Raad van Europa: kabinet doet te weinig tegen corruptie aan de top

Raad van Europa De Nederlandse regering heeft geen van de in 2019 uitgebrachte adviezen opgevolgd, zoals het implementeren van een gedragscode en een lobbyregister.
Demissionair premier Mark Rutte bij een EU-top in Brussel.
Demissionair premier Mark Rutte bij een EU-top in Brussel. Foto Jonas Roosens/ANP

De Nederlandse regering onderneemt te weinig om corruptie en belangenverstrengeling te voorkomen. Het anticorruptieorgaan van de Raad van Europa (GRECO) concludeert in een dinsdag verschenen rapport dat Nederland geen van de zestien aanbevelingen die in 2019 gedaan zijn, heeft opgevolgd. De ene helft van de adviezen is gedeeltelijk overgenomen, de andere helft helemaal niet. Binnen anderhalf jaar moet het kabinet alsnog aan kunnen tonen dat de aanbevelingen worden geïmplementeerd, hoewel hier geen sancties op staan.

De GRECO stelde in 2019 dat de Nederlandse overheid integriteit weliswaar belangrijk vond, maar dat een strategie om toezicht te houden op corruptie ontbrak. Onder meer het invoeren van een gedragscode voor overheidsmedewerkers, regels voor het aannemen van giften en meer transparantie over welke lobbyisten contact onderhouden met politici behoorden tot de aanbevelingen.

Handhavingsorganisaties, zoals de politie en de marechaussee, hebben volgens de GRECO wel „enige vooruitgang” geboekt. Maar de organisatie „betreurt” de wijze waarop het kabinet om is gegaan met de aanbevelingen. Momenteel werkt het kabinet aan een aanpassing van het zogeheten Blauwe Boek, waarin de regels voor bewindspersonen zijn vastgelegd. Dit gaat volgens het anticorruptieorgaan echter niet ver genoeg. Om echt stappen te zetten, zou een aparte integriteitsstrategie en gedragscode nodig zijn.

De Raad van Europa heeft als doel de mensenrechten en democratie in Europa te bevorderen. De organisatie werd na de Tweede Wereldoorlog opgericht, telt 47 lidstaten en opereert los van de Europese Unie. De lidstaten overleggen onderling over hoe zij hun nationale wetgeving zoveel mogelijk gelijk kunnen trekken.