Laatste nieuws coronacrisis

Slowakije verkoopt Spoetnik V-vaccins terug aan Rusland

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Slowakije verkoopt Spoetnik V-vaccins terug aan Rusland, Duitsland stelt gevaccineerden vrij van toekomstige lockdowns

Een greep uit het buitenlandse coronanieuws:

  • Slowakije heeft bijna alle ingekochte Spoetnik V-vaccins terugverkocht aan Rusland, omdat te weinig inwoners geïnteresseerd zijn in een prik van Russische makelij. Dat melden internationale persbureaus. De Slowaakse overheid kocht het middel eerder dit jaar in, maar de nationale gezondheidsdienst SUKL heeft „twijfels over de kwaliteit”. De overheid besloot uiteindelijk burgers zelf te laten kiezen of ze het Spoetnik V-vaccin toch liever wilden dan een EU-vaccin, maar de opkomst was laag: 10.500 mensen hebben een eerste prik gekregen, 8.000 mensen staan nog op een wachtlijst. Slowakije is het tweede EU-land, na Hongarije, dat het Russische vaccin gebruikt. Voor de inkoop ging het in tegen Europese afspraken om gezamenlijk vaccins goed te keuren en in te kopen.
  • Een volgende Duitse lockdown zal niet gelden voor mensen die gevaccineerd zijn tegen het coronavirus. Dat heeft minister van Volksgezondheid Jens Spahn in een persconferentie over de virusontwikkelingen gezegd. Meer dan de helft van de Duitsers heeft zeker één coronaprik gehad, 38 procent is volledig ingeënt. De zorgen om Deltavariant van het virus zijn in het land nog wel groot en Spahn riep inwoners op om zich, als ze dat nog niet gedaan hebben, alsnog te laten vaccineren: „Hoe meer mensen zich deze zomer laten vaccineren, hoe beter het najaar zal zijn.”
  • Republikeinse en Democratische leden van het huis van Afgevaardigden in de Verenigde Staten willen de handel in nertsen verbieden middels een vrijdag ingediend wetsvoorstel. De reden is dat de dieren zouden zorgen voor mutaties van het coronavirus: het Europese Centrum voor ziektepreventie- en bestrijding waarschuwde vorig jaar dat het virus snel kan veranderen in nertsen en dan weer over kan slaan op mensen. Er zijn 275 nertsenboerderijn in de Verenigde Staten, die jaarlijks een omzet van 300 miljoen dollar genereren. De Amerikaanse gezondheidsdienst stelt dat er „geen bewijs” is dat nertsen een grote rol spelen in het overdragen van corona op mensen. Zowel het Huis als de Senaat moeten nog over het voorstel stemmen.

Slowaken staan in de rij om een Spoetnik V-vaccin te krijgen. Foto Radovan Stoklasa/Reuters

36.000 vaccinatieafspraken gepland voor 17-jarigen

Ruim 36.000 17-jarigen hebben sinds de eerste mogelijkheid op vrijdagochtend naar de GGD gebeld om een vaccinatieafspraak te maken. Dat heeft demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) vrijdag bekendgemaakt via Twitter. „Goed om te zien dat zij kiezen voor een vaccin”, schrijft hij.

Afgelopen dinsdag gaf de Gezondheidsraad het advies ook aan jongeren tussen de 12 en 18 jaar vaccins beschikbaar te stellen, gebaseerd op „een uitgebreide ethische en juridische afweging”. Het vaccineren van deze groep zou „directe en indirecte gezondheidswinst” opleveren en bijdragen aan de afremming van de epidemie.

Over het vaccineren van kinderen werd voorafgaand aan het advies gediscussieerd. Károly Illy, OMT-lid en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, had aanvankelijk twijfels over de veiligheid van de vaccins voor jongeren, maar stelde eerder deze week overtuigd te zijn. „Inmiddels zijn miljoenen kinderen vanaf twaalf jaar veilig ingeënt met het vaccin van Pfizer, onder meer in de VS en Canada, en zijn we ervan overtuigd dat het veilig is”, zei hij tegen NRC.

Twitter avatar hugodejonge Hugo de Jonge Sinds vanochtend kunnen de eerste jongeren - iedereen die geboren is in 2004 - een afspraak maken voor vaccinatie bij de GGD. Ruim 36.000 van hen hebben al een afspraak gepland. Goed om te zien dat zij kiezen voor een vaccin. #PlanDePrik 👉 https://t.co/atuKEXyXpm https://t.co/RKPFEuYzgZ

Janssen krijgt toestemming voor tweede fabriek in Leiden

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft farmaceut Janssen toestemming gegeven een tweede fabriek voor de productie van coronavaccins in gebruik te nemen in Leiden. Dat heeft het EMA vrijdagmiddag bekendgemaakt. Janssen vroeg om de extra ruimte om meer vaccins te kunnen produceren. Hoeveel vaccins er op de nieuwe locatie op jaarbasis geproduceerd zullen worden, heeft het bedrijf niet bekendgemaakt.

De farmaceut Janssen kampte eerder met leveringsproblemen. Half juni moest het moederbedrijf van Janssen, Johnson & Johnson zo’n 60 miljoen vaccins weggooien omdat medewerkers per ongeluk een AstraZeneca-ingrediënt door de Janssenbuisjes hadden gemengd. Er zijn in Nederland in totaal zo’n 400.000 doses van het Janssen-vaccin beschikbaar – dat zouden er per 1 juli drie miljoen zijn.

Sanquin: driekwart van bloeddonoren heeft antistoffen tegen coronavirus

Ruim driekwart van de mensen die bloed doneren bij bloedbank Sanquin heeft antistoffen tegen corona. Dat heeft de organisatie donderdag bekendgemaakt. De bloedbank publiceert wekelijks cijfers over de hoeveelheid donoren met antistoffen; vorige week betrof het 77 procent. Sanquin zegt een snelle toename te merken van het aantal donoren met antistoffen sinds het van de grond komen van de Nederlandse vaccinatiecampagne.

Dat de vaccinaties per leeftijdscategorie zijn toegediend is goed terug te zien in het gedoneerde bloed. Sanquin gebruikt tests die antifstoffen door besmetting en door vaccinatie van elkaar kunnen onderscheiden. In de leeftijdscategorie 41 tot 50 jaar heeft bijna zestig procent antistoffen door een vaccinatie, 21 procent door een besmetting. In de categorie 18 jaar tot 30 jaar heeft 20 procent antistoffen door een vaccinatie, 26 procent door besmetting.

Sanquin verwacht „binnenkort” een stijging van twintigers met antistoffen te signaleren doordat die groep nu ook aan de beurt is voor een prik.

Bloedbank Sanquin in Amsterdam.
Foto Lex van Lieshout/ANP

Ministerie van Volksgezondheid bouwt acht ‘XL-locaties’ Testen voor Toegang

Stichting Open Nederland, de organisatie die het Testen voor Toegang organiseert, is begonnen met de aanbesteding voor acht nieuwe, extra grote testlocaties. Dat maakte de stichting op haar website bekend.

De acht zogenaamde XL-locaties worden in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid gebouwd en zullen samen zorgen voor een capaciteit van 120.000 extra toegangstesten per dag. De 52 bestaande Testen voor Toegang-locaties hebben nu een capaciteit van 225.000 testen per dag. De nieuwe locaties worden gebouwd in Amsterdam, Zwolle, Den Bosch, Den Haag, Groningen, Alkmaar, Tilburg en Maastricht.

Op vrijdagmiddag stond er bij een aantal Testen voor Toegang-locaties weer lange rijen. Ook vorig weekend werden lange wachttijden voor bij teststraten gemeld. Voor dit weekend zijn 260.000 afspraken gemaakt bij Testen voor Toegang. Vorig weekend waren dat er bijna 230.000.

Songfestivalfans staan in de rij voor de teststraat. Foto Robin Utrecht/ANP

RIVM registreert 962 positieve coronatests

Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal 962 positieve coronatests gemeld. Dat is het hoogste aantal positieve testuitslagen in twee weken tijd; dat record werd donderdag ook verbroken.

Daarnaast kreeg het instituut tussen donderdag- en vrijdagmiddag zeven meldingen van sterfgevallen. Niet al deze mensen overleden in die periode: coronadoden worden soms met enige vertraging gemeld bij het RIVM.

Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen daalt verder

Het aantal opgenomen coronapatiënten in Nederlandse ziekenhuizen is opnieuw afgenomen. Momenteel liggen 248 patiënten met Covid-19 in het ziekenhuis. Dat zijn er dertig minder dan gisteren, zo blijkt uit vrijdag gepubliceerde cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

108 van deze patiënten liggen op de intensive care, elf minder dan een dag eerder. Het aantal patiënten op reguliere ziekenhuisafdelingen bedraagt nu 140, negentien minder dan donderdag.

Spelen zonder toeschouwers blijft optie, Ierland gaat versneld vaccineren

Een overzicht van het coronanieuws in het buitenland:

  • Het blijft een optie om de Olympische Spelen in Japan zonder toeschouwers te organiseren. Voorzitter Seiko Hasimoto van het lokale comité dat de Spelen organiseert, heeft gezegd niet „tegen elke prijs” bezoekers te gaan accepteren in Tokio, meldt persbureau Reuters. Ook de Japanse premier Yoshihide heeft donderdag gesteld dat Spelen zonder toeschouwers een mogelijkheid blijft. Japan worstelt met een nieuwe toename van het aantal besmettingen met het coronavirus. Vrijdag zijn 660 nieuwe positieve coronatests geregistreerd, de dertiende dag op rij dat het aantal meldingen stijgt. De Olympische Spelen starten op 23 juli. Eerder werd al besloten dat buitenlandse toeschouwers niet welkom zijn; per stadion is plek voor maximaal 10.000 Japanners. Dat aantal kan nog teruggaan naar 5.000, als de huidige coronamaatregelen verlengd worden.
  • Ierland gaat volwassenen tussen de 18 en 34 jaar vanaf maandag vaccineren, bijna twee maanden eerder dan oorspronkelijk gepland. Daarmee hoopt de regering de verspreiding van de besmettelijke Deltavariant van het coronavirus tegen te gaan, meldt Reuters. Vanaf maandag zouden de coronamaatregelen in Ierland versoepeld worden, zo zou het vanaf dan mogelijk zijn om weer in cafés en restaurants binnen te zitten. Dat gaat voorlopig niet door. De regering maakt zich zorgen om de Deltavariant, de oorzaak van 70 procent van de besmettingen. Vanaf 19 juli gaat waarschijnlijk een nieuw plan in, waarbij alleen mensen die volledig gevaccineerd zijn of eerder besmet zijn geweest met het coronavirus plaats mogen nemen in een horecagelegenheid.
  • In Cambodja zijn vrijdag 32 doden als gevolg van het coronavirus gemeld, het hoogste aantal op één dag sinds het begin van de pandemie. De overheid waarschuwt voor een nieuwe golf besmettingen door de besmettelijke Deltavariant. Cambodja, met 15 miljoen inwoners, heeft het coronavirus redelijk onder controle gehad. Er zijn ruim 52.000 besmettingen geweest en 660 doden. Premier Hun Sen heeft gewaarschuwd voor een nieuwe golf. Mensen die vanwege de Deltavariant besmet zijn met het virus, zullen apart behandeld worden en moeten na behandeling 21 dagen in quarantaine gaan. Ook in Rusland is er een recordaantal doden gemeld vrijdag: 679. Ook hier zijn de afgelopen weken meer besmettingen gemeld door de Deltavariant. Op vrijdag ruim 23.000, waarvan bijna 7.000 in Moskou.

Voorlopig kunnen Ieren niet binnen in een restaurant of café plaatsnemen. Foto Clodagh Kilcoyne/Reuters

Testbereidheid bevolking daalt, vaccinatiebereidheid tieners hoog

Het nieuwe gedragsonderzoek dat het RIVM vrijdag publiceerde bevat zowel zorgelijk als hoopvol nieuws. Om met dat eerste te beginnen: steeds meer mensen hebben moeite zich aan de nog geldende coronamaatregelen te houden. Zo is de horeca weer volledig geopend, maar houden steeds minder mensen daar afstand: het percentage dat dit nog netjes zegt te doen daalde van 71 naar 52 procent ten opzichte van het vorige onderzoek, begin mei.

Ook de testbereidheid neemt verder af: nog maar 52 procent van de mensen met klachten laat zich testen, ten opzichte van 66 procent twee maanden geleden. Mogelijk laten mensen die zijn gevaccineerd zich minder snel testen, hoewel dit nog steeds de bedoeling is. De lagere testbereidheid kan ervoor zorgen dat het dagelijks aantal gemeten positieve tests een onderschatting wordt van het werkelijke aantal en het zicht op het virus de komende tijd vertroebeld raakt.

Het RIVM-onderzoek bevat ook hoopgevende cijfers: zo blijkt de vaccinatiebereidheid onder tieners, die vanaf deze vrijdag een afspraak kunnen inplannen, op 72 procent te liggen. Dat is iets minder dan bij volwassenen, van wie ongeveer 85 procent zich zou willen laten vaccineren. Maar de ruim 70 procent van de tieners zou wel genoeg moeten zijn om grote problemen door het virus in het najaar te voorkomen. Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zei deze week dat minstens 65 procent van de tieners zich zou moeten inenten om een voldoende hoge groepsimmuniteit te bereiken, waardoor nieuwe maatregelen niet nodig zijn. De Jonge besloot woensdag om ook tieners aan het vaccinatieprogramma toe te voegen. Hij gaf daarvoor twee belangrijke redenen: het vaccin levert tieners directe gezondheidswinst op en daarnaast wordt de kans op maatregelen die tieners beperken, bijvoorbeeld in het onderwijs of hun sociale leven, kleiner.

Farmaceut: Janssen-vaccin beschermt ook tegen Deltavariant

Het Janssen-vaccin biedt waarschijnlijk ook goede en duurzame bescherming tegen de besmettelijke Deltavariant (voorheen de Indiase variant) van het coronavirus. Dat blijkt uit nieuwe onderzoeksresultaten van de Amerikaanse farmaceut Johnson & Johnson, het moederbedrijf van het Leidse Janssen. Johnson & Johnson bracht de resultaten donderdagavond naar buiten.

Lees ook: Nervositeit over de Deltavariant groeit met de dag

De resultaten laten zien dat het immuunsysteem sterk reageert op het vaccin, waarvan slechts één prik nodig is, en dat dat niet afneemt in de loop der tijd. Volgens de farmaceut wordt het zelfs beter. Het vaccin blijft zeker acht maanden werkzaam, blijkt uit het onderzoek. Wie 28 dagen na vaccinatie besmet raakt met het coronavirusvirus, ook als het de Deltavariant betreft, heeft in 94 procent van de gevallen slechts milde klachten.

De Deltavariant is bezig aan een opmars. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht dat nog deze zomer de helft van de infecties in Nederland door die variant zal zijn veroorzaakt.

Omdat veel jongeren zich laten inenten met Janssen, zijn twee dj’s ingehuurd in Utrecht. Foto Bram Petraeus

UMC Utrecht onderzoekt geneesmiddel voor behandeling van coronabesmetting

Het UMC Utrecht gaat vanaf 5 juli een nieuw geneesmiddel testen op honderd mensen besmet met het coronavirus. Het doel van het middel ensovibep is om patiënten sneller te laten herstellen van de ziekte en te voorkomen dat zij opgenomen worden in het ziekenhuis, meldt het UMC Utrecht vrijdag.

Het medicijn wordt internationaal getest. In de huidige fase van het onderzoek gaat het om vierhonderd volwassenen, in de volgende fase zijn er wereldwijd 1.700 vrijwilligers nodig. In de allereerste fase werd ensovibep getest op gezonde mensen. Het middel is een eiwit dat SARS-CoV-2 – het coronavirus dat de ziekte Covid-19 veroorzaakt – moet blokkeren zodat het zich niet kan hechten aan bepaalde cellen in het lichaam.

Arts-microbioloog Marc Bonten van het UMC hoopt dat het middel werkt, zodat het verergering van Covid-19 en ziekenhuisopnames van mensen met een coronabesmetting kan voorkomen: „Dan hebben we naast vaccins ook een behandeling voor mensen in het vroege stadium van infectie.” Ensovibep wordt tijdens het onderzoek binnen zeven dagen na besmetting toegediend via een infuus.

Het middel ensovibep wordt via infuus toegediend. Foto Gunnar Svanberg Skúlason/Getty

Jongeren geboren in 2004 kunnen afspraak maken voor vaccinatie

Jongeren die zijn geboren in 2004 en dus 17 jaar zijn geworden of gaan worden, kunnen vandaag vanaf 10.00 uur een afspraak maken voor een prik tegen het coronavirus. Later kunnen ook andere tieners vanaf 12 jaar zich melden voor een afspraak.

In totaal kunnen een miljoen jongeren zich laten vaccineren. Ze krijgen het vaccin van Pfizer/BioNTech. Het is de bedoeling dat zij voor het begin van het nieuwe schooljaar een eerste prik kunnen halen. In de eerste schoolmaand kunnen ze dan de tweede prik krijgen.

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) besloot eerder deze week dat ook gezonde tieners van 12 tot en met 17 jaar gevaccineerd kunnen worden. Dat volgde op een positief advies van de Gezondheidsraad. Het vaccineren van jongeren zorgt volgens de minister voor „directe en indirecte gezondheidswinst” voor de tieners en kan een opleving van het virus in het najaar tegengaan.

Ipsos: meerderheid Nederlanders wil weten wie er gevaccineerd is

Het merendeel van de Nederlandse bevolking, 64 procent, vindt het belangrijk om te weten of mensen in de omgeving gevaccineerd zijn tegen het coronavirus. Dat blijkt uit een online peiling van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van Nieuwsuur.

De cijfers van Ipsos laten zien dat ouderen het belangrijk vinden om te weten of anderen al gevaccineerd zijn: 82 procent van de 70-plussers heeft dat aangegeven. Van de mensen onder de 34 jaar ligt dat percentage op 53 procent. 40 procent van de jongeren (18-34) zegt dan weer geen waarde te hechten aan die informatie.

De ondervraagden vinden het vooral belangrijk om te weten of familie, vrienden of huisgenoten gevaccineerd zijn. Maar ook vinden ze het relevant om te weten of mensen die een contactberoep uitoefenen, zoals kappers en tandartsen, zijn ingeënt. Het wordt minder belangrijk geacht om dat te weten van collega’s of sportmaatjes. Uit het onderzoek blijkt verder dat mensen het sociaal acceptabel vinden om te vragen of anderen gevaccineerd zijn. Twee op de drie durft dat aan anderen te vragen en zes op de tien vindt dat anderen dat ook aan hen mogen vragen.

Nederlanders zijn wel voorzichtig als het gaat om de rol van de werkgever. Slechts 29 procent vindt dat een werkgever van zijn werknemers mag verlangen dat zij zich laten vaccineren. Een krappe meerderheid, 56 procent, vindt dat de werkgever wel mag vragen of werknemers zich laten testen.

Lees ook: Gevaccineerd? Daar mag de baas niet zomaar naar vragen

De ondervraagden vinden het vooral belangrijk om te weten of familie of vrienden gevaccineerd zijn. Foto Jeroen Jumelet/ANP

CBS signaleert ondersterfte afgelopen week

Naar schatting zijn afgelopen week 2.550 mensen overleden. Dat zijn er zo’n tweehonderd minder dan verwacht in deze tijd van het jaar, waardoor er sprake was van ondersterfte, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag op basis van de voorlopige sterftecijfers per week.

Vooral bij mensen boven de tachtig jaar is het sterftecijfer opvallend laag. In andere leeftijdsgroepen ligt het sterftecijfer wel iets onder de verwachting, maar niet zoveel dat er direct sprake is van ondersterfte.

Tijdens de coronacrisis, van maart tot mei en van september tot januari, was het aantal mensen dat overleed juist hoger dan verwacht. Na zo’n sterftegolf volgt er vaker een dal, aldus het CBS. De doodsoorzaak van de overledenen is nog niet bekend bij het statistiekbureau.

Ruim 13.000 bedrijven opgeheven tijdens pandemie ondanks coronasteun

Zeker 13.000 bedrijven die tussen april 2002 tot en met maart 2021 gebruikmaakten van coronasteun van de overheid zijn alsnog opgeheven. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In totaal maakten 586.000 bedrijven gebruik van coronasteun in deze periode. Waar 2 procent van de bedrijven die gebruikmaakten van coronasteun werden opgeheven, lag dat percentage hoger bij bedrijven die geen gebruikmaakten van coronasteun: 9 procent.

Naast dat een bedrijf kan worden opgeheven, kan het volledig of voor een deel failliet worden verklaard. Dat gebeurde in de periode van april 2020 tot en met maart 2021 bij 2.200 bedrijven. 1.200 van deze bedrijven maakte gebruik van een steunmaatregel. Desondanks ligt het aantal faillissementen in Nederland historisch laag, terwijl in de meeste Europese landen juist sprake is van een stijging in faillissementen.

1 op de 7 (deels) failliete bedrijven met steun kwamen uit de horecasector, een sector waar ook de meeste bedrijven werden opgeheven. Ruim 3 procent van de horecabedrijven met steun werd opgeheven, al is de horeca ook de sector waar het meest gebruik werd gemaakt van steunmaatregelen. Daarnaast werden 17 procent van de horecabedrijven die geen coronasteun ontvingen opgeheven.

Welkom in dit blog

Hier houdt NRC het laatste nieuws over de coronacrisis in binnen- en buitenland bij. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen op donderdag 1 juli:

  • Koepelorganisatie GGD GHOR heeft aangifte gedaan omdat vaccinatiemedewerkers bedreigd zouden zijn door complotdenkers. Van zeker tien medewerkers werd de volledige naam gedeeld in een chatgroep op berichtendienst Telegram, met daarbij teksten als „ruim deze moordenaars van de straat” en „jagen maar”, zo bevestigde een woordvoerder van de koepelorganisatie.
  • In de ziekenhuizen lagen donderdagmiddag 278 coronapatiënten. Dat zijn er achttien minder dan een dag eerder. Bij het RIVM werden 845 meldingen gedaan van positieve coronatests, het hoogste aantal in ongeveer twee weken tijd.
  • Nederland stuurt binnenkort overgebleven AstraZeneca-vaccins naar Kaapverdië, Indonesië en het internationale vaccinverdelingsprogramma Covax. De Kaapverdische eilanden krijgen volgende week 150.000 doses, Covax krijgt in eerste instantie 500.000 vaccins geleverd.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de gaststeden van de laatste wedstrijden van het EK voetbal opgeroepen de bewegingen van supporters in, van en naar de stadia beter in de gaten te houden. Woensdag werd bekend dat in Schotland bijna tweeduizend coronabesmettingen terug te voeren zijn aan voetbalfans die samen naar de wedstrijden keken.

Lees hier het blog van donderdag 1 juli terug