Rusland ontketent bubbeltjesoorlog met opeisen van naam ‘champagne’

Wijnstrijd Champagne uit Frankrijk mag in Rusland geen champagne meer heten. Producent Moët Hennessey gaat de etiketten vervangen.

Frankrijk en Rusland zijn tegenover elkaar komen te staan in een kwestie die niet alleen bij Fransen gevoelig ligt: wie mag zijn bubbeltjeswijn echt champagne noemen?

Sommige media spreken al van een ‘bubbeloorlog’, sinds de Russische president Vladimir Poetin vrijdag een wetswijziging tekende waardoor alleen mousserende wijnen uit Rusland nog ‘champagne’ mogen heten. Alle mousserende wijnen uit het buitenland, inclusief de topchampagnes uit de Franse streek Champagne met hun beschermde benaming van oorsprong (AOC), moeten met onmiddellijke ingang ‘mousserende wijn’ worden genoemd.

De omvang van het affront uit Moskou dringt nu langzaam door. Eerst was er verwarring. De Franse champagneproducent Moët Hennessey (onderdeel van luxegoederenconcern LVMV, moederbedrijf van champagnehuizen Moët & Chandon, Veuve Cliquot en Dom Pérignon) zou de levering aan Rusland hebben stopgezet.

Zondag meldde het bedrijf echter dat de export zo snel mogelijk zal worden hervat, maar dat tijd nodig is om de flessen te voorzien van nieuwe etiketten op de achterzijde. Niet vreemd, aldus Moët Hennessey in een verklaring aan persbureau Bloomberg: „We hebben geldende wetgeving in landen waar we actief zijn altijd gerespecteerd.”

In de loop van maandag volgde de woede. Van de Bond van Champagnehuizen („onacceptabel”), van beroepsvereniging Comité Champagne („De Europese Unie moet ingrijpen”) en van de Europese Commissie: „We zullen alles doen wat nodig is om onze rechten te beschermen en stappen ondernemen als deze wet van kracht wordt.” Volgens de woordvoerder van het Kremlin is de wet al aangenomen.

Er is ook verbazing: waarom geeft Moët Hennessey een naam die de Franse champagnehuizen zo goed beschermen zo makkelijk op? De feestdrank moge geliefd zijn bij oligarchen, heel groot is de Russische markt niet.

In de Russische krant Vedomosti zegt Vadim Drobiz, hoofd van het onderzoekscentrum naar alcoholmarkten, dat Rusland jaarlijks 50 miljoen liter mousserende wijn importeert, waarvan 6,5 miljoen liter (13 procent) uit Frankrijk. Daarvan komt 2 procent van Moët Hennessey, goed voor 20 miljoen dollar. Bij Comité Champagne staat Rusland niet in de top-10 van exportmarkten voor 2020.

Champagne uit de Champagne is een beschermde naam in 120 landen, maar niet in Rusland, waar de drank sterk geworteld is. Aristocraten, tot en met tsaar Alexander I, waren er gek op. In de jaren 30 initieerde Stalin eigen wijnbouw en ‘Sovjet-champagne’, een aanduiding die nog steeds wordt gehanteerd.

De champagnewet van Poetin past in zijn nationalistische en anti-buitenlandse politiek, die ook geldt voor onderwijs en media. Russische wijnmakers moeten worden gesteund, zegt het Kremlin. Politiek extra gevoelig is het feit dat veel champagne afkomstig is van de Krim, het sinds 2014 door Rusland bezette schiereiland van Oekraïne.

Degenen die het meest profiteren zijn naaste vrienden van Poetin, toevallig champagneproducenten. Bankier Joeri Kovaltsjoek is eigenaar van de Novy Svet (Novyi Svit) wijngaard op de Krim. Vlakbij Poetins paleis aan de Zwarte Zee ligt de wijngaard Abrau-Durso van zijn adviseur Boris Titov. De koers daarvan steeg maandagochtend met 7,7 procent. Na zijn pensioen wil Poetin wel werken voor Abrau-Durso, zei hij begin dit jaar tegen studenten. „Wijnbouw is heel goed werk, eervol werk.”