CDA wil ‘status quo doorbreken’ met inkrimping veestapel

Landbouwvisie Het CDA was altijd tegen een inkrimping van de veestapel, maar stelt in een nieuwe landbouwvisie dat een reductie van de intensieve veehouderij nodig is om de milieu- en klimaatdoelen te halen.
Aanvankelijk was het CDA altijd tegen een inkrimping van de veestapel.
Aanvankelijk was het CDA altijd tegen een inkrimping van de veestapel. Foto Frans Lemmens/Hollandse Hoogte

Het CDA spreekt zich voor het eerst uit voor een inkrimping van de intensieve veehouderij om milieudoelen te realiseren. Dat staat in een partijstuk waarin Tweede Kamerlid Derk Boswijk de landbouwvisie van de christendemocraten uiteenzet. Het CDA ziet een krimp van de veestapel „niet als doel op zich” en noemt ook geen streefcijfer van het aantal boeren dat moet stoppen. Ook is de partij tegen een gedwongen grondonteigening, maar wel stelt Boswijk dat het „op korte termijn uitkopen van de meest knellende locaties” zal helpen bij het „verlichten van de milieudruk”. Het CDA wil dat het toekomstige kabinet meer geld vrijmaakt om boeren uit te kopen die daarvoor openstaan.

Lees ook: Planbureau: zelfs met een biokoe lukt het niet om stikstofdoelen te halen

In het stuk - dat is samengesteld door het wetenschappelijk bureau van de partij en de Tweede Kamerfractie - spreekt het CDA de ambitie uit om in 2030 de stikstofuitstoot te halveren. Dat is ambitieuzer dan het demissionaire kabinet, dat over negen jaar 26 procent stikstofuitstoot wil reduceren. Ook moeten toekomstige kabinetten volgens de partij extra maatregelen nemen om de natuur te herstellen. Tegelijkertijd pleit het CDA, dat traditiegetrouw veel boeren in de achterban heeft, voor een overgang naar een toekomstbestendige en meer natuurvriendelijke agrarische sector. Er moet volgens de partij een staatscommissie komen die zich bezighoudt met een langetermijnperspectief voor de sector. Ook wil het CDA dat supermarkten verplicht de herkomst van producten vermelden. Daarvoor is de komende tien tot vijftien jaar 1,5 tot 2 miljard euro per jaar extra nodig.

Het CDA markeert de koerswijziging in het stuk door te stellen dat „we niet langer kunnen wachten met het doorbreken van de status quo”. Volgens Boswijk gaat de partij „pijnlijke discussies niet uit de weg” en moet de politiek de komende jaren „scherpe keuzes” maken voor de toekomst van de landbouwsector. „Dit zullen geen gemakkelijke keuzes zijn”, aldus het Kamerlid. Het CDA verzette zich de afgelopen jaren tegen een agrarische krimp. Daarbij vonden de christendemocraten binnen de coalitie de VVD aan hun zijde.

Formatie

In het demissionaire kabinet ligt het onderwerp gevoelig, omdat coalitiegenoot D66 zich meermaals uitsprak voor een halvering van de veestapel. Met het oog op de formatie schuift het CDA op in de richting van GroenLinks, PvdA, D66 en de ChristenUnie – vier partijen die al langer voor een kleinere veestapel zijn om de stikstofuitstoot te reduceren. Het oplossen van de stikstofcrisis is een van de uitdagingen waar het volgende kabinet zich over zal buigen. Of de ambities ook in de eigen achterban goed vallen, is de vraag. Het CDA vertegenwoordigde van oudsher de stem van de boer in het parlement, maar zag er na de Tweede Kamerverkiezingen een concurrent bijkomen met de BoerBurgerBeweging. De partij van Caroline van der Plas haalde veel stemmen in plattelandsgebieden.

Lees ook: Het CDA wil nu graag goed in De Telegraaf staan

De landbouwvisie van het CDA komt een dag nadat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een rapport vaststelde dat als het kabinet werk wil maken van de klimaatdoelen en stikstofambities er veel landbouw zal moeten sneuvelen. Zelfs natuurinclusieve kringloopboerderijen zullen in bepaalde provincies moeten wijken. Volgens het PBL moet het kabinet gedwongen boeren uitkopen of hen verplaatsen naar minder stikstofgevoelige gebieden. Zo constateerden de onderzoekers dat het kabinet met een vrijblijvende uitkoopregeling te weinig progressie boekt. In Brabant, Gelderland en Overijssel zal vermoedelijk alleen overkapte veehouderij kunnen blijven.