PBL: met strengere stikstofregels nauwelijks nog landbouw mogelijk in delen Nederland

Stikstofbeleid Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving zullen scherpere doelstellingen voor stikstofuitstoot „een ongekende transformatie van het landelijk gebied in Nederland” betekenen.
Een akker in het landbouwgebied rondom de Sallandse Heuvelrug in Overijssel.
Een akker in het landbouwgebied rondom de Sallandse Heuvelrug in Overijssel. Foto Vincent Jannink/ANP

Als het volgende kabinet het stikstofbeleid verder aanscherpt zal er nauwelijks nog landbouw mogelijk zijn in de ‘stikstofgevoelige’ provincies Gelderland, Noord-Brabant en Overijssel. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in het beleidsadvies ‘Naar een uitweg uit de stikstofcrisis’. Het PBL roept het volgende kabinet op eerlijk te zijn over de gevolgen van het stikstofbeleid.

„In stikstofgevoelige regio’s zal nauwelijks ruimte zijn voor open vormen van veehouderij en akkerbouw, zelfs wanneer ze biologisch of extensief zijn of gebruik maken van innovatieve technologie”, zo schrijft het adviesorgaan.

Lees ook: Na een jaar mediastilte kondigen boeren weer protestacties aan

Natuurkwaliteit

Volgens het PBL zullen scherpere doelstellingen voor de stikstofuitstoot „een ongekende transformatie van het landelijk gebied in Nederland” betekenen. Het planbureau stelt dat het nieuwe kabinet het beste oplossingen per regio kan zoeken in plaats van een „niet-gebiedsgerichte” aanpak. Daarbij moet natuurkwaliteit centraal staan in plaats van „een eenzijdige focus op generieke verlaging van de stikstofdepositie”.

Bij een kleine overschrijding van de stikstofnormen, kunnen andere factoren veel bepalender zijn voor de natuurkwaliteit. Daarom moet volgens het planbureau behalve naar stikstof ook gekeken worden naar waterbeschikbaarheid en -kwaliteit en de inrichting en de omvang van natuurgebieden.

Heikel punt in formatie

De Tweede Kamer heeft in maart een wet aangenomen, waarin is bepaald dar de stikstofuitstoot stap voor stap moet worden afgebouwd. Maar de uitwerking van de doelen en de concrete aanpak die daarbij hoort moet grotendeels nog plaatsvinden. „Met name voor duizenden boerengezinnen zijn deze keuzes zeer bepalend voor de toekomst en richting van hun bedrijf”, schrijft het PBL.

Het stikstofdossier is een heikel punt in de kabinetsformatie, omdat met name D66 en het CDA daar sterk over van mening verschillen. D66-leider Sigrid Kaag waarschuwde in mei in een brief aan informateur Mariëtte Hamer voor „half werk” en voor plannen „die de stikstofuitstoot onvoldoende reduceren”, terwijl het CDA boeren juist zoveel mogelijk wil ontzien.