Reportage

Eiland van Brienenoord krijgt echte mangroves en hopelijk steur

Herinrichting natuureiland De metamorfose van het Van Brienenoord-eiland tot een getijdenpark is bijna klaar. In plaats van alleen ‘avonturiers’ moet het natuureiland in de Nieuwe Maas straks ook meer dagjesmensen trekken.

De gemeente en Rijkswaterstaat investeerden 7,3 miljoen euro in de ontwikkeling van het eiland Van Brienenoord.
De gemeente en Rijkswaterstaat investeerden 7,3 miljoen euro in de ontwikkeling van het eiland Van Brienenoord. Foto Walter Herfst

Op de nieuwe natuurvriendelijke oevers van het eiland Van Brienenoord ligt een keurig rijtje stenen. Ze houden het water tegen dat bij eb terugvloeit in het Zuiddiepje langs het eiland. „Het is een dammetje gemaakt door kinderen,” zegt projectmanager Laurence Peels van de gemeente. Dat is precies de bedoeling van de herinrichting van Van Brienenoord. „Door de modder struinen, dammen bouwen, hier kan dat allemaal. Dat maakt het uniek.”

‘Maak er alsjeblieft geen aangeharkt stadspark van.’ Dat kregen Peels en projectleider Marcel Walravens vaak te horen toen ze begonnen aan de opknapbeurt. Het natuureiland (21 hectare, zo’n 29 voetbalvelden) moest natuurlijker, aantrekkelijker en beter bereikbaar worden. Onder andere de gemeente en Rijkswaterstaat investeerden 7,3 miljoen euro in het project. Het omvat twee nieuwe bruggen en drie uitkijkpunten. De paden en wegen zijn opgeknapt, net als de speeltuin, en de stenige oevers maakten plaats voor 1,7 kilometer aan slikken en schorren. Begin 2020 begon de herinrichting, binnenkort is het werk klaar.

Foto Walter Herfst

Lees ook deze column van Willem Pekelder over het ‘stadsparadijs’

Bevereilandje

Aan de zuidkant van het eiland zijn bomen en struiken gekapt en is de grond afgegraven. Bij vloed stroomt het brakke water tussen drie eilandjes de zandvlakte op. „Dat middelste eilandje stond eigenlijk niet op de planning”, wijst Walravens. Maar ecologen troffen tussen de bomen een rustplek van een bever aan. „Toen hebben we die bomen maar laten staan.” Een grote boom verderop mocht uiteindelijk ook blijven. „De bomenridders wilden die graag behouden”, zegt projectmanager Peels. „Zo hebben we geknutseld en geboetseerd om het plan iedereen naar de zin te maken.”

Verderop raast het verkeer over de Van Brienenoordbrug.

Foto Walter Herfst

Een donkere lijn in het zand tekent de waterstand bij vloed: 1,5 tot 2 meter hoger dan bij eb. Twee kwikstaartjes trippelen over het algentapijtje dat zich op deze zandlaag heeft gevormd. De komende maanden zal hier riet groeien en hopelijk de spindotter zich laten zien, zegt Peels. Omgehakte bomen liggen ingegraven op de oever. „Bij hoog water kunnen de vissen zich erin verschuilen”, zegt Walravens. Als een mangrove in de delta van de Nieuwe Maas. Op en rond de nieuwe oevers kunnen zalmen en paling acclimatiseren tussen zoet en zout water. Peels: „We hopen heel erg dat uiteindelijk ook de zeldzame steur terugkeert.”

Koikarpers

Het is niet de enige fauna op het eiland. In een voormalig dok aan de westkant, waar in de jaren 60 de tunnelelementen van de Rotterdamse metro werden gebouwd , zwemmen nu koikarpers. Peels: „Waarschijnlijk ooit uitgezet door iemand.” Op een splinternieuwe drijvende vlonder kun je hier straks pootje baden. Padden huizen in een nieuwe paddenpoel en in september verhuizen drie Schotse Hooglanders permanent naar het eiland.

De bankjes moeten nog worden geplaatst, net als de vuilnisbakken en de bewegwijzering. Want straks vormt het getijdenpark onderdeel van de 5 kilometer lange wandelroute ‘Rondje Stadionpark’. Dat zal ook weer nieuwe bezoekers aantrekken, denkt Walravens. „Uit een onderzoek bleek dat dit park andere bezoekers trok dan andere parken; vooral de avonturiers.” De afgelopen maanden zag hij het Van Brienenoord-eiland al drukker worden. „Inmiddels komen er ook steeds meer dagjesmensen.”

Foto Walter Herfst
Foto Walter Herfst
Rotterdam, 26 juni 2021
Gebiedsontwikkeling van het eiland van Brienenoord.
Foto: Walter Herfst
Foto Walter Herfst