Opinie

Hoekige zwier

In 010

Zondagochtend om twaalf uur zat ik al aan de champagne. Dat komt zo. Met een groepje wijkbewoners vierden we de opening van Buitenmuseum Blijdorp, een initiatief van ontwerper Ab Bol: veertien informatieborden over de geschiedenis van de buurt.

Met twintig Blijdorpers, twee honden, zeven (!) flessen champagne, plus één lichte verkoudheid boemelden we van paneel tot paneel. Er was iemand van de Wijkraad, iemand van Blijdorpnieuws, en ik zag ook onze buurtfilosoof.

Wat mij opviel tijdens de 5,5 kilometer lange tocht, is dat heel veel in de wijk aan de oorlog doet denken, terwijl Blijdorp pas vlak voor WO II klaar was. In het Vroesenpark werden tijdens de bezetting aardappels, graan en groenten verbouwd, vertelde Bol, en op Dolle Dinsdag trok de bevolking spontaan de oogst uit de grond.

Bij de diergaarde een volgende oorlogsherinnering. Na het bombardement in mei 1940 moesten dieren uit de oude dierentuin in de binnenstad ijlings naar de nieuwe aan de Van Aerssenlaan. „De olifanten liepen gewoon door de wijk”, wist Bol.

Foto Willem Pekelder

Even verder, bij Sportcomplex Nenijto aan de Bentincklaan wachtten in november 1944 vijftigduizend Rotterdamse en Schiedamse mannen in stromende regen en kou op hun transport naar de oorlogsindustrie in Duitsland.

We arriveerden bij het Bentinckplein, waar zestig noodwinkels verrezen om de gebombardeerde bedrijven in het centrum te vervangen. „Van alles zat hier: HEMA, De Klerk en Galeries Modernes”, doceerde Bol. Natuurlijk passeerden we ook het monument aan de Statenweg, dat elke Blijdorper kent, ter nagedachtenis aan het Duitse ultimatum van 14 mei 1940.

Aan de Statensingel wat vrolijker herinneringen. „De parel van Blijdorp. Vroeger flaneerden hier dames in bontjassen. Wat een zwierige, chique singel”, jubelde Bol. Een man met hond was het met die zwier niet eens. „Het zijn juist geometrische hoeken.” Hij bleek een historicus, en het was niet zijn laatste interventie deze middag. „Hoekige zwier”, zo sloten de mannen een compromis.

Mooi zijn de ornamenten op de bruggen over de singel, de sluitstenen. En heel persoonlijk. Beeldhouwer Leendert Bolle maakte een reis door Amerika en ontwierp voor de Van Beuningenbrug sculpturen van Henry Ford en Charlie Chaplin, dé iconen van de crisisjaren.

Rond het paneel aan het Stadhoudersplein stuitten we op een ‘grensconflict’. „Is dit nog wel Blijdorp?”, vroeg iemand. Een andere deelnemer wist hoe het zat. „De stoep is Blijdorp, de bebouwing Bergpolder.”

Bij het gemaal, op steenworp afstand, badderde intussen een schildpad loom onder de zomerzon. „Het verkeer van de Statenweg raast voorbij, maar deze schildpad is onthaast, tijdloos en ruimteloos”, sprak onze buurtfilosoof. Na deze woorden van bezonkenheid daalde in ons groepje een eerbiedige stilte neer.