Zonder overheidssteun vrezen ondernemers te ‘verdrinken met haven in zicht’

Coronaregelingen Het kabinet kondigde deze week het einde van de coronasteun aan. Voor sommige ondernemers komt dat nog te vroeg.

ANVR: „Onze verrereizenspecialisten liggen nog helemaal stil.”
ANVR: „Onze verrereizenspecialisten liggen nog helemaal stil.” Foto Koen van Weel / ANP

De reisbranche is boos. Anderhalf jaar lang werden ondernemers in de reissector door de coronacrisis gesleept, met loonsubsidies, vastelastenvergoedingen en belastinguitstel. En net nu het einde van de crisis in zicht komt, wil het kabinet ermee stoppen.

Dinsdag kondigde het kabinet het einde aan van de coronasteun. Nu de coronarestricties een voor een worden losgelaten, en – als de besmettingscijfers het toelaten – half augustus zelfs de regel om anderhalve meter afstand te houden verdwijnt, kunnen ondernemers in september weer „volledig open”, verwacht het kabinet. Het huidige steunpakket, dat van juli tot en met september loopt, zal dan het laatste zijn.

Maar wie zegt dat het voor de reisbranche in oktober ook weer business as usual is? „Alle verre landen, buiten Europa, hebben nog een code oranje”, zegt een woordvoerder van reisbranchevereniging ANVR. „Onze verre-reizenspecialisten – dat zijn er behoorlijk wat – liggen nog helemaal stil. Zij proberen al sinds maart vorig jaar hun hoofd boven water te houden. Als de steun nu niet verlengd wordt, zullen zij in het zicht van de haven alsnog verdrinken.”

Tot nu toe heeft het kabinet in 2020 en 2021 voor ruim 76 miljard euro aan coronasteun begroot, volgens een overzicht van de Algemene Rekenkamer. Economen en instituties als De Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau adviseerden al langer om de steun af te bouwen. Nu de economie vlot herstelt, wegen de nadelen zwaarder dan de voordelen, was hun redenering.

Lees ook: Coronasteun was een feest voor criminelen: ‘Je hoeft maar te bukken en je hebt geld’

Het kabinet gaat daar nu in mee. „Steunpakketten hebben als keerzijde dat het gezonde economische dynamiek belemmert”, schreven de ministers Stef Blok (Economische Zaken), Wouter Koolmees (Sociale Zaken) en Wopke Hoekstra (Financiën) dinsdag aan de Tweede Kamer. Er worden nu bedrijven overeind gehouden die het óók zonder pandemie niet hadden overleefd. Het aantal faillissementen is nog steeds uitzonderlijk laag. Daardoor neemt volgens de ministers „het risico toe dat niet-levensvatbare bedrijven overeind worden gehouden”.

‘Doodzonde’

De ANVR vindt dat er op zijn minst steun moet komen voor de sectoren die nog wél last hebben van de nasleep van de coronacrisis. Dat bepleit ook ondernemersvereniging ONL. Veel ondernemers zullen het na september nog zwaar hebben, zegt voorzitter Hans Biesheuvel. „Zo vallen er al veel evenementen in het water, omdat het vergunningstraject te laat op gang kwam.” Ook sectoren als de kermis- en bowlingbranche zitten volgens hem nog „in de opstartfase”.

Vakbonden pleiten al langer voor het doortrekken van de steunregelingen tot het einde van het jaar. „Als er te snel wordt afgebouwd”, zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin nu, „komt de klap die we al anderhalf jaar uitstellen, alsnog. Dat zou doodzonde zijn.”

De bedrijvenclubs VNO-NCW en MKB-Nederland reageren milder. Zij vinden het vooral „te vroeg” om te concluderen dat de steun vanaf oktober onnodig is. Maar dat erkende ook het kabinet dinsdag: als er door een nieuwe besmettingsgolf toch „grootschalige sluitingen” komen, schrijven de ministers, worden ook „nieuwe steunmaatregelen overwogen”.