'Worstconflict’ tussen VK en EU voorlopig afgewend

Brexit-deadline De exportbeperkingen voor het verplaatsen van gekoeld vlees worden nog wat langer opgeschort, kondigden Brussel en Londen woensdag aan.

Een tractor in Ravensdale, vlak bij de grens tussen Ierland en Noord-Ierland.
Een tractor in Ravensdale, vlak bij de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Foto Liam McBurney

Vlak voor het verlopen van wéér een Brexit-deadline is het nieuwste conflict tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk afgewend – voorlopig. Woensdag kondigden Brussel en Londen aan dat exportbeperkingen voor het verplaatsen van gekoeld vlees nog wat langer worden opgeschort. De ‘worstoorlog’ die de afgelopen weken dreigde is daarmee voorkomen, maar omdat een permanente oplossing ver weg is lijkt de deadline zich vooral weer een paar maanden te verplaatsen.

Het sluimerende conflict heeft te maken met afspraken die in oktober 2019 werden gemaakt bij het vertrek van de Britten uit de EU. Om een ‘harde’ grens op het Ierse eiland te voorkomen, werd afgesproken dat controles van goederen plaats zouden vinden tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland – en er daarmee dus een grens binnen het Verenigd Koninkrijk zelf kwam te liggen.

Die grens staat centraal in het ‘worstconflict’. Europese voedselveiligheidsregels schrijven voor dat al het vlees dat de EU binnenkomt diepgevroren moet zijn, om de import van ziektes en bedorven vlees te voorkomen. Het betekent dat de invoer van gekoeld vlees zoals worsten en gehakt uit ‘derde landen’ verboden is. En dus mogen er tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland sinds Brexit geen worsten meer vervoerd worden.

Lees ook: Londen is niet eens van plan zich aan de Brexit-afspraken te houden

‘Knettergekke’ eisen

Om bedrijven de gelegenheid te geven zich aan de nieuwe regelgeving aan te passen en aanvoerketens te veranderen, spraken beide partijen vorig jaar december een overgangsperiode van een half jaar af. In aanloop naar de deadline van 1 juli liet het VK echter weten niet van plan te zijn zich aan de regels te gaan houden. Staatssecretaris voor Milieu George Eustice noemde de Europese eisen op de Britse radio eerder „knettergek”, de Brexit-minister David Frost sprak van „juridisch purisme”.

Na moeizame gesprekken de afgelopen weken, zijn Brussel en Londen het nu alsnog eens geworden over het verlengen van de overgangsperiode. Daarmee mogen de worsten nog tot in elk geval eind september tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland vervoerd worden. Eurocommissaris Maroš Šefčovič, verantwoordelijk voor de verhouding met het VK, benadrukte woensdag dat de afspraken gemaakt zijn in het belang van Noord-Ierland. „Het laat zien dat hoewel we blijven aandringen op de volledige implementatie van de afspraken, we tegelijk ook naar creatieve oplossingen zoeken”, aldus Šefčovič.

De komende maanden wordt geprobeerd tot een permanente oplossing te komen. Maar waarom dat nu wel zou lukken is vooralsnog niet duidelijk. „We zijn niet van plan overgangsperiodes op te gaan stapelen, dus deze drie maanden moeten verstandig gebruikt worden”, aldus een EU-ambtenaar.

Naast het vleesvervoer, werden de EU en het VK het woensdag over nog een reeks afspraken eens, onder meer over het vervoer van medicijnen en blindegeleidenhonden. Het haalt de angel uit de meest dreigende conflicten, maar betekent allerminst een duurzaam vredesakkoord. Het juridisch conflict over andere grenscontroles die het VK weigert uit te voeren sluimert nog altijd, en zou de komende tijd zomaar kunnen escaleren. Dat het zoveel moeite kostte enkel een ‘wapenstilstand’ overeen te komen, voedt in Brussel de zorg dat de Britten ook in de toekomst niet van plan zijn zich aan de gemaakte afspraken te houden. „Wij denken dat we hiermee onze hand ver hebben uitgestoken”, aldus een EU-ambtenaar. Maar of dat de onderhandelingen de komende tijd zal vereenvoudigen is onzeker.