Stikstofreductie valt lager uit dan doel, minder varkensboeren stoppen dan verwacht

Stikstof De beoogde stikstofreductie door varkensboeren uit te kopen valt tweederde lager uit dan het kabinet had voorzien. Meer boeren dan verwacht gaan door met hun bedrijf.
Een subsidieregeling moest ervoor zorgen dat varkenshouders stoppen met hun bedrijf. Slechts 278 bedrijven gebruiken deze regeling.
Een subsidieregeling moest ervoor zorgen dat varkenshouders stoppen met hun bedrijf. Slechts 278 bedrijven gebruiken deze regeling. Foto Ramon van Flymen/Hollandse Hoogte

De stikstofreductie valt een stuk lager uit dan het ministerie van Landbouw had gehoopt: van het beoogde doel is slechts een derde gerealiseerd. Dat komt onder meer omdat een stuk minder varkensboeren dan verwacht stoppen met hun bedrijf. Van de 430 bedrijven die zich hadden aangemeld voor de uitkoopregeling, stoppen uiteindelijk 278 definitief. Dat laat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit woensdag weten. Via een subsidieregeling hoopte het kabinet dat meer boeren zouden stoppen met hun bedrijf, zodat de stikstofuitstoot omlaag gaat en er meer ruimte komt voor nieuwe bouwprojecten.

Bedrijven die wel stoppen hebben bovendien minder stikstofuitstoot dan werd verwacht en hebben ze een andere ligging dan berekend ten opzichte van Natura 2000-gebieden. Het beoogde doel voor de stikstofreductie was 8,5 mol (moleculair gewicht) per hectare per jaar, maar dat komt uiteindelijk uit op 2,5 mol. Omdat niet alle bedrijven gebruik maken van de subsidieregeling, blijft er 170 miljoen euro over. Dit bedrag gaat het demissionaire kabinet inzetten voor andere stikstofmaatregelen.

Om de stikstofuitstoot te verlagen, zodat ruimte ontstaat voor de voor de bouw van woningen en de aanleg van infrastructuur, besloot minister Carola Schouten (Landbouw, ChristenUnie) vorig jaar om varkenshouderijen te saneren met een subsidieregeling. Dit plan had ze aanvankelijk aangewend om stankoverlast tegen te gaan. Door de stikstofcrisis werd de regeling van extra belang. Om de stikstofcrisis te lenigen besloot het kabinet daarnaast om de maximumsnelheid op alle snelwegen overdag te verlagen naar 100 kilometer per uur.

Uit onderzoek van de commissie-Remkes bleek in juni vorig jaar dat Nederland te weinig maatregelen nam voor de stikstofreductie. Om de natuur te beschermen moest Nederland de uitstoot halveren. In het rapport waarschuwde de commissie al voor het plan van het kabinet om veehouderijbedrijven uit te kopen. Volgens de commissie zou het alleen zin hebben als het gaat om bedrijven „met een relatief grote depositielast nabij kwetsbare en relatief zwaar belaste natuur”. Het advies luidde dan ook selectief te zijn bij het uitkopen van bedrijven.