Astronauten Shane Kimbrough en Thomas Pesquet tijdens een ruimtewandeling eind juni, om nieuwe zonnepanelen te installeren voor ruimtestation ISS.

Foto NASA/AFP

Interview

Willemijn Uilhoorn wil astronaut worden: ‘Dat de ESA vrouwen aanspoorde zich aan te melden, was een extra duwtje in de rug’

Astronaut worden Experimenteel natuurkundige Willemijn Uilhoorn is een van de 22.589 sollicitanten bij ruimtevaartorganisatie ESA. „Ik wil de ruimte in, omdat ik nog heel veel vragen heb.”

Willemijn Uilhoorn heeft een grote glimlach op haar gezicht. „In de ruimte – ver boven de aarde – op zoek naar antwoorden, samen met een heel hecht team dat één gezamenlijke missie heeft... dat is toch geweldig?”

Uilhoorn is experimenteel natuurkundige en een van de 22.589 Europeanen die solliciteerden voor een baan als astronaut bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Ze laat vol enthousiasme twee boeken zien die ze aan het lezen is: Astronauts Guide to Life on Earth en The Astronaut Selection Test Book.

Toch was Uilhoorn (31) tot voor kort niet van plan om astronaut te worden. „Dat was gewoon nooit een reële mogelijkheid in mijn belevingswereld. Maar toen mijn vader gekscherend een krantenartikel over de vacature voor astronaut voorlas, dacht ik: het kan blijkbaar wel. Dat de ESA in het bijzonder vrouwen aanspoorde zich aan te melden, was een extra duwtje in de rug.”

Willemijn Uilhoorn

Uilhoorn groeide op in Naarden. „Als kind trok de sterrenhemel steeds mijn aandacht en ik probeerde me voor te stellen hoe groot het heelal is.

„In 2008, toen ik nog op de middelbare school zat, nam mijn natuurkundeleraar mij mee naar een symposium in Amsterdam over de ruimte. Ik weet nog heel goed dat ik daar voor het eerst leerde over kosmische straling [deeltjes met heel veel energie die in rap tempo door het heelal schieten]. Ik wilde weten hoe alles precies werkte in het heelal en besloot om natuurkunde te gaan studeren.”

Zeven jaar later rondde ze haar master in experimentele natuurkunde af aan de Technische Universiteit Delft. Een paar weken terug behaalde ze haar doctorstitel aan dezelfde universiteit met een proefschrift over quantumcomputers.

„Nog steeds ben ik die ‘waarom’ die ik als kind had niet kwijt. Ik wil de ruimte in, omdat ik nog heel veel vragen heb. Waarom het heelal uitdijt, wat zwaartekracht is en of er nog leven elders in de kosmos bestaat.

Hoe wilt u, met uw specialisme over quantumcomputers, bijdragen aan het astronautenteam?

„Ik sleutel graag aan apparaten en het lijkt mij heel gaaf om dat tijdens een ruimtemissie te doen. Onderdelen van het ISS [het internationale ruimtestation dat rondjes draait om de aarde] en meetapparatuur aan boord hebben regelmatig een onderhoudsbeurt nodig. Zo maakten astronauten Shane Kimbrough en Thomas Pesquet laatst ruimtewandelingen om nieuwe zonnepanelen aan het ISS te installeren. Bovendien is een belangrijk onderdeel van je werk als astronaut het verzamelen en verwerken van data. Als experimenteel natuurkundige houd ik van data.”

Ik heb een heel jong hart en goede ogen en oren

Er is veel concurrentie en de kans om door de vele selectierondes heen te komen is heel klein. Hoe heeft u zich voorbereid op de sollicitatie?

„Ik heb eindeloos veel YouTube-video’s gekeken en boeken gelezen over wat het inhoudt om astronaut te zijn. En ik had natuurlijk een medische verklaring nodig om überhaupt te mogen solliciteren.

„Die medische keuring was heel gaaf, want er werd veel data verzameld. Ik heb een heel jong hart en goede ogen en oren. Ik moest ook mijn tenen aan kunnen raken. Maar ik doe aan yoga, dus dat is voor mij geen probleem.”

Bemande ruimtevaart is niet goedkoop. Hoe ziet u de rol van de astronaut daarin?

„Ik geloof er heel erg in dat onderzoek gedreven moet zijn uit nieuwsgierigheid – niet alleen met het oog op praktische toepassingen. Veel toepassingen kun je ook nog helemaal niet bedenken van te voren. Dat is vooral zo binnen de natuurkunde. Als astronaut hoop ik meer te weten komen over hoe alles om ons heen werkt door onderzoek te doen onder omstandigheden die we hier op aarde niet kennen. Dat kunnen we natuurlijk ook met robots doen. Het is goedkoper om robots naar de ruimte te sturen dan mensen. Maar robots zijn gelimiteerd tot de precieze taak waarvoor ze ontworpen zijn. Mensen hebben de beste detector om het onverwachte, onbekende waar te nemen.”