Den Bosch liet M-side gang gaan bij hulp avondklokrellen

Openbare orde De gemeente Den Bosch stelde regels aan hulp van voetbalsupporters bij het bestrijden van avondklokrellen. Maar gehandhaafd werden die niet.

Voetbalsupporters van FC Den Bosch en mensen uit de buurt surveilleren en patrouilleren door de stad Den Bosch in januari 2021.
Voetbalsupporters van FC Den Bosch en mensen uit de buurt surveilleren en patrouilleren door de stad Den Bosch in januari 2021. Foto Ilvy Njiokiktjien

De harde kern van voetbalclub FC Den Bosch, die na de avondklokrellen in die stad hielp bij het handhaven van de openbare orde, weigerde zich aan de regels te houden die de lokale driehoek daarvoor had opgesteld. „We laten ons niet chanteren, maar moeten de groep ook niet tegen ons krijgen”, staat in een van de documenten die NRC bij de gemeente Den Bosch opvroeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur.

Op maandagavond 25 januari trokken relschoppers een spoor van vernieling door de binnenstad van Den Bosch. Ze volgden het voorbeeld van andere plaatsen in Nederland waar het na het ingaan van de avondklok tot hevige rellen kwam. De volgende dag accepteerde burgemeester Jack Mikkers (VVD) een aanbod van FC Den Bosch om supporters van de harde kern te laten helpen bij het voorkomen van nieuwe plunderingen.

Lees ook de reconstructie: De M-side van FC Den Bosch bepaalde de regels zelf wel

Den Bosch was niet de enige stad waar dit gebeurde. In Alkmaar waren in het zwart geklede AZ-supporters, hun gezichten grotendeels bedekt, de avond ervoor al de straat op gegaan om ‘hun stad te beschermen’. „Een mooi signaal”, noemde burgemeester Emile Roemer van Alkmaar dat. In Maastricht gingen eveneens voetbalsupporters de straat op. In Breda waren die avond ook supporters op pad, van het plaatselijke NAC. Zij werden door de ME ingesloten en naar huis gestuurd.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) was ook minder enthousiast. „De politie en marechaussee moeten dit doen”, zei hij 26 januari op tv.

In Den Bosch werd een andere keuze gemaakt. De lokale driehoek van burgemeester, politie en openbaar ministerie stelde wel voorwaarden aan het optreden van de beruchte ‘M-side’. Niet alleen mochten ze met maximaal zestig man de straat op, ze moesten ook hesjes dragen, zich aan de coronaregels houden en voor de avondklok thuis zijn.

Eenmaal op straat eiste de M-side met meer dan zestig supporters te mogen patrouilleren. Onder toeziend oog van enkele agenten werden uiteindelijk zo’n 150 hesjes uitgedeeld die afkomstig waren van FC Den Bosch. Dit grotere aantal was niet met de lokale driehoek overlegd, zo blijkt uit de documenten. Er sluiten later ook mensen zonder hesje aan. De coronaregels lappen de supporters aan hun laars. „Ze willen als groep blijven staan c.q. houden zich niet aan coronamaatregelen.” De driehoek besluit daarop: „Positief en in verbinding blijven benaderen”.

Woede kanaliseren

Volgens burgemeester Mikkers was zijn aanpak voor Den Bosch de juiste manier. „In tegenstelling tot Breda zat ik met een stad in puin. Er was veel emotie. Die moest ik kanaliseren. Dat vond ik belangrijker dan het handhaven van de coronamaatregelen”, zegt hij nu tegen NRC.

Ook de politie Oost-Brabant staat nog achter het accepteren van de steun door de M-side. „Ons beeld is dat ter plaatse een afweging is gemaakt toen meer dan 60 mensen hun hulp aanboden. Zij stelden zich coöperatief op en de regie bleef bij de overheid liggen”, aldus een schriftelijke reactie. Over de documenten waar NRC uit citeert, schrijft de politie: „Het zijn aantekeningen van een medewerker van de gemeente”. De stukken zouden niet „afgestemd, volledig en geaccordeerd” zijn.

Hoogleraar algemene rechtswetenschap Jan Brouwer van de Rijksuniversiteit Groningen, deskundige op het gebied van openbare orde en veiligheid, is na lezing van de documenten ontsteld over de gang van zaken in Den Bosch. Niet alleen omdat de M-side zijn eigen gang ging. Hij vindt dat Mikkers de hulp van de hooligans sowieso niet had moeten accepteren. Brouwer spreekt van een „hele gevaarlijke weg” die de burgemeester heeft bewandeld. „Je moet voorkomen dat je als overheid bij dit soort groeperingen in het krijt komt te staan. Ze zullen hier ongetwijfeld rechten aan ontlenen”, aldus Brouwer.

M-side regelde het zelf wel pag. 4-5