Grapperhaus voorziet dat meer IS-vrouwen worden teruggehaald

Berechting Syriëgangers De Kamer ziet liever dat IS-gangers in de regio worden berecht. Het kabinet is daar somber over en wil niet dat verdachten vrijuit gaan.

Demissionair minister Ferd Grapperhaus (CDA) van Justitie en Veiligheid tijdens het Kamerdebat over het terughalen van IS vrouwen en hun kinderen.
Demissionair minister Ferd Grapperhaus (CDA) van Justitie en Veiligheid tijdens het Kamerdebat over het terughalen van IS vrouwen en hun kinderen. Foto Bart Maat / ANP

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) sluit niet uit dat er meer Nederlandse Syriëgangers teruggehaald moeten worden, in navolging van de recente repatriëring van IS-vrouw Ilham B. „Het kan zijn dat er meer gevallen zouden kunnen volgen”, zei hij donderdag tijdens een Kamerdebat.

Nederlandse functionarissen haalden Ilham B. vorige maand op uit Syrië, nadat de strafrechter in Rotterdam dreigde de zaak tegen haar te beëindigen. Volgens de rechter deed het kabinet te weinig om de vrouw terug te halen, in strijd met haar ‘aanwezigheidsrecht’. Volgens Grapperhaus zou de vrouw vrijuit zijn gegaan bij het uitblijven van repatriëring en „straffeloosheid moet te allen tijde worden voorkomen”.

Advocaten van IS-gangers willen de door Ilham B. gevolgde procedure gaan herhalen voor hun cliënten. Grapperhaus houdt daar rekening mee. Of iemand ook echt wordt opgehaald, hangt af van de vraag of het veilig is voor de betrokken Nederlandse functionarissen, benadrukte hij. Zeker tien EU-landen, waaronder Frankrijk, Duitsland en Zweden hebben zonder grote problemen onderdanen opgehaald, uit vrees dat ze anders uit beeld raken van veiligheidsdiensten.

Lees ook: OM, AIVD en NCTV: ‘Haal IS-gangers op voor berechting’

VVD wil minimumstraffen

De ogen waren gericht op de VVD. De grootste regeringspartij is al jaren vierkant tegen het ophalen van IS-gangers. Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen (VVD) erkende donderdag dat dit met de huidige rechtsregels soms niet vol te houden is. Ze deed daarom verschillende voorstellen om die regels aan te passen en terugkeer minder aantrekkelijk te maken. Michon-Derkzen pleitte onder meer voor minimumstraffen voor IS-gangers. Ze wilde ook dat er wordt onderzocht of er aan de normen van een ‘eerlijk proces’ kan worden voldaan door verdachten via videoverbinding aanwezig te laten zijn op de eigen rechtszaak.

Veel partijen zouden liever zien dat IS-gangers in de regio zelf worden berecht. Volgens minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) lopen de pogingen om dit voor elkaar te krijgen „op alle fronten” spaak, onder meer omdat een land als Irak de doodstraf kent. Michon-Derkzen maakte duidelijk dat ze dat geen onoverkomelijk bezwaar vindt.