alle grote filmseries met een plot ter grootte van een blokje zeep verdwijnen en verschijnen er vaak geliefde personages. Behalve Brian O’Connor, die na Furious 7 (2015) en een gereanimeerde cameo in F9 echt uit de filmserie verdween. Acteur Paul Walker kwam in 2013 om het leven na een crash met zijn geliefde Porsche Carrera GT.

Pas na Fast & Furious 6 (2013) wordt het tijd om de derde aflevering Tokyo Drift (2006) te kijken. De eerste regie in de reeks van Justin Lin, die huisregisseur van de FF-films zou worden en de introductie van racer Han (Sung Kan), die (spoiler!) ook in F9 zijn opwachting maakt. Furious 7 (met bijna 2 miljard dollar aan wereldwijde opbrengsten de echte hit van de serie) introduceert in de vorm van huurmoordenaar Deckart Shaw (Jason Statham) een nieuwe vijand voor Dom en zijn team. Acteur Vin Diesel was niet zo blij met de reeks nieuwe sterren die dat met zich meebracht. Met name de populariteit van Shaws sidekick en ‘liebster Feind’ Hobbs (Dwayne ‘The Rock’ Johnson) stak hem. Toch kwam er de populaire spin-off Fast and Furious Presents: Hobbs and Shaw (2019) en krijgt de serie naar verluidt twee eindes: Fast & Furious 10 (werktitel) is in de maak met Vin Diesel. Evenals een elfde film waarin Hobbs en Shaw volgens Hollywoodgeruchten en buzz tóch nog een keer hun opwachting zullen maken. Wie zal het zwarte schaap in die familie blijken?

C(r)ashen en doorgaan

Met 6 miljard dollar wereldwijde opbrengsten staat de FF-serie in de toptien van succesvolste franchises. De kans is dan ook groot dat er na FF10 en 11 nog talloze spin-offs zullen volgen. Behalve cashen en doorgaan, en het familiethema, maakt nog iets anders deel uit van het recept van de serie: het onverzettelijke doorzettingsvermogen. Van de makers (na de tegenslag van Paul Walkers overlijden). En van de hoofdpersonen. Het is crashen en doorgaan. In F9 leveren komische sidekicks Tej en Roman (Tyrese Gibson) zelfs voortdurend droog commentaar op de schijnbare onoverwinnelijkheid van alle figuren in hun clan. Tot aan het moment dat ze in een raceauto met raketmotor in een baan om de aarde draaien. Een scène waar de hulp van NASA-experts voor werd ingeroepen.

Lees hier de recensie van ‘F9: The Fast Saga’

Want zo zit de serie dan ook wel weer in elkaar. Behalve auto’s is de serie in de loop der tijd uitgegroeid tot iets met ‘trains, planes and automobiles’, iets met spionage en wereldheerschappij, waarbij de bende van weleer steeds maar aan de goede kan van de wet kwam te staan. Het zijn de outlaws die de orde herstellen, en daarmee is de serie zowel vooruitstrevend als oerconservatief in z’n wantrouwen tegen de gevestigde orde: een blikken western over de snelwegen van de Verenigde Staten, de wereldwijde global village en het internet. Tot in F9 uiteindelijk ‘space, the final frontier’ wordt bereikt. Het is popcultuur op z’n best: een optelsom van hapsnap ironie en spektakel. En ja, je moet er net als voor superheldenfilms voor naar de bioscoop. Want op zo’n groot doek is het pas echt fast en furious.