Grasmaaiers maken in Parijs plaats voor (nog meer) handtassen

In Parijs is zestien jaar na de sluiting het warenhuis La Samaritaine heropend. Het wachten is op de Aziatische toeristen, ziet .

De beroemde fresco’s en het glazen dak van warenhuis La Samaritaine in Parijs.
De beroemde fresco’s en het glazen dak van warenhuis La Samaritaine in Parijs. Foto Martin Bureau/AFP

Het is achter aansluiten bij de nieuwe Samaritaine. Het historische warenhuis in Parijs heropende vorige week na een sluiting van zestien jaar, en met een jaar vertraging door Covid-19. De wachttijd op een zondag: bijna een uur. Maar geen nood; vriendelijke jongelui komen de wachtenden chocolaatjes aanbieden of staaltjes cosmetica. Moeders met kinderen worden uit de rij gehaald en naar voren begeleid. Er is een krantje met QR-codes waarmee je alvast virtueel binnen bent. En dat alles met de glimlach.

Dat was ooit wel anders. „Het personeel van de oude Samaritaine was het minst behulpzame van Frankrijk en bijgevolg van de hele wereld”, schrijft John Lichfield, oud-correspondent van The Guardian in Parijs.

Mijn eigen herinnering aan de oude Samaritaine is dat ik er ooit mijn nichtje ben kwijtgeraakt. Zij moet een jaar of vijf zijn geweest, en mijn broer wilde testen of mij een kind kon worden toevertrouwd. Binnen de minuut was het nichtje opgeslokt door de Samaritaine (en na een tijdje gelukkig weer uitgespuugd).

Want de oude Samaritaine was chaos. De slogan was: In de Samaritaine kan je alles vinden! En dat was letterlijk waar: van slipjes tot wasmachines en grasmaaiers en naar het schijnt zelfs piranha’s. Dat alles verspreid over vier gebouwen en elf verdiepingen. De art nouveau-façade uit 1910 herinnert aan die tijd, met sierlijke trefwoorden over ‘hemden’, ‘stoelen’, ‘jacht’, ‘hoeden’, ‘uniformen’.

Het is dat de façade op de monumentenlijst staat, anders waren die woordjes nu vervangen door ‘Dior’, ‘Prada’, ‘Gucci’ en natuurlijk ‘Louis Vuitton’. Want de nieuwe Samaritaine staat symbool voor wat de ‘LVMH-isering’ van Parijs wordt genoemd, naar de luxegigant die het gebouw in 2001 kocht. Zoals de Galeries Lafayette, de Printemps of Le Bon Marché mikt de nieuwe Samaritaine niet op de Parijzenaar maar op de kapitaalkrachtige Chinese, Amerikaanse of Golfarabische toerist.

Covid-19 gooide roet in het eten: door de lockdowns werd de heropening met een jaar uitgesteld, en verwacht wordt dat de Aziatische toeristen pas eind 2022 in grote getalen zullen terugkeren. In afwachting kunnen de Parijzenaars, mits ze een beetje geduld hebben, gaan kijken wat LVMH van de Samaritaine heeft gemaakt sinds de sluiting in 2005 om veiligheidsredenen.

In de eerste plaats is er het prachtige fresco met pauwmotieven onder het glazen dak dat opnieuw minutieus is gerestaureerd. Het is moeilijk te geloven maar van 1975 tot 1980 was het fresco in naam van de moderniteit overschilderd met witte verf. In de nieuwe Samaritaine, ontdaan van de chaos van de oude, komt het meer dan ooit tot zijn recht.

Maar wie op zoek gaat naar het panoramisch terras — een van de attracties van de oude Samaritaine — komt bedrogen uit. Het is opgeslokt door Le Cheval Blanc, een luxehotel dat als enige in Parijs suites met zicht op de Seine gaat aanbieden wanneer het in september opengaat.

Ter compensatie is op de vijfde verdieping een videoscherm geïnstalleerd waarop beelden worden getoond van het aan het zicht onttrokken uitzicht. Voor het echte uitzicht moet je straks minstens 1.150 euro per nacht betalen, of iets meer voor de suite van 1.000 vierkante meter met eigen zwembad. Of je moest een van de gelukkigen zijn die een van de 96 sociale woningen mogen betrekken die LVMH op verzoek van de stad Parijs in het project heeft moeten integreren. Die kijken overigens niet op de Seine.